چرا همکاری ایران با آسیا مهم است؟

آ سه آن یکی از موفق‌ترین اتحادیه‌های منطقه‌ای است که طی دهه‌های اخیر پایه‌گذاری شده و به سمبل و نماد پیشرفت منطقه‌گرایی در جنوب شرق آسیا تبدیل شده است. این اتحادیه ده عضوی که یک جمعیت 630 میلیون نفری و یک تولید ناخالص داخلی جمعی 2400 میلیارد دلاری را نمایندگی می‌کند در روند تکاملی خود در پایان سال 2015 به جامعه آ سه آن تبدیل شد. این اتحادیه برای حفظ بازاری که بر پایه توسعه صادرات و ادغام اقتصادی استوار شده، موفق شده است پس از آمریکا، چین، اتحادیه اروپا و ژاپن، عنوان پنجمین اقتصاد بزرگ دنیا را به خود اختصاص دهد و نقش مهمی در معادلات منطقه آسیا و پاسیفیک ایفا کند. پیمان تاک دستورکاری برای رفتار دولت‌های عضو آ سه آن با یکدیگر بوده و دو اصل حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر مورد توجه جدی آن است. در حال حاضر به غیر از ده عضو آسه آن، بیش از 30 کشور این معاهده را امضا کرده اند و اصول مندرج در آن را به عنوان مبنا و پایه تنظیم روابط و رفتار با کشورهای منطقه پذیرفته‌اند. برای الحاق به این پیمان، کشور متقاضی باید در زمره قدرت‌های بزرگی باشد که رابطه گسترده‌ای با اعضای اتحادیه دارد و می‌تواند در ترویج صلح و پیشرفت آن ایفای نقش نماید.

بی‌اعتنایی آسیایی‌ها به ترامپ

الحاق ایران به این پیمان که پیش‌شرط اصلی برقراری روابط سازماندهی شده و منظم با
آسه آن تلقی می‌شود، راه را برای همکاری‌های راهبردی سیاسی و اقتصادی با کشورهای عضو این پیمان باز می‌کند. وجود اجماع درون کشورهای جنوب شرق آسیا در قبول ایران به عنوان عضو این پیمان، حاکی از پذیرش ایران از سوی این اتحادیه به عنوان یک قدرت مهم منطقه‌ای است. به نظر می‌رسد پیوستن ایران به این پیمان از نشانه‌های شکست سیاست منزوی ساختن ایران است که سال‌ها از سوی دولت ایالات متحده و دیگر دشمنان ایران دنبال می‌شده و در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ ابعاد تازه‌ای یافته است. دولت در بحبوحه تهدیدات آمریکا برای اعمال تحریم‌های سنگین ضد کشورمان و ضربه زدن به روابط تجاری ایران با کشورهای مختلف اروپایی و آسیایی، تحرکات مهمی برای تنوع بخشی به روابط اقتصادی خود و خنثی کردن فشارهای آمریکا ترتیب داده است که بخشی از آنها در جریان سفر اخیر وزیر خارجه سابق کشورمان علی اکبر ولایتی به مسکو نمود یافت. در جریان این سفر که از سوی طرفین مثبت ارزیابی شد، ایران و روسیه در‌خصوص همکاری گسترده اقتصادی و انعقاد قرارداد های بزرگ نفتی بین دو کشور مذاکرات موثری انجام دادند.

مزایای همکاری با آسه‌آن

دکتر مسعود دانشمند، دبیرکل خانه اقتصاد ایران درباره پیوستن ایران به پیمان همکاری با آسه‌آن (اتحادیه کشورهای جنوب‌شرق آسیا) به خبرنگار ما گفت: پیوستن به آسه‌آن مزایایی دارد و مسئولان کشور باید برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشند تا بتوانیم از آن بهره ببریم. وی با اشاره به این‌که اولین شرط بهره بردن از مزایای پیوستن به آسه‌آن انعقاد پیمان‌های پولی دوجانبه است، افزود: اکنون نقل و انتقال پول به ایران و از ایران به کشورهای دیگر از طریق سیستم بانکی امکان‌پذیر نیست، در نتیجه برای بهره بردن از مزایای تجارت با کشورهای دیگر باید پیمان‌های پولی دو جانبه را در نظر بگیریم تا بتوانیم واردات و صادرات داشته باشیم. دانشمند تاکید کرد: مهم‌ترین کاری که در این زمینه باید انجام دهیم ورود به بازار آن کشورهاست. اکنون برخی محصولات ایرانی هستند که هم کیفیت بسیار بالایی دارند و هم از قیمت رقابتی جهانی برخوردارند. در این صورت می‌توانیم بخشی از محصولات خود را وارد و در بخش مورد نیاز واردات را انجام دهیم که مابقی پول (مابه‌‌التفاوت واردات و صادرات) به صورت نقد محاسبه شود. این کارشناس اقتصادی با بیان این‌که تاکنون نتوانستیم از پیوستن به اتحادیه‌های اقتصادی بهره ببریم، گفت: ایران یکی از بنیانگذاران اکو بوده و همه ده کشور همسایه ایران از این موضوع استفاده کردند، اما ما نتوانستیم به صورت کامل از مزایای آن بهره ببریم. مثال دیگری در این زمینه وجود دارد که مربوط به کشورهای D8 (کشورهای مسلمان روبه توسعه) است. در این بخش هم مزایای آن نصیب ایران نشد و فقط این توافق نامه‌ها امضا شد و در کشوی مسئولان قرار گرفت. به گفته وی در شرایطی که آمریکا بازگشت تحریم‌های ظالمانه علیه ایران را در برنامه دارد نباید رفتاری منفعلانه داشته باشیم و باید از مزایای کشورهای منطقه بهره ببریم تا اثرات تحریم به حداقل برسد. همکاری با کشورهای اتحادیه آسه‌آن می‌تواند یکی از آن راه‌ها باشد. دانشمند معتقد است، در شرایطی که بانک‌های اروپایی و آمریکایی ایران را تحریم می‌کنند و با سیستم بانکی ایران هیچ مراوده‌ای انجام نمی‌دهند ما باید اقداماتی انجام دهیم که بتوانیم صادرات و تجارت خود را تثبیت کنیم. پیمان‌های پولی دوجانبه، بانک‌ها و اقتصاد ایران را از زیر فشار دلار رها می‌کند و تجارت آسان‌تر انجام خواهد شد.

امیرعباس علی‌اصغری

بین الملل