بازی خطرناک نورها در «مرگ روشن»

ساخت مستند مرگ روشن که شش ماه طول کشیده است، پاییز 97 به پایان رسید. این اثر با بهره‌گیری از آرای کارشناسان گوناگون، سیر علمی و روایی متفاوتی را در پیش گرفته است و از جنبه‌های مختلف به نقد نورپردازی‌های غیراصولی فضاهای شهری می‌پردازد. این مستند اولین اثر ساخته شده در ایران در نوع خود است که به‌طور مفصل به جنبه‌های متنوع اثر منفی آلودگی نوری بر زندگی شهروندان و دیگر موجودات زنده می‌پردازد و در طول فیلم، مخاطب را متوجه رفتارهای غلط و نادرستی می‌کند که پیش از این با مسأله نورهای مصنوعی در زندگی خود داشته است. مخاطب ممکن است تا پیش از تماشای این فیلم از دیدن بازی‌هایی که پیش از این نورپردازان با نورآرایی غیراصولی در شهر انجام داده‌اند، لذت برده باشد. اما شاخصه این مستند، تاثیری است که در انتهای داستان بر ذهن تماشاچی می‌گذارد. مخاطب ضمن تماشای مستند، به‌تدریج با جنبه‌های مختلف اثرات مخرب نور مصنوعی و دیدگاه‌های کارشناسان حوزه شهرسازی، انرژی و محیط‌زیست آشنا می‌شود و بعید نیست در پایان با نگاه دیگری به مسأله نور و نورپردازی در شب نگاه کند؛ چیزی که قطعا سبک زندگی او را بهبود خواهد بخشید.
همان‌طور که از نام مستند بر‌می‌آید، در جای‌جای فیلم می‌توان شاهد برهم خوردن چرخه طبیعت و از بین رفتن عناصر زیست‌محیطی شهر و به تبع آن تهدید زندگی انسان بود. مسعود دهنوی، کارگردان مستند مرگ روشن، با کنار هم گذاردن تایم‌لپس‌های خیره‌کننده از شکوه آسمان پرستاره بیرون شهرها در کنار آسمان شب ملتهب و نورآلود داخل شهر به‌خوبی بر این ادعا صحه گذاشته، به‌طوری که مخاطب را متوجه طبیعت فراموش‌ شده آسمان شب و زیبایی‌های بی‌بدیل آن می‌کند.
از دیگر نکات جالب ‌توجه این مستند علمی، بهره‌گیری از آرای علیرضا فتحی‌پور، پژوهشگر قرآنی و ارائه دیدگاه‌های برآمده از قرآن او درخصوص اهمیت و ماهیت شب و بررسی فلسفه‌ای است که خداوند متعال در خلقت شب برای انسان و دیگر موجودات داشته است.

سید‌حامد میرزا‌خلیل
جام‌جم