جامانده‌ای به نام ناوگان حمل و نقل عمومی ‌

بیش از 80 درصد آلودگی کلانشهر تهران چیزی نیست جز منابع متحرک؛ منابعی مانند خودروهای سبک و سنگینی که در این شهر تردد می‌کنند. پای حرف شهروندان که بنشینید، آنها هم از ترافیک سرسام‌آور پایتخت دل خوشی ندارند. با این حال خیلی هایشان ترجیح می‌دهند، از خودروی شخصی برای سفرهای درونشهری خود بهره ببرند،زیرا بر این باورند که حمل ونقل عمومی کشور مناسب نیست.

شلوغ و دست تنها

اغلب آنهایی که تجربه استفاده از حمل و نقل عمومی را دارند، گله می‌کنند که ظرفیت اتوبوس‌های تندرو و تعداد قطارهای مترو مناسب نیست. آنها می‌گویند در ساعت اولیه صبح و عصر‌ها استفاده از چنین وسایل نقلیه‌ای راحت نیست، زیرا سیل جمعیت آنقدر زیاد است که اگر تازه کار باشید، ممکن است زیر دست‌و پای دیگر مسافران له شوید.

اگر سرنخ ماجرا را دنبال کنید، هر مقام مسئولی برای خود بهانه‌ای دارد. برای نمونه شهرداری تهران بار‌ها گله کرده که دولت به توسعه مترو کمکی نمی‌کند یا این که خطوط اتوبوس‌های تندرو با تمام توان کار می‌کنند، اما ظرفیت آنها محدود است.

اما این همه انتقادی نیست که به شهرداری و دولت وارد است، زیرا فعالیت آنها نشان می‌دهد، برای آنها توجه محیط‌زیست در اولویت قرار ندارد. به همین خاطر ترجیح می‌دهند اعتبارات موجود را صرف کارهای دیگری بجز توسعه حمل و نقل عمومی کنند.

عقب مانده

براساس طرح‌های در نظر گرفته شده برای تهران، این کلانشهر باید دست‌کم حدود 12 هزار اتوبوس می‌داشت یا هر سال 30 کیلومتر متروی آن توسعه پیدا می‌کرد، اما این نکات تاکنون محقق نشده است.

محمد حقانی، رئیس کمیته محیط‌زیست شورای اسلامی شهر تهران به جام‌جم می‌گوید: تعداد اتوبوس‌های تهران با جمعیت آن همخوانی ندارد. می‌توان گفت نیمی از 7000 اتوبوسی که در پایتخت تردد می‌کنند فرسوده است و به آلودگی هوای این کلانشهر دامن می‌زند.

او توضیح می‌دهد: توسعه مترو نیز بخوبی اتفاق نیفتاده، چراکه براساس قانون باید سالانه 30 کیلومتر توسعه خطوط مترو را شاهد باشیم، اما سال گذشته این میزان فقط 17 کیلومتر بود.

اولویت نیست

‌سرنخ‌ها را اگر در جست‌و‌جوی علت توسعه نیافتن حمل و نقل عمومی دنبال کنید، به این نتیجه می‌رسید که پرداختن به توسعه حمل و نقل عمومی برای دولت و شهرداری‌ها اولویت نیست، چرا که چندین سال است دولت به تعهدش درباره توسعه مترو عمل نکرده و شهرداری نیز به اجرای طرح‌های دیگری بجز توسعه مترو بیشتر توجه می‌کند.

رئیس کمیته محیط‌زیست شورای اسلامی شهر تهران می‌گوید: دولت باید 50 درصد هزینه توسعه مترو را تقبل کند، اما به دلیل نبود اعتبار این امر محقق نشده و دولت‌های پیش نیز که شرایط مالی شان بهتر بود، به این مهم توجه نکرده‌اند.

به گفته او شهرداری اجرای طرح‌های دیگری را در اولویت قرار داده؛‌ مانند ساخت نمایشگاه شهر آفتاب و دو طبقه کردن اتوبان صدر.

حقانی می‌گوید: چون مدیریت واحد وجود ندارد، اعتبارات شهرداری صرف مسائل دیگر می‌شود. برای نمونه چه لزومی داشت شهر آفتاب ساخته شود یا اتوبان صدر را دو طبقه کنیم. با اعتبار این پروژه‌ها می‌شد بسیاری از مشکلات مترو و اتوبوسرانی را بر طرف کرد.

کارشناسان بر این باورند که به جای گسترش بزرگراه و اتوبان‌های درونشهری باید به توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی پرداخت و شرایط مطلوبی ایجاد کرد که در آن، شهروندان تشویق شوند از خودروی شخصی کمتر استفاده کنند، زیرا تا زمانی که حمل و نقل عمومی شرایط مناسب نداشته باشد، نباید از شهروندان انتظار داشت خودرو‌های شخصی‌شان را از خانه خارج نکنند و تعداد خودروهای تک سرنشین کاهش پیدا کند.