این اثر با بررسی دقیق کتابهای دست اول تاریخ اسلام و برخی کوششهای علمی در حوزه تاریخ تحلیلی، پنج جریان اصلی را بین صحابه رسول خدا یافته و دربارهشان به طور مفصل صحبت کرده است. این پنج جریان اصلی از این قرارند: جریان مهاجران، جریان انصار، جریان قریش و بنیامیه، جریان نفاق و جریان تشیع. نویسنده علاوه بر تشخیص و تعیین این جریانها از ویژگیهای این جریانها سخن گفته است تا تحلیل بهتر و دقیقتری از وقایع و رخدادهای عصر حیات و رحلت پیامبر اعظم داشته باشیم و بتوانیم جریان ناب و اصیل اسلامی را از میان این جریانها بشناسیم.