در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اقتباس در سینما
قدمت ادبیات به چند قرن میرسد و صنعت سینما با آگاهی از علاقه وافر عموم مردم به داستانهای قدیمی و جدید، همیشه برای الهامگیری سراغ متون ادبی رفته است. تعداد فیلمهایی که فیلمنامههایشان اقتباسی از یک کتاب موفق است، اگر بیش از فیلمنامههای اصیل و اریژینال نباشد، کمتر هم نیست.
به همین دلیل، اقتباس در سینما همیشه اهمیت خاصی برای دستاندرکاران آن داشته و بالطبع، تماشاگران سینما را تحت تاثیر قرار داده است. کتاب اقتباس در سینما یکی از تازهترین کتابهایی است که به بحث درباره ارتباط تنگاتنگ و متقابل سینما و ادبیات میپردازد و موضوع اقتباسهای سینمایی را در مرکز بحث خود قرار میدهد. نویسنده این کتاب 134 صفحهای فردریک سابورو است. این منتقد و استاد دانشگاه، در عین حال تعدادی فیلم مستند و داستانی هم ساخته است. ظاهرا برای او هم مثل تعداد بسیار زیادی از جماعت فیلم بین، اقتباس از آثار ادبی و تبدیل کردنشان به فیلم، موضوع جالبی بوده که دست به نگارش این کتاب زده است. بحث اقتباس سینمایی از آثار ادبی، دو تجربه آشنا اما متفاوت را دامن میزند. یکی تجربه خواننده کتاب و دیگری تجربه تماشاگر فیلم. اگر تماشاگری داستان کتابی را که فیلم براساس آن ساخته شده نخوانده باشد، چه واکنشی نسبت به آن نشان خواهد داد؟ برعکس آن چطور؟
سابورو در کتابش تلاش دارد، نقاط مشترک این دو رسانه و همچنین تفاوتهای آن را نشان دهد. او در نوشته خود مسائل وفاداری و خیانت، نوشتار ادبی و نوشتار فیلمنامه و دیالوگها را به شکلی عینی مطرح میکند. در عین حال، نویسنده برای رساندن منظور خود، از نمونههایی دقیق و مستند هم مثال میآورد. برای همین، در طول کتاب بارها و بارها نام نویسندگان مشهور و کتابهای معروف آنها تکرار میشود. یک فیلم خوب باید بتواند بین واژههای مکتوب کتاب و تصاویر متحرک سینما نوعی منطق برابری معنا را برقرار کند. اگر این اتفاق بیفتد، منتقدان از آن اقتباس سینمایی به عنوان یک اقتباس خوب و دقیق اسم میبرند. آیا تمام فیلمهایی که اقتباسی سینمایی از یک کتاب پرخواننده هستند، این اصل را رعایت کردهاند؟ کتاب فوق تلاش دارد این موضوع را مورد بحث و کنکاش قرار دهد.
نویسنده در دو بخش به طرح موضوع و صحبت درباره آن میپردازد. بخش اول کتاب در چهار فصل روایت و راوی، رابطهای دیگر با زمان، مکان و صدا، مساله پرسوناژها و منطقهای تولید و عالم مولفان، جنبههای مختلف اقتباس سینمایی از هر دو منظر سینما و ادبیات را بررسی و بازخوانی میکند. به صورت طبیعی، برای کسی که فیلمهای مورد اشاره در کتاب را دیده و کتابهای اقتباس شده از آنها را خوانده باشد، مطالعه این اثر تحلیل گونه راحتتر و جذابتر خواهد بود. البته بعید به نظر میرسد دوستدار جدی سینما که ضمنا اهل مطالعه هم هست، فیلمهایی مثل بچه رزماری، ارباب حلقهها، جادوگر شهر از، خاطرات کشیش دهکده و روانی را ندیده باشد! اعظیم جابری مترجم کتاب اقتباس در سینماست که انتشارات افراز در 1100 نسخه و به قیمت 11 هزار تومان به بازار ارائه کرده است.
کیکاووس زیاری
جامجم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
