تحصیل زیر سقف فرسوده

مدرسه ، از آن واژه هاست که تا دنیا دنیاست تقدس را به ذهن ما می آورد ؛ جایی که اولین بار با واژه پدر ، مادر ، خانه ، شهر و کشور آشنا شدیم.

کد خبر: ۱۲۶۰۸۳

اما چه چیزهایی در مدرسه وقتی دانش آموز بودید برای شما از همه چیز مهمتر بود؛ آیا هرگز به این فکر کرده اید مدرسه ای که فضای کافی برای ورزش ، بازی و تحقیق نداشته باشد انگار از مهمترین خصوصیات یک محیط علم و دانش بی بهره است؛ مساله ای که متاسفانه امروز دامنگیر بسیاری از مدارس کشور شده و در شهر بزرگ تهران هم دیگر کمتر مدرسه ای را می شود پیدا کرد که از فضای آموزشی قابل توجهی برخوردار باشد. انگار آپارتمان های ریز و درشت ، مدرسه ها را به سوی خود کشیده اند. در گریز از این شهرهای پر دود و دم و شلوغ در منطقه 12 تهران به مدرسه ای برمی خوریم که با نام پر افتخار امام جعفر صادق مزین است.
هنرستان فنی امام صادق به رغم وسعت بسیار بالایی که دارد بشدت مورد بی مهری و کم توجهی قرار گرفته و اگر قدمهایی هر چند کوچک برای بازسازی آن برداشته نشود ، تا چند سال دیگر اثری از آن هیبتی که از پس سالها عمر دراز سرکشیده باقی نخواهد ماند.

حیف نیست مجموعه ای که به اندازه 10 مدرسه وسعت دارد و به اندازه 50 کارگاه صنعتی دستگاه فنی اصل ، روزهای آخر عمر خود را بگذراند. مدرسه ای که دیروز با درختان تنومند خود و فضای سبز زیبایش ، نگینی در جنوب شهر با همه کمبودهایش به حساب می آمد ، امروز باید شنونده صدای اره های برقی برای قطع درختان مریض و رنجورش باشد. این مجموعه به اندازه یک ورزشگاه فضای ورزشی دارد ، ولی حیف آنقدر دیوارهای آن سیاه و پوسیده است که هر لحظه بیم فرو ریختن می رود و شیشه های شکسته اجازه گرم شدن نمی دهد. صد حیف که ما با مدرسه های پیر شهرمان نیز مانند مادربزرگهایمان رفتار می کنیم و فراموشی را بر دیگر دردهایشان می افزاییم.

این غول بزرگ آموزشی از کجا آمده است؛

مجموعه آموزشی فنی که امروز نام هنرستان فنی امام صادق (ع) را به خود گرفته سال 1326 تاسیس شد و با عنوان دبستان فنی شروع به کار کرد. از سال 1331 با نام کانون کار و آموزش فعالیت کرده و سال 1340 با نام دبیرستان حرفه ای کانون کار و آموزش در 12 رشته و در یک دوره 4 ساله به علاقه مندان مدرک کارگر ماهر فنی ارائه داده است. از سال 1350 تا 1356 آموزشگاه حرفه ای نامیده شده و داوطلبانی که با مدرک سوم راهنمایی در آن ثبت نام می شدند با گذراندن دوره 2 ساله مدرک کمک تکنیسین ، دوره 3 ساله تکنیسین درجه 3 و دوره 4 ساله تکنیسین درجه 2 دریافت می کرده اند. از سال تحصیلی 1357 - 1358 و پس از انقلاب این مجموعه به عنوان مجتمع فنی امام صادق ، دبیران فنی سراسر کشور را در 12 رشته پذیرا بوده است.
علاوه بر اینها دوره های ضمن خدمت برای فرهنگیان به صورت کشوری در رشته های گوناگون فنی و همکاری با راه آهن برای دوره های مهارت آموزی کارکنان آنان و برگزاری دروس عملی دانشجویان دانشگاه آزاد و دانشگاه علمی - کاربردی از سالها پیش از دیگر فعالیت های جنبی موثر این واحد آموزشی است.
محمد محسنی مدیر این هنرستان می گوید: این مجموعه آموزشی با بیش از نیم قرن سابقه در برهه هایی بسیار مورد بی مهری قرار گرفته است ، چنان که نه تنها چیزی بر آن نیفزودند بلکه امکاناتش را به دانشگاه ها منتقل و این مجموعه را با مشکلات بیشتری مواجه کرده اند ؛ به عنوان مثال در سال 1365 برای تجهیز یکی از دانشگاه ها ، امکانات منحصر به فرد این هنرستان به دانشگاه موردنظر منتقل شد که پس از آن هرگز جایگزین نشد. این مجموعه سال 1376 حدود 4500 هنرجو داشت که متاسفانه به دلیل پراکنده شدن نیروهای متخصص و نقص و استهلاک تجهیزات به جایی رسیده ایم که امروز فقط 600 هنرجو در این هنرستان تحصیل می کنند. یعنی فقط از یک دهم ظرفیت این مجموعه استفاده می شود.

مشکلات هنرستان

وی می گوید: مشکل اصلی این مجموعه عدم تخصیص بودجه برای نگهداری و مرمت آن است تا بتوانیم از تخریب آن جلوگیری کنیم. این مجموعه براساس قوانین و ضوابط آموزش و پرورش با توجه به مساحت بسیار زیاد خود نیازمند دست کم 12 نگهبان ، 10 باغبان و کمک باغبان و 6 نفر انتظامات محوطه و حداقل 10 نفر مستخدم برای حفظ ساختمان و محوطه مشجر و فضای سبز هنرستان است که از آن بی بهره است. نبود انباردار رسمی باعث از میان رفتن وسایل و تجهیزات آموزشی در انبار کارگاه ها شده که بسیاری از وسایل بدون این که مورد استفاده زیادی قرار گیرد در انبارها به علت بدی شرایط زنگ زده ، فرسوده شده و قابلیت خود را از دست داده اند. فضای سبز هنرستان با درختانی به قدمت 60 سال با وضع اسفباری روبه روست.

هزینه ساخت مجدد هنرستان بیش از 100 برابر هزینه نگهداری آن است

اگر چه کمکهایی از شهرداری منطقه برای حفاظت از فضای سبز این مدرسه که با توجه به کمبود سرانه فضای سبز در این نقطه از شهر از ارزش و اهمیت قابل توجهی برای شهروندان برخوردار است شده ولی این کمکها هرگز پاسخگوی هزینه بالای نگهداری و بهبود فضای سبز این مدرسه نیست.
احداث چنین مجموعه ای که سالیان پیش به وسیله مهندسان آلمانی و اتریشی بنا شده ، امروز بیش از 20 میلیارد تومان هزینه در بر خواهد داشت. آیا واقعا شایسته نیست برای تعمیر و نگهداری آن یک پنجاهم ارزش آن هزینه شود. خوشبختانه امروز جمعی از متخصصان به عنوان مدرس و هنرآموز در این مجموعه جمع شده اند که پتانسیل فعالیت های مفید و موثری در صنعت کشور دارند ، ازجمله برگزاری اولین همایش رباتیک در مدارس کشور که چندی پیش در این مجموعه با دستاوردهای بسیار خوبی برگزار شد که نشان می دهد دانش آموزان و مدرسان این مجموعه انگیزه بالایی برای فعالیت های علمی دارند و با کمی امکانات می توانند موفقیت های خوبی در مجامع علمی کسب کنند.
آقای محسنی درباره ویژگی های این هنرستان می گوید: این مجموعه علاوه بر قدمت تاریخی آن از نظر وسعت در ردیف بزرگترین مدارس ایران به شمار می رود ، چرا که مساحتی بالغ بر 7 هکتار را شامل می شود. دارای 12 کارگاه فعال و تعدادی کارگاه مخروبه و تعداد زیادی انبار و بیش از 40 کلاس درس و 600 اصله درخت قدیمی 50 ساله ، نهال و... است. آموزش و پرورش که هزینه نگهداری این مجموعه را ندارد ، در صورت تخریب چگونه می تواند هزینه ساخت مجدد آن را که بیش از 100 برابر هزینه نگهداری آن است تامین کند. با توجه به موقعیت این مدرسه از نظر نزدیکی به بازار سنتی تهران و قیمت بالای زمین در این منطقه هیچ تضمینی برای بازسازی این مدرسه و نفروختن آن پس از تخریب وجود ندارد. به یقین می توان گفت پس از تخریب ، امکان ساخت مجدد چنین مجموعه ای یا حداقل با نیمی از این امکانات در این مکان وجود ندارد ؛ بنابراین ضرورت حمایت آموزش و پرورش و دیگر نهادها برای نگهداری و تجهیز این مکان بشدت احساس می شود.
وقتی به امکانات این مجموعه نگاه می کنیم به نکاتی برمی خوریم که جای تاسف دارد.
این مجموعه با این مساحت حتی یک دبیر و هنرآموز رایانه ندارد. حتی یک کتابدار برای کتابخانه ندارد. نبود باغبان مجرب و مسوول نگهداری تاسیسات و نگهبان کافی باعث شد صدمات بی شماری به امکانات مدرسه وارد شود و هر روز این لطمات بیشتر می شود. این مجموعه حتی یک نمازخانه در خور و شایسته ندارد.
مهندس محسنی می گوید: من از سال 62 که به عنوان هنرآموز به این مجموعه وارد شدم تاکنون در این هنرستان حضور دارم و این مجموعه را مانند فرزند خود می دانم و افسوس می خورم که هر روز باید شاهد از میان رفتن این موهبت عظیم باشم و با دست خالی آنچنان که شایسته است ، کاری از ما برای حفظ آن برنمی آید. من از آینده این مجموعه نگرانم و همین مساله باعث شد که با همه مشکلات این مجموعه مدیریت آن را بپذیرم. امیدوارم مسوولان آموزش و پرورش با تخصیص بودجه کلان و درخور ، توان بازسازی تخریب های به وجود آمده در ساختمان ها و تجهیزات را به ما ببخشند. نکته دیگری که از آرزوهای ماست ، مدیریت جداگانه معاونت نظری و فنی حرفه ای است ، چراکه از زمان ادغام این دو بخش در آموزش و پرورش ، مدارس فنی حرفه ای با این که چند برابر مدارس هزینه دارند ، مطابق با آنان ارزیابی ، ساماندهی و مدیریت می شوند و این مساله بحران موجود در هنرستان ها را هر روز بدتر از دیروز می کند تا آنجا که ما با افسوس منتظر تخریب کامل و بسته شدن این مجموعه عظیم و این سرمایه کلان ملی هستیم ، مگر این که....