بار جنگ روی دوش کودکان

زندانیان برای آن که در معرض دید خبرنگارانی که به ملاقات شورشیان تحت رهبری ژنرال لورنت نکوندا به جنوب کنگو رفته بودند ، قرار گیرند در کلاس یکی از مدارس منطقه نگاهداری می شدند.

کد خبر: ۱۴۸۴۳۹

نگاهداری از این اسرای کم سن و سال در کلاس درس متضمن نکته ای تناقض آمیز بود چون اکثر آنها آنقدر کم سن و سال بودند که در واقع به جای به دست گرفتن سلاح و رفتن به جبهه های جنگ باید برای تحصیل به مدرسه می رفتند. باهاتی موگیشای 14 ساله ، از جنگجویان شبه نظامیان شورشی قبیله هوتو می گوید اوایل ماه سپتامبر بود که به او گفته شد قرار است به صفوف واحدهای ارتش کنگو بپیوندد. در مقابل او را پس از آموزشی کوتاه راهی منطقه ای آشوب زده و درگیر جنگ داخلی کردند تا علیه مردان و زنان مسلح قبیله توتسی در منطقه نگونگا بجنگد. تنها 9 روز پس از ورود به جرگه شبه نظامیان هوتو بود که به اسارت درآمد. باهاتی در حضور یکی از افسران واحد اطلاعاتی شبه نظامیان توتسی می گوید: به ما گفتند قرار است به جنگ توتسی ، برویم . می افزاید: من 14 ساله هستم اما پسرانی کم سن و سال تر از من هم در واحد ما بودند. نمی دانم چند تن از همرزمانم کشته شدند اما شخصا شاهد کشته شدن 2 نفر از آنها بودم . در هیچ کجای دیگر دنیا به اندازه جمهوری دموکراتیک کنگو به خدمت گرفتن کودکان به عنوان سرباز رایج نبوده و نیست اما طی 3 سال نسبتا آرام گذشته گروههای شورشی در ارتش با به خدمت گرفتن سربازان بالغ ، کودکانی را که در صفوف واحدهایشان بودند ، مرخص کرده و نزد خانواده هایشان فرستادند. با سر برآوردن دوباره ناآرامی ها طی ماههای اخیر بین گروههای شبه نظامی محلی و شورشی های روآندا با ارتش کنگو بود که روند اعاده صلح به کنگو مختل شد. در روندی خاموش دوباره هزاران نوجوان دختر و پسر ناچار به پیوستن به صفوف طرفهای درگیر و حضور در میدان های جنگ شده اند در حالی که برخی از آنها اولین باری است که سلاح به دست گرفتن را تجربه می کنند. پرنیل آیرونساید ، مدیر واحد حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در گوما ، از شهرهای بزرگ کنگو می گوید: طی 3 سال گذشته هزاران نوجوان به دامان خانواده بازگردانده شدند اما همه تلاشهای صورت گرفته با از سرگیری خصومت ها در معرض نابودی قرار گرفته است. می افزاید: در آستانه برداشتن گامی بلند به عقب قرار گرفته ایم بی آن که توان متوقف کردن این عقبگرد را داشته باشیم.

قومیت ها و منابع ، عامل جنگ

تنوع قومی کنگو و ثروت بی کران این کشور دو عامل اصلی شکل گیری پدیده سرباز کودکان در این کشور بوده است . با وجود 200 قومیت مختلف در کنگو ، هر گروه قومی با به میدان جنگ فرستادن هر نوجوانی که توان به دست گرفتن سلاح داشته باشد سعی در صیانت از منافع خود دارد.با وجود منابع عظیم روی ، طلا ، الماس ، کبالت وکولتان (فلزی کمیاب که در تولید تلفن های همراه و تجهیزات و رایانه ای کاربرد دارد) عواید اقتصادی به دست گرفتن کنترل این ذخایرمعدنی به حدی است که هر گروهی سعی دارد به هر قیمت ممکن دیگری را مغلوب کند. توقف جنگ داخلی 5 ساله کنگو که پس از ساقط شدن دیکتاتوری موبوتو سه سه سه کو در سال 1997 میلادی سر برآورد به نیروهای امدادرسان بین المللی فرصت داد از پنجره گشوده شده به سوی صلح برای پایان دادن به پدیده به خدمت گرفتن نوجوانان در میادین جنگ پایان دهند. تنها در ایالت شمالی کیوو نزدیک به 8500 کودک که پیش از آن در خدمت گروههای شبه نظامی بودند ، مرخص شده و به طور مرحله ای تحویل خانواده هایشان شدند. اکثر این کودکان و نوجوانان سرباز جنگی نبودند بلکه از آنها برای پشتیبانی واحدهای رزمی استفاده می شد. آنان به عنوان باربر اقدام به جابه جایی مهمات و موادغذایی می کردند ، برای سربازان غذا می پختند و لباسهایشان را می شستند. برخی از آنان پیاده نظام های آموزش ندیده و فاقد مهارت بودند. دخترانی که ربوده می شدند تا به صفوف شبه نظامیان بپیوندند ، سرنوشتی به مراتب بدتر از پسرها داشتند. آیرونساید با اشاره به این که تعداد کودکانی که برای خدمت در صفوف گروههای شبه نظامی ربوده می شدند تابعی از شدت درگیری ها بود از وجود دهها گروه شبه نظامی مختلف با گرایش ها و اهداف متفاوت خبر می دهد که هر یک سعی داشت به هر قیمت ممکن دیگری را از میدان به در کند. کودک سربازها از رفتن به مدرسه و برخورداری از غذای مناسب محروم بودند اما در مقابل عضویت در یک گروه شبه نظامی به آنان نوعی احساس خاص را القا می کرد که امکان برخورداری از آن به هیچ شکل دیگر ممکن شود.

همه در جستجوی کودک سربازها

همه گروههای شبه نظامی کنگو کودکان را در صفوف خود به خدمت می گیرند. برخی چون توتسی ها سعی می کنند تا حد ممکن از به خدمت گرفتن کودکان اجتناب ورزند در حالی که گروهی نیز چون هوتوها حداقل نیمی از نیروی خود را از کودکان تامین می کنند.
وقتی از وجود کودک سربازها در صفوف گروههای شبه نظامی سخن به میان می آید الزاما به این معنا نیست که همه این کودکان ربوده شده و به اجبار سلاح در دست گرفته اند چرا که برخی ازآنها با شعارهای قومیت گرایانه با هدف محافظت از قبیله خود به عضویت گروههای شورشی درآمده اند. لوا گرایو ، سربازی 19 ساله می گوید او وقتی تنها 13 سال داشت به جمع نیروهای ژنرال نکوندا پیوست اما وقتی دید نیروهای نکوندا اعضای قبیله او را هدف قرار می دهند با جدا شدن از واحد خدمتی خود به شبه نظامیان ماسی مای به رهبری ژنرال لی فونتین پیوست . اگر چه ادامه روند استفاده از کودکان به عنوان سرباز از سوی گروههای شبه نظامی کنگو با محکومیت جهانی مواجه شده اما مادامی که جنگی تمام عیار بین گروههای شبه نظامی قومی برای حفظ حیات در جریان است نمی توان به توقف این روند امید داشت. این واقعیتی است که به رغم تلخ بودن چاره ای جز خبر پذیرش اش وجود ندارد.