بطری های پلاستیکی رزین می شوند

بسیاری از ما تصور می کنیم که زباله ها چیزهایی مثل باقیمانده غذاها، سبزیجات ، کاغذ و ظروف هستند؛ اما گاهی فراموش می کنیم که بیمارستان ها، آزمایشگاه ها، سازمان ها و... نیز زباله های خاصی دارند که به راحتی زباله های خانگی نمی شود آنها را دور ریخت.
کد خبر: ۱۳۲۰۱۴

از سوی دیگر نباید از یاد ببریم که زباله ها هم در صورت بازیابی می توانند دارای ارزش افزوده باشند. به بیان دیگر، آنچه از آن به عنوان طلای کثیف یاد می شود، در صورت بازیابی نه تنها از نظر اقتصادی به صرفه می شود؛ بلکه از نظر زیست محیطی نیز ارزش پیدا می کند. بسیاری از محققان نیز با چنین انگیزه هایی ، اقدام به طراحی و اجرای تکنیک ها و روشهای بازیابی انواع ضایعات می کنند.
گزارش پیش رو به بهانه پروژه تحقیقاتی یکی از دانش آموختگان دانشگاه صنعتی امیرکبیر در زمینه تولید نوعی رزین پلی استر غیراشباع از ضایعات بطری های نوشابه ارائه شده است.

رزینهای پلی استر ترکیباتی هستند که از واکنش های دی اسیدها و دی ال ها حاصل می شوند و به طور کلی براساس نوع ساختارشان به 2 دسته اشباع و غیراشباع تقسیم بندی می شوند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند. این رزینها عموما در زمینه های مختلف صنایع بسته بندی ، الیاف مصنوعی ، رنگ ، پوشش و کامپوزیت ها کاربردهای متنوعی دارند.

چرا رزین های پلی استر غیراشباع؛

رزینهای پلی استر غیراشباع ، پلیمرهایی با جرم مولکولی پایین هستند که به دلیل داشتن ساختار غیراشباع قابلیت پخته شدن دارند که طی انجام فرآیند پخت ، خواص مکانیکی آنها افزایش و بهبود می یابد.
دکتر فرامرز افشار طارمی ، استاد دانشگاه مهندسی امیرکبیر در ارتباط با طرح ارائه شده خود می گوید: هدف اصلی این طرح ، حل معضلات زیست محیطی ضایعات PET بوده است که توجیه پذیری اقتصادی این طرح ملزم به تولید و سنتز محصولاتی با کاربردهای متنوع چون رزینهای پلی استر غیراشباع است. لازم به یادآوری است که تهیه رزینهای پلی استر با بنیان ترفتالات از مواد خام اولیه ، بسیار هزینه بر خواهد بود، در صورتی که اگر سنتز این رزینها از محصولات الکل کافت PET به عنوان الیگواسترهای دی ال صورت بگیرد، همراه با هزینه های پایین تر و سود اقتصادی خواهد بود.

طرحی برای بازیافت بطری های نوشابه

یکی از پرمصرف ترین مواد پلیمری پلی اتیلن ترفتالات (PET) است که کاربرد بسیاری در صنایع بسته بندی مواد غذایی بویژه به عنوان بطری های نوشیدنی و مایعات مختلف دارد، از طرفی به دلیل میزان مصرف بالای این نوشیدنی ها در کشور، معضلات ضایعات بطری ها روزبه روز افزایش می یابد. دکتر افشار طارمی می افزاید: واکنش های مورد استفاده در طرح اینجانب به طور کلی به دو دسته تقسیم بندی می شوند. نوع اول واکنش های بازیافت تکه های ضایعاتی PET است که عبارت است از واکنش الکل کافت که نوعی واکنش ترانس استریفیکاسیون است و مرحله دوم واکنش تراکمی استری شدن ترکیبات الکلی حاصل از الکل کافت PETو اسیدهای غیراشباع است.
روشهای بازیافت PET به دو دسته روشهای فیزیکی و شیمیایی تقسیم بندی می شوند. در روشهای فیزیکی تکه های ضایعاتی PET به تنهایی یا با مخلوطی از PET ناب اولیه یا حتی پلیمرهای دیگر برای تولید قطعاتی که کیفیت و خواص بالایی ندارند، مورد استفاده قرار می گیرند.

بازیافت زباله ها


یکی از عوامل موثر و غالب در بازیافت ، عامل اقتصادی است. افزایش چشمگیر و موثر قیمت نفت و محصولات آن محرکی است تا همه کشورهای صنعتی نسبت به کشف امکانات بازیافت مواد به عنوان جلوگیری از افزایش قیمت نفت اقدام کنند. در خصوص دفن در زمین معمولا مناطق پست و کم ارتفاع به عنوان اراضی محل دفن انتخاب می شوند و در نهایت پس از فشردن و متراکم کردن برای جلوگیری از نشت هرگونه ماده سمی به آبهای زیرزمینی با لایه ای از خاک رس پوشش داده می شوند. بازیافت زباله معمولا بر دیگر روشهای دفع همچون دفن یا سوزاندن مقدم است ؛ زیرا علاوه بر صرفه جویی در هزینه ، انرژی و منابع طبیعی ، آلودگی محیط را نیز کاهش می دهد

از طرف دیگر، افت خواص محصولات بازیافتی از این روش طی هر سیکل از فرآیند بازیافت ، نقص بزرگی از این روش محسوب می شود که برخلاف دیگر پلیمرها بازیافت فیزیکی PET را با مشکل مواجه کرده است.
در حالی که انتخاب روش شیمیایی بازیافت در این طرح به دلیل ساده تر بودن شرایط واکنش ، نداشتن مساله خوردگی و آسیب دیدگی تجهیزات ، حذف برخی از مراحل اضافی چون جداسازی ها در بخشهای مختلف و در نهایت کاربردهای متنوع محصول نهایی توجیه اقتصادی دارد.

رزین هایی با معضلات زیست محیطی کمتر

رزینهای پلی استر غیراشباع تولیدی به روش فوق بدون هیچ گونه ضایعاتی به طور کامل مصرف می شوند و غیر از ضایعات ناچیزی که در موقع کاربرد باقی می گذارند، خطر دیگری ندارند. در نتیجه این روش بسیار بی خطری برای بازیافت کل ضایعات پلی استر ناشی از بطری های نوشابه و الیاف مصنوعی کارخانجات است.

تولید روزانه 38 هزار تن در کشور

در امریکا روزانه تعداد 2 میلیون درخت قطع می شود که ضرر بزرگی به محیطزیست است. بازیافت کاغذ در یک روز یکشنبه ، موجب جلوگیری از قطع 7500 درخت می شود و با بازیابی یک تن آلومینیوم 4 تن بوکسیت و 700 کیلوگرم ذغال کک نیز ذخیره شده و باعث جلوگیری از ورود 35 کیلوگرم آلومینیوم فلوراید به هوا می شود.
عمل بازیابی مصرف انرژی ، آلودگی هوا را کاهش می دهد. با بازیابی بطری های پلاستیکی 50-60 درصد انرژی مصرفی برای ساختن بطری های نو صرفه جویی می شود.
در ایران با جمعیت حدود 60 میلیون نفر، روزانه بیش از 38 هزار تن زباله تولید می شود که هزینه های جمع آوری و دفع آنها تنها در شهرها روزانه حدود 21 میلیون تومان برآورد می شود. طبق یک بررسی ، فقط بهای کاغذ، کارتن و پلاستیک جدا شده از زباله به ترتیب 8.27 درصد و 4.11 درصد کل زباله های 5 شهر کوچک و بزرگ کشور را تشکیل می دهد که رقم قابل توجهی است. بررسی های اخیر که در شهرهای مختلف کشور انجام گرفته است ، نشان می دهد که مواد آلی از 35 -76.6 درصد و کارتن از 2.9 - 4.7 درصد و پلاستیک از2.1 - 6.3 درصد مهمترین اجزای قابل بازیافت زباله کشور ما را تشکیل می دهند و با وجود این که فرهنگ بازیافت مواد از قدیم در ایران مرسوم بوده است ، در سالهای اخیر، بازیافت بی رویه (زباله دزدی) مواد به علت تنوع مواد، در عدم مدیریت صحیح و نیز محدودیت ورود مواد اولیه خطرات و بحران های بهداشتی خاصی را در کشور به وجود آورده است. کاغذ، آلومینیوم ، لاستیک و مواد پلاستیکی و شیشه از جمله زواید بسیار باارزش هستند که می توان آنها را بازیابی کرد.


صولت فروتن
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۱ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها