دیدار در سایه اختلافات عمیق

به گزارش ایرنا، روز گذشته محمد بن سلمان برای دومین بار در سه سال گذشته راهی کویت شد تا با امیر این کشور که ریاست دوره‌ای شورای همکاری خلیج‌فارس را هم به‌عهده دارد، رایزنی کند. به نظر می‌رسد علاوه بر پرونده اختلافات با قطر، بحث در مورد مناطق نفتخیز بی‌طرف میان دو کشور هم موضوع مهم دیگری باشد که در جریان سفر ولیعهد عربستان به کویت مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

عربستان، بحرین، امارات و مصر از پنجم ژوئن 2017 (15 خرداد 96) با متهم کردن قطر به حمایت از تروریسم، تمامی روابط خود با این کشور را قطع کردند و مرزهای زمینی، دریایی و هوایی با قطر را هم بستند. کشورهای تحریم‌کننده 13 شرط برای از سرگیری روابط با قطر تعیین کردند، اما دوحه با بیان این‌که تحریم‌کنندگان هیچ دلیل قانع‌کننده برای اثبات ادعاهای خود در اختیار ندارند، تاکید دارد که این شروط در تناقض آشکار با حق حاکمیت این کشور است. کشورهای تحریم‌کننده گمان کرده بودند با تحریم زمینی و هوایی، قطر را به زانو در‌می‌آورند، درحالی‌که بلافاصله پس از تحریم و بسته ‌شدن مرزهای زمینی، قطر از طریق ترکیه و ایران احتیاجات غذایی را برآورده کرد.

طی 16 ماه گذشته اختلافات موجود بین قطر و کشورهای تحریم‌کننده نه تنها فروکش نکرده که هر روز بر دامنه و ابعاد آن افزوده شده است. حملات یک روز رنگ رسانه‌ای و شکایت‌های متقابل به سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی داشته و روز دیگر بوی تهاجم نظامی و ادعای ارضی به خود گرفته، اما آنچه همچنان ثابت باقی مانده، اصرار کشورهای تحریم‌کننده بر لزوم انجام خواسته‌های خود از سوی قطر است. در آخرین تحول عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان چند روز پیش در نیویورک اعلام کرد: در صورتی که قطر به خواسته‌های چهار کشور عربی تن ندهد، ما می‌توانیم تا ده الی 15 سال آینده هم صبر کنیم‌. روابط ما با قطر تا زمان تغییر رفتار این کشور بلوکه شده است. ما امیدواریم قطر تغییر کند.

در یک تحول دیگر، منابع خبری روز جمعه از برگزاری نشست مشترک وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس، اردن و مصر با مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا در نیویورک خبر داده و گفتند که حل اختلافات میان اعضای شورای همکاری خلیج‌فارس یکی از مسائل مطرح در این نشست بوده است. این درحالی است که آمریکا تلاش می‌کند نوعی «ناتوی عربی» را با همکاری کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس به‌وجود آورد. این طرح که از سوی آمریکا و با پشتیبانی عربستان سعودی اعلام شده هدفش حمایت از اهداف توسعه‌طلبانه عربستان سعودی است. تاکنون کارشناسان عرب بارها نسبت به پوچ بودن وعده‌های دونالد ترامپ در زمینه تشکیل ناتوی عربی اظهار‌نظر کرده و یاد‌آور شده‌اند که هدف اصلی از این‌گونه طرح‌های بلند‌پروازانه صرفا خالی کردن جیب کشورهای عرب و غارت منابع نفتی آنها به بهانه واهی ایران‌هراسی است. آمریکا در حالی قصد دارد یک ناتوی عربی تاسیس کند که از حل اختلافات عمیق بین کشورهای عرب با قطر عاجز و ناتوان است.

سفر محمد بن سلمان هرچند با تبلیغات گسترده‌ای توام بود، اما به نظر می‌رسد حاصلی جز گرفتن عکس‌های یادگاری نداشته باشد.