پایان عصر رادیو و تلویزیون آنالوگ

تحولات فناوری هر روز عمر برخی از سیستم های فنی و محصولات را به پایان می برد و حیات فناوری محصولات جدید را موجب می شود. اکنون ما شاهد افول فناوری رادیو و تلویزیون آنالوگ هستیم که زمانی پیشرفته ترین فناوری روز بود.

کد خبر: ۱۰۶۷۸۴

با افول این تکنیک و پیدایش فناوری رادیو و تلویزیون دیجیتال با پایه فناوری اطلاعات (IT)، فصل تازه ای در تحولات فنی رسانه ها در حال وقوع است. امروزه توسعه فناوری های رسانه ای با اتکا بر فناوری دیجیتال در حال انجام است و تحولات گسترده ای را در حوزه علم و فرهنگ بر جای می گذارد. در حالی که اکثر سرمایه گذاری های گذشته رسانه های جهان در تولید، پخش و بویژه فرستنده های پخش برنامه های زمینی در قالب فناوری آنالوگ است. جهان در آستانه یک تحول بزرگ قرار گرفته است. انتشار امواج دیجیتال یکی از جنبه های مهم گذار از آنالوگ به دیجیتال در ابعاد جهانی است. اتحادیه جهانی ارتباطات (ITU) که مقر آن در ژنو است ، هدایت جریانات عمده علمی و تخصصی را در این زمینه به عهده دارد. از سالهای پیش این سوال بزرگ مطرح بوده است که به هر حال طراحی جهانی انتشار امواج یا پلان دیجیتال چه زمان مورد توجه این اتحادیه قرار خواهد گرفت؛ لازم به ذکر است که پلان آنالوگ در سالهای 1961 در قالب معاهده ST61 و در سال 1989 در قالب معاهده GE-89 در ژنو به امضای کشورها رسیده بود. اما با رشد فناوری دیجیتال ، لازم بود پلان دیجیتال در سطح جهانی مورد بحث و بررسی و تصمیم گیری قرار گیرد. اجلاس اخیر ITUاز مورخه 14می تا 16ژوئن (24اردیبهشت تا 26خرداد) عهده دار این مساله بزرگ بود که نمایندگان بیش از 120کشور جهان در محل سالن اجلاس بین المللی ژنو، گرد هم آمدند و درخصوص مقررات پلان دیجیتال و تعاملات فرکانسی مرزی کشورها بحث و بررسی گسترده ای انجام شد. با برگزاری مرحله نهایی اجلاس پلان دیجیتال در ژنو، پایان عصر رادیو وتلویزیون آنالوگ اعلام و در روند توسعه رادیو و تلویزیون دیجیتال وارد مرحله جدیدی شد.
این اجلاس یک نقطه عطف تاریخی در روند گذار از آنالوگ به دیجیتال به حساب می آید. اجلاس ژنو در نوع خود یکی از بزرگ ترین اجلاس های تاریخ ITU به حساب می آید، نتیجه چند سال کار مطالعاتی در خصوص تدوین پلان فرکانس رادیو و تلویزیون دیجیتال برای سیستم های پخش برنامه رادیویی زمینی دیجیتال (T-DAB)و نیز پخش برنامه های تلویزیونی زمینی (DVB-T) بوده است. در این اجلاس ، درباره پایان دوران تلویزیون آنالوگ که در قالب پلان فرکانسی GE-89انجام می گرفت ، بحث و گفتگو به عمل آمده و در نهایت با انحلال آن پلان و یکپارچه سازی همه تصمیم گیری ها در قالب پلان RRC-06 مورد اجماع کشورها و شرکت کننده ها قرار گرفت. کنفرانس اخیر ژنو از آن نوع کنفرانس هایی است که نتایج آن دارای «ضمانت اجرایی» است. در این کنفرانس ، گرچه پیشنهاد کشورهای اروپایی ، آفریقایی و اکثر کشورهای عرب برای پایان دوران آنالوگ و خاموش کردن فرستنده های آنالوگ سال 2012 بوده است ؛ اما با مخالفت برخی کشورهای دیگر، سال 2015 برای خاموش کردن فرستنده های آنالوگ تعیین شد. در نتیجه کشورها براساس فرکانس هایی که در قالب «پلان جدید دیجیتال» این اجلاس به آنها تخصیص یافته ، می توانند برنامه های خود را تنها به صورت دیجیتال پخش نمایند و باید فرستنده های آنالوگ خود را خاموش نمایند تا در پهنای باند فرکانسی آنها، از آن پس پخش برنامه به صورت دیجیتال صورت گیرد.
هیات فنی ایران شامل تیم فنی سازمان صداوسیما و سازمان مقررات و ارتباطات رادیویی در این اجلاس عملکرد قوی و اثرگذاری داشته است و در پلان دیجیتال فرصتهای ایران بسیار بیشتر از پلان گذشته GE-89 بوده و با امکانات و پهنای باند فرکانسی بیشتر می تواند به فعالیت خود بویژه در جوار مرزی و بخصوص مرزهای جنوبی ایران ، در حوزه خلیج فارس که دارای تراکم فرکانسی بالاست ، به پخش برنامه رادیو و تلویزیونی اقدام کند. مالکیت فرکانس و کانال های رادیو و تلویزیونی برای پخش برنامه از دارایی های بسیار مهم نامشهود ملی است که در این اجلاس هیات ایرانی در قالب پلان دیجیتال RRS-06 به سرمایه ارزشمندی دست یافته است. تمام کشورهای جهان تحت تاثیر نتایج این اجلاس قرار گرفته و برای تدوین یک برنامه گذار از آنالوگ به دیجیتال به نحوی که تا 2015 تمام سیستم های خود را به دیجیتال تبدیل نمایند، اقدام می کنند.
علاوه بر آن سرمایه گذاری عظیمی می طلبد که مردم بتوانند گیرنده های خود را به دیجیتال تبدیل نمایند. طرح گذار از آنالوگ به دیجیتال در برنامه تمام کشورهای جهان قرار دارد. بسیاری از آنها به دلیل مزیتهای انکارناپذیر رادیو و تلویزیون دیجیتال مانند ارزانی ، امکانات بیشتر، نیروی انسانی کمتر، کیفیت برتر و انعطاف بیشتر تلاش می کنند که حتی پیش از 2010 طرح گذار از آنالوگ به دیجیتال را به پایان ببرند. جمهوری اسلامی ایران تلاش می کند از عقب ماندگی کشور در عرصه های نو و فناوری های روزآمد جلوگیری کند و به این امر خطیر و ملی که اثرات منطقه ای ، بین المللی و بویژه اثرات گسترده بر افکار عمومی جامعه ایران دارد، توجه خاصی نماید ؛ بویژه آن که سازمان صداوسیما که یک سازمان ملی است و از بزرگ ترین سازمان های رسانه ای جهان به حساب می آید. سازمان صداوسیما در حال حاضر دارای 7 کانال ملی ، 27 کانال استانی ، 6 کانال بین المللی تلویزیونی و تعداد 78 کانال رادیویی دیگر با به کارگیری 1094 فرستنده تلویزیونی و FM و 126فرستنده رادیویی موج کوتاه و موج متوسط در قالب 4978ایستگاه مختلف پرقدرت ، متوسط و کم قدرت ، یکی از بزرگ ترین و پیچیده ترین شبکه های سیگنال رسانی جهان است.
این شبکه گسترده و عظیم رسانه ای که به طور شبانه روزی برای مخاطبان ، ملی ، منطقه ای و بین المللی در حال پخش برنامه است ، با توجه به ابعاد گسترده فنی و صنعتی آن احتیاج به سرمایه گذاری ویژه ای برای گذار از آنالوگ به دیجیتال در زمینه توسعه فناوری های رسانه ای دارد، از دست دادن فرصت ، کوتاهی و تعلل در این زمینه در این عصر که عصر جنگ رسانه هاست ، موجب عقب ماندگی ملی در این زمینه خواهد بود.