گوردوآرا بنگلا صاحب

گوردوآرا بنگلا صاحب در دهلی نو، محله کونات پلس واقع شده است. این محله به علت وجود معابد، مراکز تجاری و رستوران‌های معروف، پاتوق توریست‌ها به شمار می‌آید و یکی از شلوغ‌ترین خیابان‌های شهر است.

ما بعد از غروب آفتاب به گوردوآرا رسیدیم. در خیابان‌های آشوکا و سینگ مارگ که منتهی به درهای اصلی گوردوآرا هستند، ترافیک سنگینی بود. پس از تحمل نیم ساعت ترافیک، جای پارک مناسبی برای ماشین در پارکینگ گوردوآرا پیدا کردیم. از پله‌های پارکینگ بالا رفتیم و به حیاط بیرونی گوردوآرا وارد شدیم. جمعیت زیادی برای برگزاری جشن تولد اولین پیشوای دینشان به آنجا آمده بودند.

گوردوآرا بنگلا صاحب در ابتدا خانه ییلاقی بوده است که در سال 1783 بعد از ورود هشتمین رهبر سیک‌ها به معبد تبدیل شده است. در سال 1947 بخش‌هایی به آن اضافه شده تا به شکل کنونی رسیده است. البته هنوز هم ساخت و سازهایی در داخل و خارج آن انجام می‌شود. گوردوآرا رو به شمال دارد و طوری ساخته شده که در بالا قرار گرفته است. در شرق گوردوآرا آشپزخانه و سالن غذاخوری بزرگی وجود دارد که 24 ساعته کار می‌کند و هر کس مایل باشد، می‌تواند در آشپزخانه برای پخت و پز یا در سالن غذا خوری برای سرو غذا به زائران، کمک کند. در غرب گوردوآرا استخری وجود دارد که به آن ساروار گفته می‌شود. این استخر طوری محصور شده که قبل از ورود به گوردوآرا قابل مشاهده نیست.

قوانین خاص ورود

برای ورود به گوردوآرا قوانین خاصی وجود دارد. مانند تمام اماکن مذهبی، درآوردن کفش و جوراب الزامیست و نکته قابل توجه بخصوص برای توریست‌ها پوشاندن سر برای آقایان و خانم‌ها با شال یا دستمال‌های چهارگوش که در گوردوآرا هم موجود است و برای استفاده بازدیدکنندگان و زائران قرار داده شده است.

پایین راه پله‌هایی که به حیاط گوردوآرا ختم می‌شود حوضچه کوچکی است که باید پاها را در آب شست و برای شستن دست‌ها شیر آب و صابون در کنار آن است. بعد از بالا رفتن از پله‌ها که با سنگ مرمر سفید ساخته شده‌اند وارد حیاط گوردوآرا شدیم. کف حیاط و کل ساختمان گوردوآرا از سنگ مرمر سفید ساخته شده است. به خاطر سردی هوا و جمعیت زیاد زائران بخشی از حیاط را با موکت‌های رنگی پوشانده بودند. به مناسبت تولد گورو نانک تمام ساختمان گوردوآرا با چراغ‌های ریسه‌ای و گل تزیین شده بود. گوردوآرا از دیدگاه معماری به سبک معماری اسلامی ساخته شده و شاید علت آن حضور بنیانگذار مرام سیک در کشورهای اسلامی برای کسب علم از عرفای مسلمان زمان خودش بوده است. حتی گفته می‌شود گورو نانک به زیارت مکه نیز رفته است. در بالای ساختمان گوردوآرا یک گنبد بزرگ و دو گنبد کوچک‌تر که هر سه از طلا هستند به چشم می‌خورد و دور تا دورحیاط گوردوآرا شبستان ساخته شده که این سبک معماری در مساجد و زیارتگاه‌های مسلمین دیده می‌شود.

از راهرویی که با گل تزیین شده بود از در طلایی رد شدیم و وارد سالن اصلی گوردوآرا شدیم. در میانه سالن روی سکو جایگاهی برای کتاب مقدس سیک‌ها ساخته شده و اطراف آن با میله‌های طلایی محصور شده است .کتاب مقدس را با پارچه‌های زردوزی شده و گل پوشانده بودندو به غیر از خادمین کسی اجازه ورود به آن قسمت را ندارد. عده‌ای گل‌هایی به خادمین می‌دادند که بعد از تبرک به کتاب مقدس به آنها برگردانده می‌شد. در سمت راست، پایین کتاب مقدس سه نوازنده هارمونیوم و تبلا مشغول خواندن آیاتی از کتاب مقدس به صورت آهنگین بودند. مردم بعد از ادای احترام به کتاب مقدس از سمت راست به خارج از سالن می‌رفتند. ازدحام زیاد بود و امکان نشستن در سالن گوردوآرا وجود نداشت.

حلوا برای تقسیم غم و شادی

در خروجی نقره‌ای رو به ساروار یا استخری است که سیک‌ها معتقدند آب مقدس در آن جریان دارد. خیلی از زائران برای تطهیر خودشان به داخل آب می‌رفتند و حتی برای خانم‌ها هم حمام‌هایی ساخته‌اند. قبل از خروج از گوردوآرا در اتاقی شیشه‌ای خادمین حلوا سرو می‌کردند. سیک‌ها اعتقاد دارند با خرید حلوا و اهدای آن به معبد و پخش حلوا در بین مردم، شادی‌ها و غم‌هایشان را تقسیم می‌کنند. نیمه‌شب بود که ما به سمت خانه راه افتادیم ولی از حجم جمعیت کم نشده بود. هنوز مردم گروه گروه به سمت گوردوآرا می‌رفتند.

تهمینه عامری - روزنامه‌نگار مقیم هند