نشست شرم الشیخ ؛ از هدف تا عمل

نشست دو روزه همسایگان عراق و جامعه بین الملل در شرم الشیخ مصر با صدور بیانیه پایانی به کار خود پایان داد.

کد خبر: ۱۳۳۰۷۵

در جریان این اجلاس علاوه بر مباحث مربوط به عراق ، گفتگوهای مقامات امریکایی از جمله وزیر خارجه این کشور با نمایندگان برخی کشورهای ناهمسو با ایالات متحده از جمله موضوعات برجسته بوده است.
دکتر حسین علایی ، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با جام جم ، درخصوص نشست شرم الشیخ به 3 پرسش پاسخ گفته است:

هدف اصلی از برگزاری نشست بین المللی عراق در شرم الشیخ چیست؛

معمولا این گونه نشست ها یک هدف مقدماتی دارد و آن این است که امریکا بتواند کشورهای مختلف را در قالب یک نشست بین المللی دور هم جمع کند تا نوعی تسهیم در موضوع عراق در یک گستره بین المللی فراهم آورد. به عبارت دیگر از آنجا که امریکایی ها در مساله عراق در آستانه شکست قرار گرفته اند و آن گونه که مشاهده می کنیم در فضای داخلی امریکا تقریبا همه گروهها و محافل سیاسی این کشور از شکست سخن می گویند، بر این اساس دولت بوش سعی دارد تا دیگر کشورهای جهان را نیز در چنین شکستی با خود همراه کند. در این زمینه حضور50کشور در این کنفرانس دو روزه از جمله همسایگان عراق ، اعضای دائم شورای امنیت ، نمایندگان 8کشور صنعتی ، نمایندگان اتحادیه عرب ، سازمان کنفرانس اسلامی و کشورهایی مانند مصر و بحرین در کنار ایران ، عربستان و کویت قابل ارزیابی است . درواقع امریکا می خواهد خروج بدون دستاورد از عراق را به عنوان یک مساله بین المللی جلوه دهد و هزینه های حیثیتی ناشی از این اشتباه در محاسبه را به جامعه بین المللی مرتبط کند. در این چارچوب می توان گفت دور هم جمع کردن کشورهایی که به نوعی در عراق دخالت دارند، فارغ از مباحث مطروحه در اجلاس ، هدفی است که امریکا شاید بتواند به آن دست پیدا کند تا در جهت آن استراتژی تسهیم شکست حرکت کند. اما درخصوص مباحث مطرح در اجلاس موضوعاتی همچون ثبات سیاسی ، امنیت ، بازسازی و کاهش آسیب های مردم مورد بحث قرار گرفته است که این موارد در صورتی عملیاتی می شود که امریکا در متن رویکردهای خود به منافع ملی عراق توجه کند.

امریکایی ها بارها دخالت کشورهای دیگر را عامل بی ثباتی در عراق معرفی کرده اند. آیا این ادعا با حضور امریکا در عراق تعارض ماهیتی ندارد؛

چنین رویکردی در دولت امریکا بر این اساس است که در یک تفکر شگفت انگیز، خود را به عنوان یک کشور خارجی حاضر در تحولات عراق تحلیل نمی کند. در این قالب تفکری ، سیاست کشورهایی که با امریکا در عراق همخوانی ندارند، از سوی ایالات متحده به عنوان کشورهای مداخله گر در امور عراق معرفی می شوند. واقعیت این است که کشور عراق از دخالت بازیگران خارجی رنج می برد که در همین چارچوب امریکا به عنوان خارجی ترین کشور مداخله گر به شمار می رود که اجازه تصمیم گیری در حوزه ملی را به دولت عراق نمی دهد که این مساله مهمترین معضل در فضای داخلی عراق برای سامان دادن به معضلات و مشکلات فرارو تلقی می شود. در متن پیش نویس قطعنامه پایانی کنفرانس شرم الشیخ مواردی همچون حمایت از حاکمیت عراق بر منابع طبیعی و پولی ، عدم مداخله در عراق ، کنترل مرزها، حمایت از آشتی ملی و خلع سلاح گروهها اشاره شده است.

تحقق این اهداف در گرو چه بستری است؛

این هدفهای ترسیم شده در قطعنامه پایانی به لحاظ سیاست های اعلانی بسیار در خور توجه و ارزشمند است ، اما ارزیابی واقعی از این موارد متوجه سیاست های اعمالی است که این امر در ماههای آینده مشخص می شود. چنانچه این بندهای عنوان شده از سوی امریکا و به سلیقه آنان بخواهد جنبه عملیاتی پیدا کند، بی تردید منافع کلان عراق در حوزه ملی محقق نمی شود، که در این رهگذر نیز نقش دولت عراق کاملا غیرملموس و ضعیف خواهد بود. بنابراین ، اجرای این بندها در حوزه مجری آن بسیار حائز اهمیت است.