اکوتوریسم، درمان دردهای صنعت گردشگری ایران
اهمیت توسعه اکوتوریسم زمانی نمایان می شود که بدانیم متوسط سفر 50درصد اکوتوریست های جهان بین 8تا 14روز است و براساس آمارها هر اکوتوریست به طور متوسط بین یک هزار تا یک هزار و 500دلار درآمد ارزی به ارمغان می آورد.
اگر این آمار با آمار و حجم بالای توانمندی های اکوتوریستی ایران سنجیده شود، آن گاه پی می بریم که ایران قادر است تا چه مقدار ارز از طریق توسعه اکوتوریسم عاید کشور کند.
به این ترتیب این پرسش هنوز باقی است که مواجهه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با اکوتوریسم چگونه خواهد بود؛ بویژه آن که انبوه بناهای تاریخی تا حد زیادی بر گونه های دیگر گردشگری سایه افکنده است.
یادمان نرود اکوتوریسم در صورت برنامه ریزی صحیح ، یک کاربری سازگار با طبیعت است که از لحاظ اقتصادی می تواند تاثیر مثبتی بر زندگی جوامع بومی داشته باشد.
این در حالی است که طبق ارزیابی ها و آمارهای موجود، هنوز این شاخه از توریسم در ایران به رشد مطلوب و بایسته خود نرسیده و در این راه تبلیغات خوبی نیز وجود ندارد.
یکی از بی نظیرترین جاذبه های توریستی کشور وجود تالاب هاست که در مصداق بارزترین جلوه های اکوتوریستی قرار می گیرند، اما با تاسف ضعف در اطلاع رسانی به گونه ای است که حتی بسیاری از ایرانیان نیز اطلاعات و شناخت درستی از تالاب ها ندارند.
به عنوان نمونه در استان سیستان و بلوچستان تالاب های زیبایی وجود دارند که بخشی از توان جهانگردی منطقه را تشکیل می دهند، اما تاکنون اطلاعات زیادی راجع به این تالاب ها و فرصتهای سرمایه گذاری روی آنها انجام نشده است.
از جمله این تالاب ها می توان به تالاب هامون که یکی از زیباترین جلوه های طبیعی اکوتوریستی است ، اشاره کرد. منطقه حفاظت شده هامون با 293هزار هکتار وسعت ، شامل سه تالاب «هامون»، «پوزاک» و «صابری» است.
تا چندی پیش تالاب هامون یکی از برجسته ترین جاذبه های اکوتوریستی به شمار می آمد، این درحالی است که خشکسالی های 3سال اخیر و قطع شدن حق آب ایران از رودخانه هیرمند موجب شده که از تالاب بین المللی هامون شن زاری بیشتر باقی نماند.
تالاب های هامون ، گندمان ، انزلی و... ازجمله 22تالاب بین المللی ایران با صدها هزار پرنده است که نام همه آنها در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.
کنوانسیون رامسر (حفاظت از تالاب های جهان) در دوم فوریه سال 1971به میزبانی ایران و در شهر رامسر منعقد شد و تا امروز 138کشور جهان به این کنوانسیون بین المللی ملحق شده اند.
در حال حاضر یک هزار و 328تالاب به مساحت 111میلیون و 900هزار هکتار در سایت رامسر به عنوان تالاب های بین المللی به ثبت رسیده که از این تعداد، تالاب بین المللی یعنی یک میلیون و 327هزار و 920هکتار در ایران واقع شده اند.
دارا بودن 22تالاب ، ثروت هنگفتی برای ایران است. اقتصاددانان نیز با آگاهی کامل و بهره گیری از دانش نوین «اقتصاد زیست محیطی» برای هر هکتار تالاب بر ارزش افزوده ای معادل 8تا 20هزار دلار در نظر گرفته اند در حالی که ارزش افزوده هر هکتار جنگل یک هزار و 500دلار و هر هکتار زمین کشاورزی تنها 120دلار تعیین شده است.
حفظ تنوع زیستی ، جلوگیری از تخریب سیلاب ها، ارزشهای دیرینه شناسی ، تثبیت بیولوژیک آلاینده ها و تامین مهمترین بخش چرخه حیاتی زمین کربن و ازت از جمله ارزشهای محیطزیستی هستند که باعث شده است هر هکتار از تالاب ، ارزشی معادل 8تا 21هزار دلار داشته باشد.
اگر تنها ارزش تالاب های بین المللی را محاسبه کنیم ، ایران بیش از 20میلیارد دلار ثروت دارد. بی شک بخش عمده این قیمت گذاری به درآمدی برمی گردد که این تالاب ها می توانند از اکوتوریسم برای کشور به همراه داشته باشند. فقط یکی از راهها راه اندازی تورهای تماشای پرندگان است.
تالاب میانکاله ، دریاچه پریشان ، دریاچه ارومیه ، دریاچه نی ریز، مرداب انزلی ، تالاب شادگان ، هامون سرابی و هیلمند، دریاچه قویی ، هامون پوزاک ، شورگل ، بندر کیاشهر، امیرکلایه ، قوری گل ، مجموعه آلاگل ، آلماگل و آجی گل ، خوران ، مجموعه رود شور، رود شیرین ، رود میناب ، رود گز و رود حرا، تالاب گاوخونی ، خلیج گواتر، جزیره شیدوار، تالاب قمیشان و تالاب فریدون کنار، تالاب های بین المللی ایران هستند که اگر بدرستی هدایت شوند، می توانند بدون به خطر انداختن تالاب ها منبع درآمدی همیشگی و مطمئن باشند.
جابر نوروزی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
