ترافیک جاسوس های دوجانبه

این که آلمان شرقی در دوران جنگ سرد هزاران جاسوس در آلمان غربی داشت که در سراسر این کشور پراکنده شده بودند به هیچ عنوان موضوعی محرمانه تلقی نمی شود.
کد خبر: ۱۵۰۷۱۱

گفته می شود نزدیک به 6هزار تن در آلمان غربی ، که البته برخی از آنها به عالیترین نهادهای دولتی نیز رسوخ کرده بودند به طور مداوم اطلاعات خود را به شرق آلمان و به فراسوی دیوار برلین مخابره می کرده اند.
براساس یک تحقیق جدید که نتیجه آن جمعه گذشته منتشر شد تا آنجا که به استخدام جاسوس مربوط می شد آلمانی های ساکن غرب دیوار برلین چندان هم از همتایان شرقی خود عقب نبوده اند. نزدیک به 10هزار تن از اتباع آلمان کمونیست در دوران جنگ سرد مشغول جاسوسی برای بن بوده اند.
شاید به همین دلیل بود که دستگاه اطلاعاتی آلمان غربی (BND) ماهها قبل از آغاز عملیات ساخت دیوار برلین در سال 1961 از برنامه زمامداران کمونیست آلمان شرقی برای ساخت این دیوار مطلع بودند اگر چه رهبران آلمان غربی تمایلی به باور کردن این طرح نداشتند.


آوین واگنر و مایتاس اول ، مورخان آلمانی با بررسی اسنادی که اخیرا توسط آژانس اطلاعات خارجی آلمان از زمره اسناد رده بندی شده و محرمانه خارج شد به اطلاعات جالبی دست یافتند. این اسناد مربوط به دوره زمانی حدفاصل به قدرت رسیدن کمونیست در آلمان شرقی به سال 1949 تا واپسین روزهای قبل از فروپاشی دیوار برلین در سال 1989 است . این دو با انتشار کتابی که عنوان BND «در برابر ارتش سرخ» را برخود دارد این موضوع را افشا کرده اند که دستگاه اطلاعاتی آلمان موفق شده بود در سالهای جنگ سرد هزاران تن از اتباع آلمان شرقی را در بخشهای مختلف این کشور برای جاسوسی به خدمت بگیرد.به فاصله چندماه قبل از آغاز عملیات اجرایی ساخت دیوار برلین شبکه جاسوسی های بن در آلمان شرقی به غربی ها اطلاع دادند حادثه ای بزرگ در شرف وقوع است . غربی ها می دانستند برلین کمونیست در حال فراهم آوردن زمینه ساخت دیوار برلین در ماههای جولای و آگوست 1961 است اما هیچ کس حاضر به قبول اخبار واصله در این زمینه نبود.جاسوسی نظامی در آلمان شرقی کمونیست برای غربی ها حیاتی بود. اهمیت این مساله در دوران اوج جنگ سرد دو چندان شده بود. 400 هزار نیروی ارتش سرخ که در آلمان شرقی مستقر شده بود بزرگترین واحد نظامی فرامرزی اتحاد جماهیر شوروی تلقی می شد. غربی ها نگران حمله ای غافلگیرکننده از آلمان شرقی علیه ناتو بودند و به همین دلیل به جاسوسان به خدمت گرفته شده در آلمان شرقی به دیده پیشقراول هایی می نگریستند که نقشی غیرقابل انکار در شناسایی تحرکات مشکوک روسها در بلوک شرق داشتند. BND به همین دلیل هزاران تن از شهروندان آلمان شرقی را به خدمت گرفته بود تا در مورد توان نظامی روسها و قابلیت های ارتش آلمان شرقی اطلاعات جمع آوری کنند. جاسوسان به مدد فرستنده های رادیویی یا بستگان شان از آلمان غربی که هر از چند گاهی به دیدارشان می آمدند، اطلاعات خود را برای بن ارسال می کردند.انگیزه اتباع آلمان شرقی از همکاری با BND طیف وسیعی را دربر می گرفت . از دیده بسیاری علت اصلی همکاری نارضایتی عمیق از حاکمیت کمونیست ها بود. بعضی به دلیل ماجراجویی و گروهی نیز با هدف کسب منافع مادی به جاسوسی برای آلمان غربی می پرداختند. به هر حال BND در ازای دریافت اطلاعات از منابع خود در آلمان شرقی پول می پرداخت اما این پرداخت ها به خودی خود نمی توانسته عامل اصلی جلب همکاری شهروندان آلمان شرقی باشد چراکه این همکاری در صورت افشا، هزینه خیلی سنگینی برای جاسوس ها در برداشته و علاوه بر آن امکان ارسال منظم پول برای جاسوس ها در شرق وجود نداشته است.

دست پیش کمونیست ها

تا پیش از ساخت دیوار برلین به خدمت گرفتن جاسوس ها در دو سوی خط جداکننده آلمان شرقی و آلمان غربی و دستیابی به اطلاعاتی که این جاسوسی ها جمع آوری می کردند به نسبت ساده بود.آنچنان که اول می گوید هنوز سال 1955 به پایان رسیده بود که BND نزدیک به 5هزار تبعه آلمان شرقی را به خدمت گرفته بود که اکثر آنها از افسران پیشین ارتش منحل شده آلمان نازی بودند. اگرچه شرایط با احداث دیوار برلین دشوارتر شد اما با توجه به این که شبکه اصلی برای جاسوسی قبل از ساخت دیوار شکل گرفته بود روند ارسال اطلاعات از آلمان شرقی به آلمان غربی با ایجاد دیوار برلین متوقف نشد.با تکمیل دیوار برلین BND علاوه بر استفاده از اطلاعات ارسالی توسط جاسوسان خود در غرب روی اطلاعاتی که گردشگران خارجی که از آلمان شرقی دیدار به عمل می آوردند ، جمع آوری می کردند نیز متمرکز شد. این در حالی بود که در بخش غربی دیوار برلین هم تعداد کسانی که نسبت به کمونیست های آلمان شرقی احساس نزدیکی و قرابت می کردند کم نبودند. با وجود آن که به لحاظ کمی تعداد جاسوس های آلمان غربی در شرق کمونیست نزدیک به 4هزار تن بیشتر از جاسوس های آلمان شرقی در غرب کاپیتالیست بود لیکن در بازی جاسوسی بین دو آلمان ، شرقی ها همیشه موفق تر بود.به عنوان مثال دستگاه اطلاعاتی آلمان غربی هیچ گاه موفق نشد کسی را در رده های ارشد مدیریتی در آلمان کمونیست به خدمت بگیرد در حالی که دفاتر دولتی در بن مملو از جاسوس های آلمان شرقی بودند. یکی از مشهورترین این جاسوس ها گاستر گیلائوم بود که به مقام دستیاری ویلی براندت ، از صدراعظم های پیشین آلمان غربی نیز رسید. همکاری او با دستگاه اطلاعات آلمان شرقی در سال 1974 رو شد که کناره گیری او را به دنبال داشت .آنچه توجه ویژه واگنر و اول را در ضمن جستجویشان در اسناد از طبقه بندی خارج شده ، برانگیخت گستره رسوخ جاسوسی در زندگی روزمره اتباع دو آلمان در دوران جنگ سرد بود. خصوصا آن که اکثر جاسوسانی که دستگاه های اطلاعاتی دوسوی دیوار برلین به خدمت گرفته بودند نه جاسوس های کارکشته و حرفه ای که مردم عادی کوچه و خیابان بودند.
از دانشجویان گرفته تا زنان خانه دار در سوی دیوار برلین از سوی نهادهای اطلاعاتی به خدمت گرفته شده بودند تا به مهره هایی در شطرنج رقابت بین برلین و بن تبدیل شوند. مسابقه ای که با فروپاشی دیوار برلین به نقطه پایانی خود رسید.

افشین مظاهری
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها