در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
واکنش چهارمین ناشر کتاب داستانهای آقای بازیگر به گزارش جامجم، دچار چند اشتباه فاحش و نیز فرافکنی است
تام هنکس روی تشک D
اخیرا گزارشی منتشر کردیم درباره چهار ترجمه فارسی منتشرشده در بازار کتاب ایران از اثر داستانی تام هنکس، بازیگر محبوب سینمای آمریکا. ماجرا از این قرار بود که یک ناشر، در حالی که ما هنوز شاهد اجرای قانون کپیرایت در ایران نیستیم و از اینرو هیچ ناشر ایرانی موظف به کسب اجازه یا خرید حق انتشار ترجمه فارسی از ناشران خارجی نیست، حق انتشار کتاب تام هنکس را خریده بود، اما با این حال سه ناشر دیگر نیز دست به انتشار ترجمههایشان از این کتاب زدند. این ماجرا باعث شد که ما در جامجم بگوییم درست است آن سه ناشر دیگر، با توجه به خلأ قانونی ما مرتکب تخلفی نشدهاند، اما دستکم دست به عملی غیراخلاقی زدهاند و حق همکار خود را ضایع کردهاند. طیاین گزارش علاوه بر اینکه با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این باره به گفتوگو نشستیم، با یکی از این سه ناشر نیز گفتوگو کردیم و از او خواستیم توضیح بدهد چرا به جای حمایت از همکارش که خودخواسته قانونی جهانی را رعایت کرده، حق او را زیر پا گذاشته است.
گفتوگوی ما با این ناشر البته سرانجام مطلوبی نداشت، چون ایشان به جای پاسخگویی، برآشفتند و گفتند در آشفتهبازار غیراخلاقیها همه از این کارها میکنند. با این حال ما همچنان معتقدیم کار ناشرانی از این دست هرچند غیرقانونی نیست، اما غیراخلاقی و صرفا
سودجویانه است.
انتشار گفتوگوی ما با این ناشر، ظاهرا ایشان را مکدر کرده و جوابیهای برای روزنامه ارسال فرمودهاند. جوابیه پروین صدقیان، مدیر انتشارات گلآذین را به همراه توضیحات ما بخوانید.
در جوابیه انتشارات گلآذین به جامجم آمده: مدیرمسؤول محترم روزنامه جامجم، جناب آقای دکتر علیرضا شریفی، با سلام و احترام، اینجانب پروین صدقیان، مدیرمسؤول انتشارات گلآذین نسبت به چاپ مطلبی به نقل از بنده در تاریخ 20/10/97 در صفحات 9 و 10 روزنامه جامجم اعتراض دارم و خواهشمندم طبق قانون مطبوعات پاسخ اینجانب را عینا در یکی از صفحات مذکور منتشر بفرمایید.
1. صدقیان: «در هفته گذشته، شخصی که خود را آقای محمدی، خبرنگار روزنامه جامجم معرفی کردند به من تلفن و بدون هیچ زمینهای به یکباره گفتند که شما کتاب «تام هنکس» را ترجمه و چاپ کردهاید و نفر چهارمی هستید که این کتاب را منتشر میکنید، در صورتی که ناشری دیگر حق امتیاز کتاب را خریده و... . روز پنجشنبه باخبر شدم گزارشی پیرامون این مطلب در روزنامه چاپ شده است و گفتوگوی ایشان با من با تحریف بسیار منتشر شده است.»
نکته: فایل صوتی گفتوگوی ما با پروین صدقیان در دفتر روزنامه موجود است؛ متن گفتوگو نعلبهنعل و دقیقا عین گفتههای ایشان منتشر شده است.
2. صدقیان: «ایشان اصلا به من نگفتند که این مصاحبه ضبط میشود و قرار است در روزنامه چاپ شود.»
نکته: در فایل صوتی نیز موجود است که دوبار به دلیل تماس با شما اشاره شده است. یکبار همان ابتدای گفتوگو خبرنگار جامجم قصدش از تماس را میگوید که به خاطر تهیه گزارشی است از ترجمههای فارسی از کتاب تام هنکس که یکی از ترجمهها از نشر شماست. بار دیگر نیز شما به خبرنگار جامجم میگویید: «فکر میکردم تماس گرفتید تا برای تبلیغ کتابم راهنماییتان کنم، نمیدانستم میخواهید از ما انتقاد کنید». بنابراین شما کامل در جریان قرار گرفتهاید.
3. صدقیان: «همچنین ایشان خبر چاپ کتاب را در آینده نزدیک، از خبرگزاری مهر دریافت کرده بودند و اصلا کتاب را ندیدهاند و متاسفانه درباره ماهیت کتاب و تعداد صفحات آن هم نظر غلط و غیرکارشناسی دادهاند. از آنجا که کتاب هنوز توزیع و پخش نشده، چگونه است که ایشان ادعا میکنند کتاب صد صفحه کم دارد؟! صد صفحه از چه چیز کم دارد؟ ایشان قضاوت ناشایستی کردهاند و عملا چیزی را که ندیدهاند و در جریان نبودهاند رسانهای کردهاند؟ َآیا اصل کتاب به زبان انگلیسی و اصل کتاب انتشارات گلآذین را در دست داشتهاند و بررسی کردهاند و بعد متوجه شدهاند که کتاب صد صفحه کم دارد؟»
نکته: الف؛ خانم صدقیان فرمودهاند ما گزارش را براساس خبر خبرگزاری مهر مبنی بر «انتشار کتاب تام هنکس از نشر گلآذین در آینده» تنظیم کردهایم. خبری که ملاک ما قرار گرفت و در گزارش نیز نوشتیم که چهاردهم دی ماه روی خروجی خبرگزاری مهر قرار گرفت، خبری بود با تیتر «توسط نشر آذین؛ ترجمه جدیدی از داستانهای تام هنکس منتشر شد.» بنابراین ما گزارش را پیش از انتشار کتاب ننوشتهایم.
ب؛ درباره اینکه فرمودهاید کتاب را ندیدهایم. بله، درست است، اما لحن مچگیرانهتان بیهوده است، چون خودمان در متن گزارش نوشته بودیم که کتاب را ندیدهایم و نمیخواهیم هم تهیهاش کنیم چون معتقدیم نسخه اصلی و کامل کتاب را ناشر دیگری منتشر کرده است.
ج؛ حقیقت این است که کتاب شما صد صفحه از سه ترجمه دیگر کمتر است. خوشحال میشویم اگر توضیح بدهید چرا متن ترجمهتان صد صفحه از دیگر ترجمهها کمتر است.
4. صدقیان: «ضمنا ایشان گفتهاند اسم کتاب را عوض کردهایم که مخاطب را گول بزنیم؟ این تهمت بزرگی است که باید پاسخگو باشند. نام کتاب به انگلیسی communities short stories است که به داستانهای غیرمعمولی ترجمه شده است و اگر مرکز استدلال ایشان انتشارات افق است که نشر افق هم نام کتاب را عوض کرده و به نام «داستانهای ماشین تحریر» چاپ کرده است. و این یعنی که افق هم بهزعم ایشان مخاطب را گول زده است!»
نکته: نام اصلی کتاب در زبان انگلیسی «UNCOMMON TYPE» است نه آنطور که شما میفرمایید «communities short stories». ما در آن گزارش، هم طرح جلد کتاب اصلی به زبان انگلیسی را منتشر کردیم و هم درباره نسخه انگلیسی نوشتیم. با این اشتباهی که کردهاید، حالا به این فکر میکنیم نکند شما نسخه نامعتبری را با نامی دیگر و با تعداد صفحات کمتری ملاک ترجمه قرار داده باشید؟
5. صدقیان: «علاوه بر اینها ایشان کاملا سوگیرانه و جهتدار به طرفداری از یک ناشر دیگر پرداختهاند و کتاب اولیه را ملاک قرار داده و یقینا پیش از قضاوت حتی متن انگلیسی را تورق هم نکردهاند که حجم کتاب را دیده باشند. در حالی خبرنگار رسانه شما از کپیرایت و اخلاق گفته که در نشر ایران چنان که میدانید کتابهای بیشماری با ترجمههای متفاوت از ناشران و مترجمان چاپ میشود و ایشان فقط روی این کتاب حرف داشتهاند و فقط کار این سه ناشر، یعنی انتشارات گلآذین، انتشارات نون و دیگر ناشری که این کتاب را ترجمه و چاپ کرده غیراخلاقی بوده است؟ چون کتاب بهزعم ایشان در تملک انتشارات افق است! ایشان بسیار غیراخلاقی، غیرحرفهای و آشکارا به نفع انتشارات افق نوشتهاند و درباره سه ناشر دیگر غیرحرفهای و مغرضانه برخورد کردهاند که این رفتار با اصول اخلاق حرفهای خبرنگاری مغایرت دارد. خبرنگار این مطلب اگر میخواهد وارد موضوعات چالشی شود و اسم و رسمی به هم بزند، بهتر است از راههای درست وارد شود و قضاوت بیدلیل نکند. گرچه مطمئنم که ایشان با انتشارات گلآذین و کتابهای منتشر شده آن آشنایی ندارند و حرف آخر اینکه بهتر است قبل از اینکه گزارشی تهیه و رسانهای شود، کمی تحقیق انجام پذیرد تا بهناحق مطلبی منتشر نشود. پروین صدقیان؛ مدیر انتشارات گلآذین و عضو کمیسیون بازرسی اتحادیه ناشران و کتابفروشان و رئیس هیاتمدیره انجمن صنفی زنان ناشر.»
نکته: ما از حقیقت ماجرا دفاع کردهایم، از ناشری که بدون اینکه ملزم باشد حق انتشار ترجمه فارسی کتاب را خریداری کرده است. هر ناشر دیگری نیز چنین رفتار حرفهای به خرج میداد و از سوی ناشرانی چون شما مورد هجوم در بازار کتاب قرار میگرفت، ما از حقش دفاع میکردیم؛ چه افق و چه هر ناشر دیگری. سپس نوشتهاید چرا فقط به مورد غیراخلاقی شما و دو ناشر دیگر پرداختهایم و دیگر موارد غیراخلاقی در بازار نشر را نادیده گرفتهایم. ما در آن گزارش فقط بر یک کتاب تمرکز داشتیم و نهکل غیراخلاقیهای حاکم بر بازار نشر ایران. در آخر نیز بگوییم هدف گروه ادبیات جامجم، پرداختن به حقایق بازار نشر است و در این مسیر نه از ناشری بیدلیل تعریف و تمجید میکنیم و نه مورد عتاب و سرزنش قرار میدهیم.
صابر محمدی
ادبیات و هنر
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
