شب‌نشینی با چشم جان بینندگان

خیلی عجیب نیست که ابتدا از محمد صالح علاء شروع کنیم که بدون شک بسیاری از برنامه‌های گفت‌وگو محور، هویت و اعتبار خود را از مجری می‌گیرند، چه برسد به این‌که مجری برنامه کسی مثل محمد صالح علاء باشد که خود صاحب سبک است و می‌توان او را مجری مولف دانست. قطعا این از هوشمندی امیر قمیشی تهیه‌کننده این برنامه است که فردی را برای اجرای برنامه‌اش انتخاب کرده که به تنهایی می‌تواند به آن وزن و اعتبار ببخشد و صدایش تداعی‌گر خاطرات نوستالژیک برای مخاطبان بسیاری است.

حضور محمد صالح‌علاء در برنامه «چشم شب‌روشن» و تا حدودی شکل و ساختارش برای بسیاری از مخاطبان، خاصه مخاطبان فرهیخته‌تر، یادآور برنامه «دو قدم مانده به صبح» است که اجرای آن برنامه نیز به عهده او بود. با ارائه شکل و شمایلی جدید در برنامه‌سازی و همچنین قالبی نو در اجرا توانست پس از مدتی مخاطبان بسیاری را با خود همراه سازد. اگر یادتان باشد دو قدم مانده به صبح به این شکل بود که صالح علاء به عنوان مجری اصلی و مدیر اجرا، برنامه را آغاز و میکروفن را به مجری کارشناسان برنامه که در دوبخش حضور داشتند- واگذار می‌کرد و البته در حین گفت‌وگوی آنها نیز گاهی به بحث ورود می‌کرد. بجز شکل جدید به عنوان یک برنامه گفت‌وگو‌محور و همچنین میان برنامه‌های موضوعی و جذاب، نحوه و لحن اجرای صالح‌علاء نقطه قوت اصلی برنامه بود به شکلی که به مرور مجری این برنامه به عنوان برندی در این زمینه شناخته شد. چشم شب روشن نیز به نوعی بازتولید همان فرم و ساختار است که البته به‌واسطه هویت بصری مستقل و تازه خود در عین وام گرفتن از ایده دو قدم مانده به صبح، استقلال حرفه‌ای ـ رسانه‌ای خود را هم حفظ کرده است. برنامه سفید شبکه آموزش را نیز می‌توان از حیث فرم و محتوا، هم‌خانواده این دو برنامه دانست. با این حال و با وجود نوآوری‌هایی که در این برنامه صورت گرفت بازهم حضور محمد صالح‌علاء و ساعت برنامه و لحن و اجرای او بشدت تداعی‌گر دو قدم مانده به صبح است که این البته چیز بدی هم نیست و گویی روح آن برنامه در کالبد تازه‌تر دمیده شده تا نفس گرم آن مخاطب را دمی در انتهای شب با خود همراه کند و به او آرامش و آگاهی ببخشد. صالح علاء فارغ از توانایی اجرا و صدای گرم و آرامی که دارد سال‌ها در رادیو و برنامه‌های شبانگاهی‌اش تجربه کسب کرده و زیر و بم‌های اجرا در یک برنامه شبانه را بخوبی می‌شناسد.

سید رضا صائمی