روایت‌هایی از آخرین فرستاده!

در عالم کتاب هم کاتبان روایت‌های خود را از آخرین فرستاده بازگو کرده و مخاطبان را دعوت به خواندن مطالب پیرامون پیامبر آخرین کرده‌اند. در ادامه مروری بر سه متن مرتبط با پیامبر اسلام(ص) کرده‌ایم.

صعود بر بلندای قاف

«قاف» نام کوهی است افسانه‌ای و بلند که گویند گرداگرد زمین را پوشانده و خورشید از پشت آن طلوع می‌کند. در افسانه‌ها آمده است که خورشید شب‌ها را در چاهی پشت کوه قاف می‌گذراند. در ادبیات، قاف کنایه از دورترین نقطه جهان است. حال، یاسین حجازی دست بر مرتفع‌ترین جای جهان گذاشته و زندگی آخرین پیامبر را برای مخاطبان در قاف بازخوانی کرده است. کتاب قاف که حجازی آن را ویرایش کرده، اثری گرانسنگ درباره زندگی رسول گرامی اسلام حضرت محمد بن عبدا...(ص) است که انتشارات موسسه شهرستان ادب آن را منتشر کرده است. این اثر فاخر و درخور توجه روایتی از سه متن کهن تفسیر سورآبادی، سیرت رسول‌ا... و شرف‌النبی است که نویسنده آنها را در قالب یک روایت خطی منظم کرده و انسجام بخشیده و در یک ساختار قابل دفاع به خواننده عرضه کرده است. نویسنده یا همان‌طور که روی جلد کتاب آمده ویراستار قاف، در بازخوانی این سه کتاب کهن که ذکر آن بالاتر رفت، عناصر دراماتیک متن را جدا کرده است. جز دیالوگ یا تصویر، هرچه روایت تخت یا توضیح بوده را کنار گذاشته مگر آنجا که آمیخته با دو عنصر دراماتیک بوده و هر تصویر یا گفت‌وگو را در صفحه‌ای مجزا آورده و پاراگراف‌ها را مانند نگاتیوهای فیلم فرض کرده تا با حفظ ترتیب تقریبی زمانی و ضرباهنگ و تعلیق، صفحات برای خواننده بدون وقفه و سکته ورق بخورد، ضمن این‌که هر صفحه از کتاب در قامت یک کاشی کوچک از طرح بزرگ پایانی جلوه و تصویر اصلی را در ذهن خواننده مجسم کند. خواننده قاف، بدون شک با یک متن و اثر شکوهمند روبه‌روست که او را به سفری تاریخی می‌برد و گام به گام در این سفر از سرچشمه محبت رسول‌ا... به او می‌چشاند.

روایت یهود از پیامبر آخر الزمان

روایتی از زبان یک دانشمند یهودی می‌تواند برای روبه‌رو شدن با پیامبر اسلام در نوع خود متفاوت باشد.

خواننده در رمان «محمد(ص)» اثر ابراهیم حسن‌بیگی با این اتفاق روبه‌رو می‌شود. این کتاب از زاویه شخصی یهودی که در رمان به‌عنوان یک دانشمند معرفی می‌شود، روایت شده که از طرف شورای‌عالی یهود مأمور می‌شود به سمت پیامبر اسلام گرایش پیدا کرده یا او را کشته یا عقایدش را به چالش بکشد.

در ابتدای رمان می‌خوانیم: « تو (مرد یهود) باید به آنجا بروی و از نزدیک با عقاید این مرد آشنا شوی، سپس اگر توانستی او را بکش و اگر کشتنش به مصلحت نبود دینش را از درون متلاشی کن[...] مقدمات سفر را مهیا کن.

رسیدی، گزارش سفر را نیز فراموش نکن، هر چه دیدی و درباره او دریافتی برایم بنویس و بفرست، بدان که ما در شورای عالی یهود سخت نگران اتفاق‌هایی هستیم که در حجاز رخ می‌دهد.

نباید بگذاریم دین و نژاد ما بازیچه قرار گیرد.» در واقع در سراسر این رمان با گزارش‌هایی مواجه‌ایم که یک
غیر مسلمان از پیامبر مسلمانان می‌دهد، ایــــــــــــــن گزارش‌ها از تأثـــــــــیرگـــــــذاری پیامبــــــــــــــــر(ص) بر اطرافیان، دشمنان و روند شکل‌گیری اسلام حکایت دارد.

از تولد تا بعثت

رمان «آنک آن یتیم نظر کرده» نوشته محمدرضا سرشار(رهگذر) روایتی از دوره تولد تا بعثت زندگی نبی مکرم اسلام است که در حوزه رمان‌های تاریخی می‌توان به عنوان یکی از آثار مطرح و البته شاخص مرتبط با زندگی رسول گرامی اسلام(ص) اشاره کرد. نویسنده این کتاب تلاش کرده تا به مستندات تاریخ پایبند بماند و از این حیث می‌توان رمانی پایدار به متن تاریخ را شاهد بود. از آنجا که سرشار از جمله چهره‌های مطرح در فضای داستان‌نویسی پس از انقلاب است در این کتاب نیز تلاش خود را به کار بسته تا ساختار منسجمی را به خواننده و مخاطب ارائه کند. این کتاب دارای زبانی متفاوت است و در زمانی که این اثر منتشر شده بود متمایز بوده است. انتخاب واژگان در این اثر به شکلی است که خواننده به فضای زمان اتفاقات نزدیک می‌شود. از این رو، انتخاب زبان روایی قابل تامل است، حس برانگیزی، امتیاز دیگر است و یقینا با آوایی که این زبان، موقع خواندن از خود برجا می‌گذارد، ناخودآگاه آن برهه خاص تاریخی مدنظر نویسنده در ذهن مخاطب تداعی می‌شود. «ابوالقاسم نیز به حرم ورود کرد و به طواف کعبه برد، لیک، چونان گذشته طواف و نیایش او به شیوه ویژه خویش بود؛ بی‌نظر سوی هیچ بت بی دست کشیدن بر هیچ‌یک از آنها» (ص 309) در مجموع در کنار خرده‌روایت‌های این کتاب، خواننده می‌تواند ارتباطی عمیق با این اثر داستانی در بستر تاریخی برقرار کند. این رمان در واقع تلاشی است برای روبـــــــــــــه‌رو شدن خواننده با تاریخ اسلام با زبان داستان!