2016 سال شکست سعودی‌ها

ارزیابی اکونومیست

در همین رابطه مجله‌ انگلیسی زبان اکونومیست در گزارش مفصلی می‌نویسد: عربستان سعودی با وجود سیاست جسورانه‌ای که طی یک سال اخیر در منطقه اتخاذ کرده، شکست سختی از ایران متحمل شد. این مجله به سیاست بن سلمان در سوریه و لبنان اشاره کرد و نوشت، جانشین ولیعهد عربستان آشکارا از معارضان سوریه اعلام حمایت کرد و بسیار کوشید که در لبنان رئیس‌جمهوری انتخاب شود که نزدیک به حزب‌الله نباشد. به نوشته این نشریه، «سعد حریری» رئیس حزب جریان المستقبل و همپیمان سعودی پس از آن که شرکت ساخت و ساز و پیمانکاری «سعودی اوجیه» به خاطر کاهش کمک‌های دولت سعودی دچار گرفتاری‌ها و ورشکستگی شد، ریاست جمهوری ژنرال میشل عون (نامزد مورد حمایت حزب‌الله) را در ازای نخست‌وزیری پذیرفت.

در ادامه این گزارش تاکید شد که عربستان سعودی در یمن جنگی علیه «حوثی»‌ها را شروع کرد و ژنرال‌های بن سلمان از همان ابتدا، پیروزی‌های قریب‌الوقوع و فتح صنعا، پایتخت یمن را وعده می‌دادند. اما سیاست‌های عربستان در یمن نیز شکست خورد. در این کشور انصارالله و حامیانش عزم خود را جزم کردند تا اجازه ندهند عربستان طعم پیروزی را بچشد؛ به همین دلیل پیوسته به مناطق مرزی عربستان حمله می‌کنند که در نتیجه آن نیروهای سعودی کشته و زخمی می‌شوند. این مجله‌ انگلیسی به سخنان یکی از مقامات ایرانی اشاره می‌کند که اخیرا گفته بود «یمن ویتنامِ عربستان سعودی شده» و ادامه می‌دهد، عربستان سعودی اکنون از «شکست ابهت نظامی و سیاسی خود» در یمن رنج می‌برد.

در پایان این گزارش آمده است، مساله شکست و عقب‌نشینی عربستان سعودی تنها محدود به رویارویی‌های مستقیم نظامی و سیاسی نمی‌شود بلکه این شکست شامل آنچه مقامات ریاض آن را «قدرت نرم» خود در منطقه می‌دانند نیز می‌شود. اکونومیست تاکید دارد که عربستان سعودی در تشکیل یک محور سنی در منطقه ناکام مانده و حتی برخی از دوستان و هم‌پیمانان قدیمی خود مانند مصر را هم از دست داده است. «عبدالفتاح السیسی» رئیس‌جمهور مصر هم بعد از قطع کمک‌های نفتی سعودی، رویکرد نزدیکی به سوریه و روسیه و حتی ایران را در پیش گرفت. این رسانه انگلیسی با تاکید بر تنش‌ها در روابط ریاض با قاهره، از بهبود روابط قاهره با دمشق و تمایل دولت مصر به دولت سوریه خبر داد.

سال شکست

روزنامه السفیر لبنان نیز با دستمایه قرار دادن گزارش اکونومیست تحلیل‌های خود را نیز به آن می‌افزاید و این گونه می‌نویسد: سال 2016 برای سعودی‌ها سال خیلی بدی بود و در مقابل، جمهوری اسلامی ایران رشدی روز افزون را در منطقه تجربه کرد. به گزارش این روزنامه در دومین سال حکمرانی «سلمان بن عبدالعزیز» و تنها یک سال بعد از آغاز سیاست‌های اقتصادی بلندپروازانه «محمد بن سلمان» جانشین ولیعهد سعودی، ریاض با بحران کاهش بهای نفت و افت وضعیت اقتصادی داخلی مواجه شد. همچنین با انتخاب «دونالد ترامپ» به عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده، ریاض وارد سناریوی پیچیده‌ای با دولت جدید آمریکا شد که با همه دولت‌های قبلی تفاوت دارد.

یک نمونه از شکست‌های عربستان سعودی فرار ثامر السهبان، سفیر سعودی از بغداد بود که بعد از 25 سال به عراق بازگشته تا زمینه‌های جدیدی برای همکاری بین عراق و عربستان سعودی به وجود آورده و کاری کند که عراق از ایران فاصله بگیرد. اما چیزی نگذشته که سفیر عربستان با سیلی از انتقادها و اعتراض‌ها از سوی سیاستمداران عراقی مواجه شد و همه یکصدا خواستار اخراج او شدند .

از سوی دیگر معارضان مسلح مورد حمایت ریاض در حلب در آستانه شکست قرار گرفته‌اند و انتظار می‌رود بزودی شکست بزرگی را متحمل شوند. عربستان سعودی یکی از حامیان اصلی گروه‌های تروریستی در سوریه است که همچنان از آنها حمایت مالی و تسلیحاتی می‌کند. طی پنج سال گذشته این گروه‌ها مناطقی را به تصرف خود در آورده و مردمان بسیاری را کشتند. با این حال دولت سوریه به کمک متحدان خود توانست شهرهای تصرف شده را یکی پس از دیگری آزاد کند .

سعودی‌ها در لبنان نیز از ایران شکست خوردند زیرا مجبور شدند میشل عون، نامزد مورد حمایت ایران و حزب‌الله برای ریاست جمهوری لبنان را بپذیرند. سعودی‌ها در نبرد نفتی با ایران هم شکست خوردند. آنها در نشست سی‌ام اکتبر سازمان اوپک مجبور شدند بخش اعظم کاهش تولید نفت را بپذیرند آن هم در شرایطی که ایران اجازه یافت تا سهم خود را تا سطح تولید پیش از تحریم‌ها افزایش دهد. به گفته «بروس ریدل» متخصص امور مبارزه با تروریسم که به‌عنوان مشاور امور خاورمیانه و جنوب شرق آسیای چهار نفر از روسای جمهوری آمریکا خدمت کرده است، می‌گوید این شکست عربستان در برابر ایران بود. وی معتقد است، سعودی با هرگونه کاهش صادرات نفت که شامل ایران نمی‌شود، مخالف بود اما اوپک در نهایت با افزایش صادرات نفت ایران موافقت کرد در حالی که سعودی بخش اعظم دردسرهای کاهش صادرات را باید به دوش کشد.