خزان تئاتر کودک در آستانه 100سالگی

به گزارش جام‌جم، از آن روز که جبار باغچه‌بان، بنیانگذار نخستین کودکستان و نخستین مدرسه ناشنوایان ایران، نخستین نمایش کودک و نوجوان را در تبریز برای بچه‌ها روی صحنه برد، صد سال می‌گذرد. حالا قرار است بیست‌وسومین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان شبی را به پاسداشت این اتفاق بزرگ و خالق آن اختصاص دهد.

شهرام کرمی، دبیر بیست و سومین جشنواره بین‌المللی کودک و نوجوان درباره این جشنواره به جام‌جم می‌گوید: این جشنواره با شعار «نمایش مهر بر صحنه کودکی» از 22 تا 27 آذر با حضور 50 گروه نمایشی و 163 اجرا در ده بخش در استان همدان برپا می‌شود.

او بابیان این‌که جشنواره امسال در بخش‌های مسابقه تئاتر کودک، مسابقه تئاتر نوجوان، مسابقه تئاتر خردسال، مسابقه نمایشنامه‌نویسی، تئاتر خیابانی، تئاتر ملل، بخش دانش‌آموزی، کارگاه‌های آموزشی و بخش ویژه صد سالگی تئاتر کودک برگزار می‌شود، می‌افزاید: در این دوره از جشنواره آثاری از کشورهای آلمان، ایتالیا، روسیه، آفریقای جنوبی، جمهوری چک، اسپانیا و کره جنوبی اجرا می‌شوند.

کرمی با اشاره به این‌که بخش ویژه صدسالگی تئاتر کودک و نوجوان از بخش‌های جدیدی است که امسال برگزار می‌شود، عنوان می‌کند: در آستانه صدمین سال آغاز تئاتر کودک و نوجوان در ایران، برنامه‌ای با همکاری بنیاد نمایش کودک و با حضور دختر زنده‌یاد باغچه‌بان برگزار می‌شود.

او درباره تفاوت این دوره با دوره‌های گذشته می‌گوید: اجراها از جهت کیفی و تعداد افزایش یافته و در بخش مسابقه نمایشنامه‌نویسی بخش نمایشنامه‌های چاپ‌شده کودک و نوجوان برگزار می‌شود.

نوجوانان فراموش شده‌اند

رضا فیاضی، بازیگر تئاتر و سینما که سال‌ها در حوزه کودک و نوجوان چه در تئاتر و چه در تلویزیون و سینما فعالیت داشته است، عقیده دارد تئاتر خردسال باید تعقل مخاطب را برانگیزد. او که اتفاقا قرار است برایش در بیست‌وسومین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان همدان نکوداشتی برگزار شود، درباره این جشنواره و تاثیرگذاری آن با تاکید بر این‌که تئاتر خردسال الفبای تفکر را آموزش می‌دهد، می‌گوید: چندین دوره از عمر جشنواره تئاتر کودک و نوجوان می‌گذرد و یکی از دغدغه‌های مهم در تمام دوره‌ها این است که نمایش‌های حاضر در جشنواره نمی‌توانند در شهرستان‌ها اجرا داشته باشند. باید با در نظر گرفتن زحماتی که این گروه‌ها برای تولید یک اثر متحمل می‌شوند، اجرای شهرستانی برای آثار در نظر گرفته شود.

این کارگردان تئاتر کودک و نوجوان با بیان این‌که تئاتر نوجوان از بخش‌های مغفول مانده این هنر است، می‌افزاید: از چندین سال گذشته آثار نمایشی در حوزه کودک و خردسال تولید شده؛ اما نوجوان تنها بخشی است که آن طور که باید به آن پرداخته نشده است.

فیاضی با بیان این‌که در تئاتر خردسال شکل موسیقایی، رنگ بندی و سرگرم‌کنندگی بسیار مهم است، عنوان می‌کند: متاسفانه بخش خردسال بسیار ساده گرفته شده و موضوعات ریتمیک در آن بسیار استفاده می‌شود. وی به غفلت از تولید آثار نمایشی ویژه نوجوانان اشاره می‌کند و می‌افزاید: نوجوانان در سنی هستند که تمایلی به دیدن نمایش کودکان و خردسالان ندارند زیرا در تئاتر کودک و خردسال خیلی از موقعیت‌های اجتماعی را نمی‌توان بیان کرد در حالی که نوجوانان به مباحث اجتماعی نیاز دارند.

فیاضی با اشاره به این‌که تئاتر کودک و نوجوان با استانداردهای بین‌المللی همخوانی ندارد، بیان می‌کند: تئاتر کودک و نوجوان امروز ما با تئاترهایی که برای همین قشر در سایر کشورها تولید می‌شود، متفاوت است و بسیاری از اصول در تولیدات داخلی رعایت نمی‌شود.

دستیابی به اهداف والای تربیتی و آموزشی

حجت‌الاسلام احد آزادی‌خواه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز معتقد است برگزاری جشنواره‌های فرهنگی و هنری موجب شکوفایی استعدادها و ایجاد انگیزه در اهالی فرهنگ و هنر می‌شود. او با اشاره به این‌که جشنواره تئاتر کودک افزون بر ایجاد انگیزه برای ورود به این عرصه و تولید نمایش در حوزه کودک، موجب شور و شوق بین کودکان و نوجوانان می‌شود، می‌گوید: از جشنواره تئاتر می‌توان برای احیای تفکر و هنر اسلامی بهره گرفت و برگزاری چنین جشنواره‌هایی می‌تواند زمینه خوبی را برای رشد و شکوفایی هنر اسلامی فراهم کند و با توجه به این‌که جشنواره تئاتر کودک به صورت بین‌المللی برگزار می‌شود باید از هنر مقاومت اسلامی در قالب تئاتر استفاده کرد.

آزادی‌خواه با بیان این‌که انتظار کمیسیون فرهنگی مجلس این است که تئاتر به عنوان یک هنر بی بدیل مدل جدیدی از هنر اسلامی را ارائه کند و مردم دنیا قداست هنر را از جمهوری اسلامی ایران الگو بگیرند، عنوان می‌کند: باید از تئاتر و جشنواره‌های فرهنگی و هنری برای رسیدن به اهداف والای تربیتی و آموزشی بهره گرفت.

تئاتر کودک سالن تخصصی می‌خواهد

امیررضا توکلی، فعال تئاتر کودک نیز که این روزها نمایش «کلاغه به خونش نرسید» را در فرهنگسرای نیاوران روی صحنه برده با ابراز تاسف از این‌که حمایت از تئاترهای کودک کم است و این عرصه مهجور مانده، به مهر می‌گوید: در حال حاضر فقط تالار هنر و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به عنوان مکان‌های حرفه‌ای و تخصصی تئاتر کودکان در تهران فعال هستند در حالی که همه مخاطبان لزوما به این مکان‌ها دسترسی ندارند و ما نیاز داریم سالن‌های تخصصی تئاتر کودک در سراسر تهران ساخته و به بهره‌برداری برسند. او با بیان این‌که در حال حاضر بیشتر تئاترهای کودک در فرهنگسراها روی صحنه می‌روند، می‌افزاید: این در حالی است که سالن‌های آنها از ابتدا با هدف اجرای تئاتر ساخته نشده و امکانات نور و صدای آنها مناسب اجرای تئاتر نیست. ضمن این‌که وقتی کاری نیاز به نصب دکور داشته باشد با این مشکل روبه‌رو می‌شود که باید برای برنامه‌های دیگر فرهنگسرا دکور جمع شود. از دیگر مشکلات این است که هزینه‌های تبلیغات برعهده گروه‌هاست و این مساله کار را سخت‌تر می‌کند.

توکلی ابراز امیدواری می‌کند همچون تئاتر بزرگسال که در حال حاضر سالن‌های تخصصی دارد، تئاتر کودک نیز صاحب سالن‌های حرفه‌ای و تخصصی شود.

کمیل انتظاری

فرهنگ و هنر