اراک ، شهر بناهای تاریخی

مجموعه تاریخی بازار اراک: این مجموعه تاریخی از نخستین بناهای شهر است که در زمان فتحعلیشاه ساخته شده است. در این مجموعه تمامی امکانات تفریحی و رفاهی مانند مدرسه ، مسجد و آب انبار ساخته شده است. این بازار در 2 محور شمالی - جنوبی و شرقی - غربی و به شکل متقاطع در مرکز بافت شهر قرار دارد. در گذشته در 4 طرف این بازار 4 دروازه ورودی وجود داشته که نقاط ورودی به بازار محسوب می شده است و اکنون همه این دروازه ها از بین رفته است.
بنای تاریخی مدرسه سپهدار: این مدرسه نیز از بناهای اولیه شهر است که در زمان فتحعلیشاه و از سوی یوسف خان سپهدار ساخته شد. سبک ساخت آن شبیه ساخت مدارس در دوران صفویه ، اما کاشیکاری های آن به سبک قاجاریه است. این مدرسه دارای یک مسجد ، آب انبار و یک صحن بزرگ که درون آن یک حوض سنگی است ، می باشد.
بنای تاریخی حمام چهارفصل: این بنا نیز در دوران قاجاریه ساخته شده از زیبایی خاصی برخوردار است و از آثار ارزشمند شهر اراک محسوب می شود. کاشی کاری های بسیار زیبایی در قسمتهای مختلف این حمام به کار رفته است و در حال حاضر به عنوان گنجینه 4 فصل مورد بازدید گردشگران قرار می گیرد.
بنای تاریخی پیرمراد آباد: این بنا در روستای مرادآباد در 14 کیلومتری شمال اراک قرار دارد که بقعه ای است که به آن پیرمراد آباد می گویند: بنا به اظهار اهالی ، به دستور شاپور ذوالاکتاف ساخته شده که بعدها به مرور از بین رفته است و در دوران سلجوقی بقعه ای مجددا در آن بنا شده است.
شهر زیرزمینی خلف آباد:
این شهر در 20 کیلومتری اراک واقع شده و آثاری در آن دیده می شود که به آن شهر قدیمی خلف آباد می گویند. خرابه های موجود نشان از رونق در گذشته دارد ، ولی در حال حاضر جز چند اثر مخروبه چیز دیگری در آن مشاهده نمی شود و از تاریخ آن اطلاعی در دست نیست.
امامزاده شاهزاده حسین: این امامزاده در روستای نظام آباد در 40 کیلومتری اراک واقع شده و تاریخ ساخت آن به دوران صفویه باز می گردد.
مرقد شاهزاده محمد عابد: این امامزاده یکی از معروف ترین بناهای تاریخی اراک است که در 12 کیلومتری شمال اراک و در روستای مشهد میقان قرار دارد. این امامزاده ، مرقد شاهزاده محمدعابد ، فرزند امام موسی کاظم است و ساخت آن به دوران صفویه باز می گردد.
روستای ساروق انجدان: این روستا در 27 کیلومتری شرق اراک قرار دارد. بقاع شاه غریب قلندر و بقعه چهل دختران در این روستا قرار دارد. تاریخ ساخت این بناها به دوران صفویه باز می گردد.
آتشکده برزو راهگرد: این آتشکده در روستای راهگرد در 60 کیلومتری شمال اراک قرار دارد. قدمت آن به دوران ساسانی باز می گردد و در ساخت آن از آجر و سنگ استفاده شده است.
بنای تاریخی کاروانسرا: این بنا در مشک آباد در 40 کیلومتری اراک قرار دارد. این کاروانسرا به شکل مربع است و در دوران صفویه بنا شده است. امامزاده ابراهیم ، امامزاده حواخاتون و امامزاده 72 تن ساروق نیز از دیگر بناهای تاریخی اراک به شمار می رود.

جاذبه های طبیعی

رودخانه های شراء و مهاجران در اراک یکی از مهمترین تفرجگاه های این شهر است. در حواشی این رودخانه ها ، مناطق سرسبز و خرمی وجود دارد و گردشگران زیادی همه ساله از طبیعت زیبای این رودخانه ها به همراه کوهستان های مجاور آن دیدن می کنند.
چشمه چپقلی: این چشمه در دامنه ارتفاعات باغ بر آفتاب در سه راهی اراک ، شازند و ملایر قرار دارد که در بالای دره ای سرسبز و زیبا قرار دارد. آب و هوای لطیف کوه و وجود این چشمه جوشان با آب گوارا و خواص درمانی آن علاقه مندان زیادی را جذب خود می کند.
غار قلعه جوق و مقبره های آن: این غار در نزدیکی روستای چهرقان از توابع بخش وفس اراک و در کوهی به نام قوزی قشلاق قرار دارد و هزاران سال پیش از سوی انسان اولیه در دل کوه حفر شده است. این غار دارای 3 مدخل و چندین قبر است که برخی از آنها به دوران مادها نسبت داده می شود.
غار سفیدخانی: این غار در 18 کیلومتری اراک و در کوههای سفیدخانی واقع شده است. وجود دودکش جن در دهانه این غار از زیبایی خاصی برخوردار است. همچنین وجود چاله بزرگ آب و نیز ستونهای استالاکیتسی در درون غار از جاذبه های آن است.
دریاچه میقان: در شمال اراک و در دشت فراهان قرار دارد. مساحت آن بیش از 100 کیلومتر مربع است ، آب این دریاچه شور و زیستگاه پرندگان مهاجر است و مناظر زیبایی در فصل کوچ پرندگان می آفریند.

امیرفریدون تهرانی