کمر دردهای اورژانسی را بشناسیم

بیشتر دردهایی که در ناحیه کمر احساس می‌شود مربوط به اجزای آن است که شامل عضلات، رباط‌ها، مهره‌ها و دیسک بین آنهاست، ولی درصد کمتری از دردها مربوط به این اجزا نیست، مثلا دردهای مرتبط با سنگ کلیه، عفونت‌های سیستم ادراری، دردهای ناشی از بارداری یا بیماری خطرناکی به نام آنورریسم آئورت شکمی که ناشی از آسیب دیواره شریان حیاتی بدن است.
دردهای ناحیه کمر می‌تواند تیز یا مبهم، حاد یا مزمن و در همان موضع یا انتشاری باشد که براساس همین شرح حال بالینی بیمار، می‌توان تا حدود زیادی به علت ایجاد کمردرد پی برد و در گام بعد اقدام تشخیصی یا درمانی بیمار را مشخص کرد.
اگر بیمار مبتلا به سرطان در خانواده یا نزدیکان دارید که بتازگی مبتلا به کمردرد شده است و با درمان‌های ضد درد معمول بهبود نمی‌یابد یا بیشتر هنگام استراحت و شب‌ها درد کمر ایجاد می‌شود، متاسفانه می‌تواند نشانه‌ای از متاستاز و پخش شدن سرطان در بدن بیمار از جمله ستون مهره‌های او باشد که البته اقدامات تشخیصی بیشتری را طلب می‌کند.
دردهای انتهایی ستون مهره‌ها که به اندام تحتانی انتشار می‌یابد، می‌تواند مطرح‌کننده فشار دیسک به اعصاب خارج شده از ستون مهره‌ها و حس و حرکت آنها باشد. بیشتر بیمارانی که به علت آسیب‌های دیسک بین‌مهره‌ای دچار دردهای شدید و غیرقابل تحمل کمر و اندام تحتانی می‌شوند و به اورژانس مراجعه می‌کنند به‌جز درمان علائمی درد بیمار و ارجاع سرپایی به جراح مغزو اعصاب، اقدام درمانی دیگری از جمله بستری نیاز ندارند. دردهای ناحیه کمر اگر همراه با بی‌اختیاری ادرار و مدفوع باشد، نشانه‌ای از فشار به اعصاب انتهایی نخاع و از موارد اورژانسی پزشکی است.
همیشه تشخیص علت کمردرد به‌سادگی صورت نمی‌پذیرد و گاهی حتی نیاز به بستری بیمار و انجام اقدامات تصویر‌برداری و آزمایش‌های گوناگون است، ولی در موارد حاد (کمتر از چهار هفته) که علائم خطر ذکر شده، موجود نیست و بر اثر ضربه ایجاد نشده است، درمان علامتی بر اساس شرح حال گرفته شده از بیمار، اقدامی صحیح و قابل اعتماد است.

دکتر سید میثم یکه سادات

متخصص طب اورژانس