«سایه‌بان» و تیتراژهای مفهومی

مجموعه‌هایی که نام‌های قابل اعتنایی پشت سر آنها دیده می‌شود: از سروش صحت و اولین دنباله‌سازی‌اش در قاب شیشه‌ای که ششمین ساخته تلویزیونی او هم به حساب می‌آید تا برادران محمودی که با نخستین ساخته سینمایی‌شان «چند متر مکعب عشق» نشان دادند به کار در فضاهای جدید و آزموده نشده علاقه وافری دارند و حالا اولین مجموعه تلویزیونی شان را با همان رویکرد عرضه کرده‌اند.

مجموعه تلویزیونی «سایه‌بان» که این شب‌ها از شبکه دو سیما پخش می‌شود، ما را با قهرمانانی آشنا می‌کند که پیش از این کمتر با آنها در مدیوم تلویزیون و حتی سینما برخورد کرده‌ایم.

خلاقیت در ساخت تیتراژ

در تیتراژ پایانی سریال نیز خلاقیت بسیاری دیده می‌شود. خلاقیتی که پشت آن تفکر هوشمندانه‌ای است. سازندگان می‌توانستند مانند تیتراژهای تکراری سریال‌های دیگر از پس زمینه‌های تیره یا تصاویر خنثی و سکانس‌های برگزیده سریال استفاده کنند.

تیتراژهایی که هیچ فکر و اندیشه‌ای پشت آن نیست و صرفا حکم خروجی و درج اسامی عوامل کار است. اما در این مجموعه چنین اتفاقی نیفتاده است.

برادران محمودی و گروه سازنده با در نظر گرفتن محتوا و خط اصلی داستان و همچنین با انرژی و زمان، هر قسمت از تیتراژ پایانی را به معرفی یکی از مشاغلی که کارگران قهرمانان آن هستند پرداخته‌اند. از شغل‌های متفاوتی چون تعمیرکار، پنچرگیر، خیاط، مبل‌ساز، نجار، بنا و ... وام گرفته‌اند. فهرست عوامل فیلم، بر پس زمینه تصویری که خود آن تصاویر، داستان و سناریویی متفاوت دارد درج می‌شود و حرکت می‌کند و این مخاطب را وامی‌دارد که تا آخرین ثانیه از تیتراژ، داستان آن شغل را هم دنبال کند و فقط صدای خواننده برایش مهم نباشد و دل ببندد به یک قالب تصویری خلاق و فکر شده که به یک طیفی از جامعه می‌پردازد که کمتر به آن توجه شده است. این مورد می‌تواند به عنوان یک پاسداشت از مشاغل مختلف این طیف و ادای دین و توجه به زندگی و سختی‌ها و مصائب کارگران محترم و زحمتکش باشد. گرچه کاملا مشخص است که برای هرشب از معرفی یک شغل، زمان و فکر بسیاری خرج شده و این قابل تحسین است. این موارد نکات ارزشمند و مثبتی است که این سریال دارد آن هم در بحث تیتراژ که این روزها کمتر دغدغه فیلمسازان است. امیدواریم مساله ساخت تیتراژ نیز موردتوجه دیگر فیلمسازان قرار گیرد تا بحث تیتراژ که متاسفانه به عنوان یک انجام وظیفه و رفع تکلیف به آن نگاه می‌شود از این به بعد با خلاقیت، تنوع و نوآوری بیشتری رونق گیرد.

مازیار معاونی