قیام ابن طباطبا در کوفه

پس از آن که مامون عباسی به سرداری طاهر بن حسین بر برادر خود امین پیروز گردید و عراق و سایر بلاد اسلامی را در سیطره خویش درآورد ، بنا به توصیه وزیر و کارگزار اصلی خلافت خویش ، یعنی فضل بن سهل ، دست طاهر بن حسین را از مناطق فتح شده کوتاه و تمامی آن نواحی را به حسن بن سهل ، برادر فضل بن سهل واگذار نمود.

کد خبر: ۱۰۱۴۲۴

این امر ، مردم کوفه به ویژه شیعیان را نسبت به صداقت و راستگویی مامون بدگمان کرد و آنان به تدریج نسبت به مامون و عامل وی در عراق بی اعتنایی و سیدی از سادات حسنی به نام ابن طباطبا را پیشوای خویش قرار داده و آماده قیام گردیدند. ابن طباطبا که نسبش به حسن (مثنی) فرزند امام حسن مجتبی ع می رسد در روز پنجشنبه ، دهم جمادی الثانی ، سال 199 قمری قیامش را آغاز و آشکار نمود. از جمله کسانی که به او پیوسته و در این حرکت اعتراضی ، بسیار جدی و پرتلاش بود ، فردی است به نام سری بن منصور شیبانی ، معروف به ابوالسرایا. پس از آشکار شدن قیام ابن طباطبا ، مردم کوفه از وی استقبال و گروه ، گروه با او بیعت کردند. سلیمان بن منصور دوانقی که از سوی حسن بن سهل در کوفه حکومت داشت ، ناگزیر به فرار از این شهر شد و از این طریق ، دست هواداران ابن طباطبا و ابوالسرایا را بازگذاشت . حسن بن سهل ، از سلیمان بن منصور ناراحت و وی را سرزنش کرد و لشکری به استعداد 10 هزار مرد جنگی به فرماندهی زاهر بن زهیر به سوی کوفه گسیل داشت ، تا قیام ابن طباطبا را سرکوب و از گسترش آن جلوگیری نماید. آنان در بیرون شهر کوفه ، در آخر جمادی الثانی با هواداران ابن طباطبا به نبرد پرداختند و پس از جنگ و گریز زیاد و کشته و زخمی شدن تعداد زیادی از طرفین ، سرانجام سربازان زاهر بن زهیر متحمل شکست سنگین و عقب نشینی گردیدند و سپاهیان ابن طباطبا آنان را تعقیب و از اموال و ابزارشان بسیار غنیمت گرفتند. یک روز پس از عقب نشینی ذلت بار سپاهیان حسن بن سهل و پیروزی هواداران ابن طباطبا به سرداری ابوالسرایا ، پیشوای انقلابیون کوفه ، یعنی ابن طباطبا ، به طور ناگهانی درگذشت . گویند ابوالسرایا وی را مخفیانه و مرموزانه مسموم و از این طریق وی را از سر راه خویش برداشت تا خود به آرزو و آمالش برسد. پس از درگذشت ابن طباطبا ، مردم کودک کم سن و سال دیگری از سادات حسینی را به پیشوایی خود برگزیدند ولی فرماندهی و رهبری واقعی آنان را ابوالسرایا به دست گرفته بود و از آن پس ، داعیان و هواداران خود را به شهرهای اطراف فرستاد و مردم را به بیعت فراخواند.