مغز چطور چهره‌های آشنا را در موقعیت‌های مختلف می‌شناسد؟

یک چهره و 100 آشنا

با سپری‌کردن تعطیلات نوروز و پایان همه دید و بازدیدهای رفت و برگشت، شاید خیلی‌ها چنین ملاقات‌هایی را تکراری و غیر‌ضروری تلقی کنند و افسوس بخورند که چرا از تعطیلاتشان بهتر استفاده نکردند، اما جالب است بدانید این تکرارها مغز را به شکلی تغییر می‌دهد که به بازشناسی افراد کمک می‌کند.

کد خبر: ۱۲۰۰۹۴۱

بیشترین تعاملات روزمره ما با آشنایان، دوستان صمیمی و خانواده است و نتیجه این ارتباطات و تعاملات تکرار‌شونده و طولانی این است که بازنمایی چهره‌های افراد آشنا در مغز ما را محکم‌تر و غنی‌تر می‌کند؛ زیرا مجموعه نورون‌های گسترده‌تری در شبکه پردازش چهره در قشر بینایی در مقایسه با چهره‌های ناآشنا به آنها اختصاص می‌یابد.
نتایج مطالعات تازه نشان داده است تعاملات اجتماعی با افراد (افرادی که روزانه با آنها ارتباط داریم)، سلول‌های عصبی قشر بینایی را برای تشخیص چهره‌های آشنا در موقعیت‌های بینایی مختلف حساس می‌کند.
در این تحقیق سؤال این بود که مغز چطور یاد می‌گیرد تا دیگران را به عنوان فردی مستقل تشخیص دهد. برای این آزمون از چهره‌هایی بدون ویژگی‌های جنسیتی استفاده کردند. برای این کار با استفاده از امکانات رایانه‌ای تغییراتی در ظاهر عکس‌ها داده می‌شد که در صورت دیدن قادر به تشخیص آن به عنوان یک هویت مردانه یا زنانه نبودید. مطالعات قبلی نشان داده بود یک چهره مشخص متناسب با این‌که در کجای دامنه بینایی ارائه شود، می‌تواند به صورت متفاوتی ادراک شود. یعنی اگر یک تصویر به طور مستقیم در «مرکز دید» ما قرار بگیرد یا این‌که در «میدان دید» ما قرار بگیرد متفاوت ادراک می‌شد. برای مثال، یک چهره بدون ویژگی‌های جنسیتی می‌تواند در یک موقعیت به عنوان چهره مردانه تشخیص داده شود و در موقعیت دیگر به عنوان چهره زنانه درک شود و این به مکانی که تصویر در صفحه نمایش داده می‌شد ارتباط داشت.
نتایج مطالعات گابینی و همکارانش در سال 1397/ 2018 نشان داد این‌که شما چه مقدار با افراد معین ارتباط داشته باشید، می‌تواند ادراکتان را از تشخیص چهره‌های آشنا تحت تاثیر قرار دهد. این پژوهشگران طی پژوهشی از گروهی از دانشجویان خواستند تا تصاویری از همکلاسی‌ها، هم‌دانشگاهی‌ها و دوستان صمیمی خود را که در صفحه نمایش نشان داده می‌شد، شناسایی کنند. برای این کار آنها باید به مرکز تصویر که با علامت بعلاوه مشخص شده بود، خیره می‌شدند (مرکز دید). اما تصاویر افراد در محل‌های متفاوتی (میدان دید) نسبت به مرکز تصویر نمایش داده می‌شد. نتایج نشان داد هر چه تعداد تعاملات و ارتباطات دوستانه با افراد بیشتر بود آنها با سرعت بیشتر و دقت بالاتری می‌توانستند دوستانشان را در هر موقعیتی از صفحه نمایش که نشان داده شوند، تشخیص دهند.
این گروه از پژوهشگران به این نتیجه رسیدند در قشر بینایی گروهی از سلول‌های عصبی به‌طور مستقل برای تشخیص چهره‌های گوناگون اختصاص می‌یابند که هر چه این تعاملات بیشتر می‌شود، مسیرهای عصبی این سلول‌ها نیز محکم‌تر می‌گردد. نتایج نشان می‌دهد سن یک چهره و جنسیتش و این‌که این چهره زن یا مرد باشد هر کدام توسط گروه مستقلی از نرون‌ها بررسی و ارزیابی می‌شود.
برخلاف مطالعات پیشین، نتایج این مطالعه نشان داد تنها جای نمایش چهره‌ها در صفحه تعیین‌کننده نیست؛ بلکه میزان ارتباطات اجتماعی و یادگیری ما، بازنمایی هویت چهره‌ای را در قشر بینایی تغییر می‌دهد.