سفره هفت رنگ پرتوی در انتظار مجسمه طلایی

: فیلم «کافه ترانزیت» که دیشب از «سینما چهار» پخش شد و امروز تکرارش به نمایش در خواهد آمد ، امسال نماینده سینمای ایران در مراسم اسکار 2007 نیز هست.

کد خبر: ۱۱۹۴۰۸

فیلمی که «کامبوزیا پرتوی» آن را کارگردانی کرده است و فرشته صدرعرفایی ، همسر پرتوی به بهترین شکل ممکن نقش اصلی آن را که یک زن است بازی کرد. در مهر ماه که اعضای منتخب خانه سینما در حال بررسی فیلمهای ایرانی برای ارسال به مراسم اسکار بودند ، حرف و حدیث های بسیاری مطرح بود ، از میان فیلمهایی چون چهارشنبه سوری ، کافه ترانزیت ، یک بوس کوچولو، به آهستگی ، کافه ستاره ، ازدواج به سبک ایرانی ، به نام پدر و دیشب باباتو دیدم آیدا ، فیلم «چهارشنبه سوری» ، شانس بیشتری برای حضور در اسکار داشت اما به یکباره اعلام شد که «کافه ترانزیت» بیشترین رای را به دست آورده و راهی اسکار شده است.
سیروس الوند در مطلبی که در شماره آبان ماه مجله فیلم چاپ شد درباره انتخاب «کافه ترانزیت» برای ارائه به اسکار نوشته است: هیات انتخاب رای داد که فیلم «کافه ترانزیت» مناسبت ترین گزینه برای حضور در مراسم اسکار است. مناسب ترین شاید بهترین نباشد ، شاید هم باشد. الزامی در کار نیست. اصل برتناسب است و این که برای کجا و به چه منظوری فیلم انتخاب می شود. تصور حقیر این است که به کافه ترانزیت ، با توجه به ظرفیت های تازه و جهانشمول آن در موضوع ، محتوا، تم و همچنین ساختار حرفه ای و بی تکلفش بخصوص با توجه به امکانات بیرونی اش (پخش کننده خارجی ، تبلیغات و اختصاص هزینه جهت معرفی و جلب توجه) می تواند گزینه مناسب تری باشد.
از 2، 3سال پیش و از زمان ساخت کافه ترانزیت تاکنون که این فیلم فقط 2 بار از تلویزیون پخش شده ، نقدهای بسیاری بر این فیلم نوشته شده است که برخی آن را فیلمی خوب ، گروهی فیلمی ضعیف و تعدادی نیز کافه ترانزیت را فیلمی معمولی می دانند ؛ اما این که این فیلم می تواند شانس بیشتری برای دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی داشته باشد ، نکته ای دیگر است.
کافه ترانزیت در بین فیلمهایی که تاکنون کامبوزیا پرتوی ساخته ، فیلمی متفاوت است ، متفاوت از این لحاظ که شخصیت اصلی آن یک «زن» است ، پرتوی را بیشتر با آثار کودکانه ای چون ماهی ، گلنار، گربه آوازه خوان ، بازی بزرگان و... می شناسیم اما او با نوشتن سناریوی «من ترانه 15سال دارم» نشان داد کارگردان هوشمندی است و می تواند در زمانی که سینمای کودک دیگر رونق ندارد ، ژانر مورد علاقه خود را تغییر دهد و فیلمنامه های خوبی با موضوعاتی چون «زنان» بنویسد.
قصه کافه ترانزیت از چه زمانی در ذهن پرتوی شکل گرفت ما نمی دانیم اما فیلم کافه ترانزیت بعد از «من ترانه 15سال دارم» ساخته شد و نشان داد مسائل و مشکلات زنان برای پرتوی تبدیل به «دغدغه» شده است ، «آسیب پذیری» زنان و این که آنها تصمیم می گیرند «روی پای خودشان» بایستند ، درآمد داشته باشند و بچه یا بچه ها را حفظ کنند.
البته اینها همگی «سوژه های» تکراری است که حتی قبل از سینما در داستان های ایرانی بشدت رواج داشته اند. زنانی که مستقل هستند و پاکدامنی خود را نیز حفظ می کنند همیشه شخصیت های مورد توجه درام نویسان ایرانی بوده و هستند ؛ اما آیا این سوژه و قصه می تواند برای آدمها و داوران آن طرف مرزها نیز خوشایند و جذاب باشد؛ شاید عده ای بگویند «نه» چون سالهاست سینمای ایران با این سوژه ها در دنیا مطرح شده است و اکنون دیگر ظرفیت توجه به این گونه فیلمها پر شده است و جهانیان از سینمای ایران فیلمهای دیگری می خواهند.
اکنون دیگر فقر و نداری ایرانیان جذابیت ندارد و خانه های کوچک گلی نمی تواند مردم آن طرف مرز را به شگفتی وادارد آنها چند سال پیش از دیدن این فضاها متحیر شدند و فیلم بچه های آسمان را نامزد دریافت اسکار کردند آنها که در آن طرف آبها منتظر دیدن فیلمی از ایران هستند تا حدودی می دانند در ایران «مرد سالاری» حاکم است و زنان در لایه های زیرین اجتماع همیشه به دنبال گرفتن حق خود هستند.
پس کافه ترانزیت چه چیز تاره ای دارد که یک تهیه کننده خارجی حاضر به سرمایه گذاری شده و اکنون این فیلم می تواند نظر هیات داوران اسکار را با خود همراه کند؛ زن ایرانی ، در آشپزی سلیقه خاصی دارد ، او می تواند در مدت زمان کوتاهی انواع غذاهای سنتی و ایرانی را بر سر سفره حاضر کند ، غذاهایی که سخت گیرترین آدمها را نیز آرام می کند.
زن زجر کشیده و تنهای «کافه ترانزیت» آشپزی می کند و با این ترفند خود همه را به زانو درمی آورد ؛ اما آیا این سفره رنگین می تواند طبع برگزارکنندگان اسکار را درباره سینمای ایران نیز تغییر دهد؛ باید منتظر ماند؛ شاید اگر سیاست های اسکار مثل سال گذشته باشد که فیلمهایی با ریتم کند و ضرباهنگ آرام مورد توجه قرار گیرند ، سفره هفت رنگ پرتوی نیز مجسمه طلایی را بگیرد.