پلیس +10 برزخی میان بخش خصوصی و دولتی

علی نریمانی یکی از شهروندانی است که به گفته خود حدود 2 ماه پیش برای دریافت و صدور گذرنامه به یکی از این مراکز در نزدیکی چهارراه لشکر تهران مراجعه کرده است. او مشاهدات خود را درباره مراجعه به این مرکز این گونه تعریف می کند؛ ساعت 10.30 صبح با عجله برای انجام کارهای اداری صدور گذرنامه به این مرکز مراجعه کردم. مقصودم حضور در یک مرکز خدمات الکترونیک خصوصی بود که در آن می توانم با آرامش خاطر خدمات مطلوب خود را دریافت کنم. از پله های باریک رو به بالا که می رفتم و با مشاهده مردمی که بعضا با غرولند از پله ها پایین می آمدند کمی دچار تردید شدم. اولین پرسش در ذهنم شکل گرفت که چرا چنین مرکزی که نام خصوصی را نیز برای خود یدک می کشد در چنین ساختمانی با چنین فضایی واقع است.
این شهروند تهرانی می افزاید: متاسفانه پس از ورود به مرکز پلیس +10 با انبوهی از زن و مرد و پیر و جوان مواجه شدم که بدون نظم خاصی هر کدام به دنبال کاری بودند و یک مامور نیروی انتظامی نیز که تمام مراجعه ها به او بود، گاه با عصبانیت و گاه با لحن ملایم اما با رگه هایی از خستگی جواب مردم را می داد و اولین پاسخ او به بسیاری از مراجعان این بود که بروید فردا ساعت 6 صبح بیایید تا نوبت به شما برسد.
ظرفیت رسیدگی ما تمام شده است ، تا ساعت 11 صبح پذیرش داریم و بعد باید به کارهای کسانی که تا این ساعت آمده اند رسیدگی کنیم. او می افزاید: متاسفانه تجربه من از مراکز پلیس +10 و مراجعه به چند مرکز آن در تهران ، تجربه ای نه چندان خوشایند است و به نظر من در این مراکز به هیچ وجه شان مردم رعایت نمی شود. یکی دیگر از مراجعان به مرکز پلیس +10 که خود را حسین کاوه معرفی می کند، درباره تجربه حضور خود در مراکز پلیس +10 می گوید: چندین بار برای اخذ برگه خلافی به این مراکز مراجعه کرده ام که کارم تقریبا بسرعت انجام شده است ، اما با این حال در بعضی موارد دیده ام که به دلیل کمبود و ضعف در سیستم رایانه ای و حتی قطع بودن سیستم مجبور شده ام چند بار مراجعه کنم.
وی می افزاید: یکی از مهمترین و اصلی ترین مشکلات این مراکز عدم تکریم ارباب رجوع به لحاظ اداری و نبودن فضای مناسب ساختمانی و تجهیزات نامناسب است که انسان را به یاد ادارات دولتی 30 - 40 سال پیش می اندازد.
زهرا حسینی فرد دانشجوی رشته کارشناسی ارشد جامعه شناسی نیز می گوید: یک بار به یکی از مراکز پلیس +10 مراجعه کردم که در خیابان شهرستانی واقع در حاشیه میدان امام حسین بود. این مرکز اصلا در موقعیت مناسب نیست و اتفاقا به خاطر همین ویژگی خلوت تر از سایر مراکز است ، اما در روزی که به این مرکز مراجعه کردم به دلیل قطع بودن سیستم حدودا 3 ساعت معطل شدم ، در حالی که مجبور بودم به دلیل کمبود صندلی سرپا بایستم و هیچ کس هم نبود که پاسخگوی مشکلات ما باشد.
وی می گوید: نکته جالب توجه در این مراکز که عنوان خدمات الکترونیک را یدک می کشند، این است که کمتر سنخیتی با یک فضای الکترونیکی دارند و ساختمان های آنها حداقل مراکزی که من مراجعه کرده ام اکثرا قدیمی است که تناسبی با ارائه خدمات در قالب بخش خصوصی و تکریم ارباب رجوع ندارد.

مراکز بدون نظارت

یکی از مشکلات اصلی مربوط به مراکز پلیس +10 که موجب بروز مشکلات دیگر شده است ، عدم تعیین تکلیف این مراکز به لحاظ مدیریتی است. در حال حاضر، مراکز پلیس +10 زیرمجموعه بنیاد تعاون ناجاست ، اما خدماتی که ارائه می کند، مربوط به راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی ، اداره گذرنامه ، سازمان وظیفه عمومی و برخی مراکز دیگر ناجاست و این پراکندگی خدمات موجب شده است که نظارت دقیقی بر فعالیت آنها صورت نگیرد و مسوول فعلی مدیریت این مراکز نیز به لحاظ تنوع وظایف و همچنین به دلیل خصوصی بودن مراکز، نظارت مناسبی بر کار این مراکز انجام نمی دهد و وضعیت مبهم مراکز پلیس +10 به صورتی است که حتی در حین هماهنگی برای تهیه گزارش از این مراکز و گفتگو با مسوولان مربوط، مسوولان اطلاع رسانی ناجا نیز اطلاع دقیقی از نحوه فعالیت و مدیریت آن نداشتند.
با این حال ، سردار رویانیان رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا نیز در گفتگو با «جام جم» با تایید این نکته که بر مراکز پلیس +10 نظارت کافی صورت نمی گیرد، می گوید: به نظر می رسد باید تعریف جدید و مناسب تری از نوع فعالیت و خدمات مراکز پلیس +10 ارائه شود، چرا که این مراکز با وضعیت فعلی نمی تواند در حد نام پلیس و بخش خصوصی پاسخگوی نیاز مردم باشد و در حال حاضر، منطق درستی برای ایجاد این مراکز تعریف نشده است.
به گفته وی ، باید در فعالیت این مراکز، سیستم خصوصی بر سیستم دولتی و انتظامی غلبه کند زیرا تکریم مردم اصل اول است.

در انتظار گفتگو با مسوولان مربوط

گرچه برای تهیه این گزارش ، پس از تلاش فراوان مسوولان مربوط به فعالیت پلیس +10 را در سیستم اجرایی و اداری نیروی انتظامی شناختیم ، اما با وجود هماهنگی های لازم ، امکان گفتگو با آنان میسر نشد و «جام جم» همچنان آماده شنیدن نظرات مسوولان ناجا درباره فعالیت مراکز پلیس +10 است.

صولت فروتن