کیمیاگر نقش‌ها

حس و حالی که هر مخاطبی می‌تواند درکش کند و در مواجهه با این تابلوها خودش را غرق در آرامشی ببیند که هنرمند قصد انتقال آن را از طریق اثرش داشته است. «انتظار» و «او می‌آید» دو اثر از استاد محمود فرشچیان است که هر دو برای حضرت امام زمان (عج) خلق شده‌اند و البته می‌توان در ظاهر آنها هم تفاوتی که با دیگر کارهای این هنرمند دارند، مشاهده کرد. فرشچیان صاحب سبک جدیدی در نگارگری ایرانی است. طراحی و شناخت و به‌کارگیری صحیح رنگ‌ها و قدرت قلم او باعث شهرت آثارش شده است.
در واقع باید گفت فرشچیان استاد استفاده از رنگ‌هاست. هر گلی و چمنی گوشه کادر کارهایش رنگ خود را دارند و در عین حال این همه رنگ هرگز طوری کنار هم قرار نگرفته‌اند که نازیبایی بصری ایجاد کرده و یک درهم‌ریختگی و شلختگی ناپسند را ایجاد کنند. تمام اجزای تابلوها کنار هم خوش می‌نشینند و در عین شلوغی و کثرت اجزا، وحدتی هم در خود دارند که در کل اثر ما را مجذوب خود می‌کند.
در دو اثری که تصویرشان هم منتشر شده است اما فرشچیان کمتر سراغ رنگ‌های متفاوت و متضاد می‌رود و می‌توان طیف رنگی خاصی را بیش از سایر رنگ‌ها مشاهده و شناسایی کرد. او در این کارها همان‌طور که در ابتدا گفتیم سراغ رنگ آبی می‌رود، رنگی که دربردارنده یک آرامش و حس خوش بوده و به مخاطب خود حال خوش پایان انتظار و ظهور را منتقل می‌کند.
او در عین حال در طراحی خود به نکته مهم دیگری هم توجه می‌کند و سراغ تصویر کردن صورت حضرت مهدی (ع) با نور و دیگر المان‌های رایج در نقاشی‌ها نمی‌رود. در «او می‌آید» تصویر پاهایی را می‌بینیم که می‌آیند و همان نشاط و آرامش آبی‌رنگ را با خود می‌آورند. انگار که در اوج یک آفتاب سوزان و طاقت‌فرسا خنکای هوایی برسد و همه چیز را به نشاط و وجد بیاورد. این خنکا را می‌توان بیش از هر چیز با رنگ‌های سفیدی که در گوشه و کنار این اثر به چشم می‌خورد حس کرد. نکته مهم این است که فرشچیان از کنار هم قرار دادن رنگ‌های سرد، فضایی را ایجاد کرده که نه سرما، بلکه خنکا و آرامشی را به صورت و چشمان مخاطب می‌ریزد.
در تابلوی «انتظار» هم باز در فضایی آبی‌رنگ تنها دستی دیده می‌شود که گویی قرار است با اشارتی تمام دشواری‌ها را به پایان برساند. البته برخی منابع نام این تابلو را «یارب» ذکر کرده‌اند، اما هر کدام از نام‌ها را هم که بر تابلو بگذاریم باز هم می‌تواند حسی که باید را به مخاطب خود منتقل کند و شاید از این روست که برخی هنرمندان در سطح جهان تمایلی به گذاشتن نامی برای تابلوهایشان نداشته و سعی می‌کنند مواجهه با آن را به مخاطب خود بسپارند.
فرشچیان برای خلق اثرهای خود از ادبیات عرفانی و باورهای مذهبی الهام می‌گیرد و به هنگام نقاشی اغلب به موسیقی گوش می‌دهد. پروفسور دکتر امبرتو بالدینی، استاد کرسی تاریخ هنر و رئیس دانشگاه بین‌المللی هنر فلورانس ایتالیا معتقد است برای دریافت باطنی یا درونی کار فرشچیان دیدی ژرف‌نگر لازم است و صبری زمان‌گیر. فرشچیان در واقع ترکیبی است از سنت نقاشی ایرانی، نبوغ و نگرش‌های عمیق و ژرف مذهبی و عرفانی که می‌تواند خالق تصاویری در نقاشی ایرانی باشد که بیشتر به کیمیاگری شبیه است تا نقاشی. آثار او را می‌توان بخشی از هویت مشترک فرهنگی مردم ایران دانست و با فرهنگ مذهبی ایران هم پیوند عمیقی داشته و می‌تواند بخش مهمی از فرهنگ ایرانی قابل ارائه در جهان باشد.