«نسیه و نقد» یک منتقد

خسرو دهقان ازجمله منتقدانی است که سابقه فعالیت نقدنویسی‌اش به سال‌های قبل از انقلاب برمی گردد. جوان بود که نوشتن درباره سینما و فیلم‌های سینمایی را شروع کرد و گفته می‌شود پرویز دوایی و نوشته‌هایش تاثیر بسیار زیادی روی او داشته است. اما دهقان شهرت خود در این رشته را، پس از انقلاب کسب کرد. نوشته‌های او، خاص و ویژه هستند. شاید برخی دوستداران سینما، نوشته‌هایش را نپسندند، اما او کار خودش را می‌کند و به سبکی که مورد علاقه خودش است می‌نویسد و نقد می‌کند. برخی خودش را بهتر از نقدهایش می‌دانند و بیشتر دوست دارند با خودش حرف بزنند، تا این که نقدهایش را بخوانند. نگارنده یکی از همین دسته آدم‌هاست! با این حال، خسرو دهقان نام خودش را به عنوان یکی از منتقدان تاثیرگذار سینمایی مطرح و ثبت کرده است.

کتاب «نسیه و نقد» که بتازگی از سوی انتشارات حرفه هنرمند منتشر شده، مجموعه نقدهای سینمایی خسرو دهقان را در خود دارد. این کتاب 287 صفحه ای، به مجموعه نقدهای دهقان در طول سال‌های فعالیت ادبی ـ هنری‌اش اختصاص دارد. به همین دلیل، نقدهای قبل از انقلاب او هم در این مجموعه قرار دارد. این نقدها و نوشته‌ها، قبل از این و در سال‌های مختلف در مجلات و نشریات سینمایی به چاپ رسیده‌اند. کتاب در کنار مقدمه ناشر، مقدمه‌ای از خود دهقان با نام «عصبانی هستم، اما انصاف» دارد که در آن، درباره دردسرهای تئوری مولف در سینمای ایران و نوع نگاهش به فیلم‌های سینمایی صحبت می‌کند. این نوشته هم مثل نقدهای دهقان، شیرین و در عین حال متفاوت است. کتاب در سه فصل جمع‌آوری شده است؛ درباره فیلمساز، نقد فیلم ایرانی و نقد فیلم خارجی. در فصل اول، دهقان درباره فیلمسازانی چون عباس کیارستمی، امیر نادری، واروژ کریم مسیحی، مسعود کیمیایی، جیمز کامرون، ناصر تقوایی و کامران شیردل صحبت و اظهارنظر کرده است.

فیلم‌های ایرانی مورد بحث دهقان، تعدادی از بهترین‌های سینمای ایران هستند. نام فیلم‌هایی چون خاک، دونده، مادیان، نیاز، رگبار، زیر نور ماه، روسری آبی و لیلا در بین این فیلم‌ها به چشم می‌خورد. نکته جالب در ارتباط با فیلم‌های خارجی، کلاسیک و قدیمی بودن تمام فیلم‌هایی است که دهقان درباره‌شان حرف زده است. پرندگان، جولیتای ارواح، 2001: یک اودیسه فضایی، زیستن و توت فرنگی‌های وحشی، تعدادی از این آثار کلاسیک هستند. چاپ اول «نسیه و نقد» با تیراژ هزار نسخه و با قیمت 25هزار تومان روی پیشخوان کتابفروشی‌هاست.

کیکاووس زیاری

جام‌جم