آیا باید تست تراکم استخوان بدهم؟

وقتی بافت استخوان آسیب می‌بیند، مستعد شکستگی می‌شود و فرد را در معرض عوارض این شکستگی قرار می‌دهد یعنی پوکی استخوان ایجاد شده است. منابع مختلف می‌گویند ما تا30 سالگی فرصت داریم کلسیم در استخوان ذخیره کنیم و هرچه تا30سالگی بیشتر ذخیره کنیم، بیشتر می‌توانیم از آن استفاده کنیم. بعضی منابع این سن را 22 سالگی ذکر می‌کنند، ولی این مسأله به وضعیت زندگی، ورزش، تغذیه و کاری که فرد انجام می‌دهد بستگی دارد. اگر در تغذیه فرد کلسیم استفاده شود، ذخایر استخوانی افزایش می‌یابد. زندگی توام با فعالیت و ورزش‌های تحمل‌کننده وزن مثل پیاده‌روی، دویدن، دوچرخه‌ثابت که فشار به استخوان بیاورد، استفاده مناسب از ویتامینD و قرارگرفتن در معرض نورخورشید کمک می‌کند که ذخایراستخوانی فرد بالارود.

آیا پوکی استخوان علامت دارد؟

پوکی استخوان علامت ندارد و وقتی شکستگی ایجاد شود، مشخص خواهد شد.

آیا درد استخوان بعد از ورزش کردن از نشانه‌های پوکی استخوان است؟

پوکی استخوان علامت ندارد. وقتی فرد به دنبال ورزش یا فعالیت دچار درد اسکلتی ـ عضلانی شود، اصطلاحا مبتلا به درد مکانیکی می‌شود. این نوع درد، التهابی و روماتیسمی نیست و از استئوآرتریت یا به قول عامه مردم از آرتروز است.

عوامل خطر پوکی استخوان چیست؟

یائسگی زودرس از عوامل خطر مهم پوکی استخوان است. سن و جنس از عوامل غیرقابل تغییر است. وزن کم نیز از عوامل پوکی استخوان است. در افراد با وزن کمتر از 58 کیلوگرم، احتمال پوکی استخوان بیشتر است. مصرف سیگار، الکل، کاهش مصرف کلسیم و ویتامین D، ریسک فاکتور ابتلا به پوکی استخوان است‌. کاهش هورمون‌های جنسی یا به علت ژنتیک یا اکتسابی چه در خانم‌ها چه درآقایان احتمال پوکی استخوان را افزایش می‌دهد. همچنین برخی بیماری‌ها احتمال ابتلا را افزایش می‌دهد.

هر فرد چندسال یکبار می‌تواند تست تراکم استخوان را انجام دهد؟

در خانم‌های کاملا سالم که هیچ ریسک فاکتوردیگری برای پوکی استخوان ندارند، بالای 65 سال انجام می‌شود و هرسه سال یکبار تکرار می‌شود. تفسیر آزمایش به عهده پزشک است .این که فرد درمحدوده پوکی استخوان قراردارد یا درمحدوده کاهش تراکم استخوان است، پزشک تعیین می‌کند.

چه عواملی سن ارزیابی راجلو می‌اندازد؟

آقایان اگر ریسک فاکتوری برای پوکی استخوان نداشته باشند اجباری برای سنجش تراکم استخوان زودتر ندارند. اگر فرد رادیوگرافی شود و میزان تراکم استخوانی‌اش کمتر از میزان مورد نیاز باشد، باید سنجش تراکم استخوان انجام دهد.

اما در خانمی که کاهش استروژن دارد و قرار است استروژن درمانی شود یا خانمی که تحت درمان با هورمون‌های جنسی است یا داروهای استروئیدی یا کورتونی مصرف می‌کند، اختلال عملکرد پاراتیروئید یا پرکاری تیروئید دارند دلیلی برای سنجش تراکم استخوان وجود دارد.

کسی که تا30سالگی نتوانسته ذخیره استخوانی داشته باشد ومفاصل ضعیفی دارد چه اقدامی باید داشته باشد؟

درست است که حداکثر توده استخوانی در30سالگی یا به گفته برخی منابع 22سالگی است، اما این دلیل نمی‌شود بعد از آن، استخوان‌سازی صورت نگیرد. انجام فعالیت‌های تحمل‌کننده وزن، غذاهای حاوی کلسیم و ویتامین D و در معرض نور خورشید قرار گرفتن کمک‌کننده هستند.

کسی که به علت مشکل گوارشی نمی‌تواند از شیر، ماست، پنیر و قرص کلسیم کربنات استفاده کند برای پیشگیری از پوکی استخوان چه اقدامی باید کند؟

این افراد می‌توانند قرص کلسیم سیترات مصرف کنند که معمولا مشکل گوارشی ایجاد نمی‌کند. در انتها من توصیه می‌کنم افراد بی‌دلیل تست تراکم استخوان انجام ندهند‌. اگر عوامل خطر پوکی استخوان دارند، سنجش تراکم استخوان انجام دهند‌. دردهای پراکنده استخوان از پوکی استخوان نیست.