باید از صنعت انیمیشن حمایت شود

سهم تلویزیون هم در این اتفاق مهم آنقدر چشمگیر بوده که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. یکی از موفق‌ترین آثار انیمیشنی که در سال‌های گذشته از تلویزیون پخش شده و توانسته با اقبال گسترده مخاطبان هم مواجه شود، مجموعه انیمیشنی ماجراهای دانا و مهسا (مهارت‌های زندگی2) است که با تولید 400 قسمت از این اثر عنوان بلندترین مجموعه انیمیشنی کشور را کسب کرده و این در حالی است که استقبال از این اثر به گونه‌ای بوده که ساخت 100 قسمت دیگر در دستور کار قرار گرفته است. این مجموعه با پرداختن به موضوعاتی که برای کودکان و نوجوانان مفید است آنان را درکسب مهارت‌های زندگی و نیز آموختن سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی کمک می‌کند. به این بهانه به سراغ فرخ یکدانه، کارگردان نام‌آشنای حوزه انیمیشن رفتیم وبا او درباره ویژگی‌های این مجموعه گفت‌وگو کردیم. او دانش‌آموخته کارشناسی گرافیک و کارشناسی ارشد انیمیشن است و از سال 70 وارد این حوزه شده است. او نویسنده و کارگردان مجموعه‌هایی همچون دانشمندان بزرگ، شب‌های شیرین و قصه‌های جورواجور بوده و سرپرست گروه فیلمنامه و گروه کارگردانان مجموعه بزرگ ماجراهای دانا و مهسا بوده است.

ایده ساخت این مجموعه انیمیشن از کجا آمد؟ خودتان فکر می‌کردید این مجموعه آن‌قدر پرمخاطب شود؟

البته طی بیست و چند سالی که از شروع فعالیت موسسه حور می‌گذرد بارها تجربه ساخت مجموعه‌های پرمخاطب را داشته‌ایم و به این واسطه اقبال از انیمیشن مهارت‌های زندگی نیز دور از انتظار نبود و اما ایده ساخت این مجموعه از اواخر دهه 80 به دلیل افزایش روز افزون ناهنجاری‌ها در عرصه آداب معاشرت در نسل نو در ذهنمان شکل گرفت. این ایده سال 89 به طرح و سپس چند داستان کوتاه تبدیل شد؛ داستان‌هایی طنزآمیز که حول دختر بچه‌ای خردسال شکل می‌گرفت، دخترکی که به دلیل آشنا نبودن با اصول آداب معاشرت قادر به برقراری ارتباط درست با دیگران نبود و دائم با مشکل مواجه می‌شد. ایده ظاهرا جذابی بود و مورد تائید صبا هم قرار گرفت، اما پس از همفکری در نهایت به این نتیجه رسیدیم که مشکلات تربیتی کودکان به‌دلیل گستره موضوعی بهتر است در قالبی فراگیرتر مطرح گردد و به همین دلیل به سراغ آموزش مهارت‌های زندگی رفتیم و آداب معاشرت را در دل آن‌جا دادیم.

سری جدید این مجموعه با نام ماجراهای دانا و مهسا در ایام نوروز هم روی آنتن شبکه‌های مختلف رفت. در ساخت این اثر بیشتر روی چه ویژگی‌هایی تمرکز کردید؟

در سری جدید علاوه بر وارد کردن شخصیت‌های جدید، استفاده بیشتر از شخصیت‌های محبوب و جذاب گذشته، طرح موضوعات به‌روز و بهره‌گیری افزون‌تر از عناصر فانتزی، سعی بر این بوده که به موضوعات مربوط به سبک زندگی هم در لابه‌لای کارها پرداخته شود؛ مسائلی مثل لباس، عادات غذایی، استفاده از تکنولوژی و... .

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های آثار پر بیننده و پرقسمت بحث تداوم موفقیت آنهاست. شما برای این که کیفیت اثر افت نکند چه تدابیری اندیشیدید؟

کاملا درست است، اقبال مداوم بینندگان یکی از اهداف و دغدغه‌های همیشگی گروه سازندگان این مجموعه بوده و هست. به عنوان سرپرست نویسندگان و کارگردانان و مدیر هنری این مجموعه باید بگویم با وجود مشکلات روزافزون در عرصه ساخت انیمیشن، همواره سعیمان بر این بوده تا در حد امکان حساسیت‌مان را در بخش‌های مختلف تولید این اثر بالا نگه داریم. به نظرم نباید دقت نظر بیننده را دست‌کم گرفت. گاهی گروه‌هایی از مدارس برای بازدید به استودیو می‌آیند و درست انگشت می‌گذارند روی ضعف‌های کوچکی که لابه‌لای هزاران نما از دید عوامل پنهان مانده؛ مثل عدم سنخیت یک بافت با جنس محیط یا تناقض در منطق یک گفتار که برایمان شگفت‌انگیز است و ما را به دقت بیشتر وامی‌دارد.

به نظر شما تفاوت‌ها و شباهت‌های انیمیشن ما با کشورهایی که انیمیشن شناخته شده‌ای دارند، در چه چیزهایی است؟

این یک بحث کارشناسی است که در حوزه‌های مختلف مثل جذب سرمایه‌گذار، تربیت عوامل فنی و هنری در بخش تولید، ترغیب پخش‌کننده‌های خارجی و توسعه شبکه‌های تخصصی و سلیقه سازی و جذب مخاطب انیمیشن قابل آسیب‌شناسی و گفت‌وگو است، ولی با توجه به مجال اندک به همین بسنده می‌کنم که ما چه از لحاظ تجربه تاریخی و چه از نظر تکنیکی و هنری در جایگاه قابل اعتنایی ایستاده‌ایم و حرکتی هرچند کند، اما رو به جلو داریم.

آینده انیمیشن کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ به نظر شما انیمیشن ما می‌تواند شکل صنعتی به گونه‌ای که در جهان می‌شناسیم، به خود بگیرد؟

با وجود خیل جوانان علاقه‌مند، هنرمند و عموما تحصیلکرده و با تکیه بر تجربه پیشکسوتان در عرصه انیمیشن کشور، آینده امیدوارکننده‌ای را می‌توان تصور کرد. ما چه کم داریم از برخی کشورهای خاور دور با پیشینه و داشته‌هایی به مراتب کمتر از ما که ظرف مدتی کوتاه با برنامه‌ریزی صحیح، واقع‌بینانه و هدفمند به قطب‌های قابل اعتنا در تولید انیمیشن جهان تبدیل شده‌اند. به عقیده من کلید راه در حال حاضر حمایت از جریان صنعتی تولید انیمیشن در ایران است که این روزها به سختی بارش را به دوش می‌کشد. قطعا کمک به حرکت این چرخ به رونق بازار و حاکمیت نظام عرضه و تقاضا منجر خواهد شد و ارتقای کیفیت آثار انیمیشن را به دنبال خواهد داشت.

در ساخت این مجموعه انیمیشن مرکز صبا (سفارش‌دهنده)، رضا تقدسی (تهیه‌کننده)، شهرام حیدریان (روابط‌عمومی)، محراب ناصری و مرتضی محمدی (گروه کارگردانی) و نیلوفر ضیایی، سحر صادقی، حمیدرضا رجایی، حامد بخشی و هادی میرزادی (انیماتورها)، نرگس میرباقری و هادی میرزادی(مدل‌سازان)، حامد کمالی (طراح)، نادیا عرفانیان (استوری‌بورد)، سیدمهدی ناطق‌الاسلام (مدیرفنی)، نادر علیمردانی و مهدی بهزادپور(صدابرداران)، حامد کیایی و امید صالح(صداگذاران) و شوک حجت (سرپرست گویندگان) همکاری کرده‌اند.

حسین اسدی