قابلیت‌های طنز دینی

در حالی که ابن ابی الحدید در کتاب شرح نهج‌البلاغه می‌گوید: «کان رسول‌الله یمزح و لایقول الالحق: پیامبر خدا مزاح می‌فرمود ولی جز حق و راستی نمی‌گفت.» یا در جای دیگری می‌نویسد: «لاخیر فیمن لا یطرب» در آن کسی که طربناک نمی‌شود خیری نیست. یا: «کل کریم طروب» «هر کریمی طربناک می‌شود.» باز هم پیامبر گرامی اسلام(ص) در مورد یکی از اصحاب خود (نعیمان) می‌فرمایند: «دخل نعیمان الجنه ضاحکاً لانّه کان یضحک ... نعیمان به بهشت خندان درآید، زیرا که مرا می‌خندانید.»

یا این‌که حضرت علی(ع) را اهل ریا، به خاطر شوخ طبعی و خنده رو بودن «اهل دعابه» می‌نامیدند. ایشان در خطبه 83 نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «عجبا لابن النابغه! یزعم لاهل الشام ان فی دعابه...عجب دارم از ابن نابغه! (عمروعاص) که نزد شامیان مرا به دعابه و کثرت شوخی می‌خواند...»

در تاریخ زندگانی بزرگان و معصومین بسیار می‌توان به شوخ طبعی و خنده‌رویی‌شان اشاره کرد. اما امروزه متاسفانه گاه مسخره بازی‌های خنک و بیهوده در برخی رسانه‌های کم مایه «طنز» نامیده می‌شود و همین باعث می‌شود در بین عموم گاه تلقی بد و زشتی از طنازی و سخن ظریف گفتن به‌وجود آید. در حالی که شیرین سخن گفتن، امر به معروف و نهی از منکر (انتقاد) را نیز ساده‌تر و دل‌های بیشتری را به سوی حرف حق جلب خواهد کرد.

منبع احادیث:

«تاریخ طنز و شوخ طبعی» تالیف دکتر علی‌اصغر حلبی، انتشارات
بهبهانی ـ 1377

عبدالله مقدمی

طنزپرداز