صادرات گاز به عمان؛ یک گام به جلو

حذف امارات

وزیر نفت و گاز عمان گفت‌،‌ خطوط لوله انتقال گاز ایران به عمان به جای عبور از عمق 300 متری‌ از عمق نزدیک به هزار متری عبور خواهد کرد و به این ترتیب، بدون عبور از آب‌های سرزمینی امارات، مسافت آن نیز اندکی کوتاه‌تر خواهد شد.

مقام‌های عمانی و اماراتی درباره عبور خط لوله صادرات گاز ایران به عمان از آب‌های سرزمینی امارات گفت‌وگو کرده‌اند، اما مشخص نیست، امارات با اجرای این طرح موافقت یا مخالفت کرده است.

الرمحی بدون اشاره به هزینه‌ها اعلام کرده است: عمان قصد دارد، پیش از پایان امسال از شرکت‌ها برای مناقصه مهندسی، تدارکات و ساخت (یی‌پی‌سی) بخش‌هایی از این پروژه دعوت کند.

عمان شرکت‌های کره‌ای، چینی و دیگر طرف‌ها را به افزایش تامین اعتبار این پروژه فراخوانده و استقبال بسیار خوبی از این طرح شده است.

الرمحی پیش‌بینی کرده، پس از امضای قراردادها، این خط لوله پس از دو سال قابل بهره‌برداری خواهد بود، اما افت قیمت گاز ممکن است اجرای طرح را به تعویق بیندازد و از طرف دیگر با توجه به شرایط کنونی بازار، ساخت خط لوله سودآور نیست.

سنگ‌اندازی امارات

اوایل امسال، رسانه‌های داخلی و خارجی اعلام کردند، شیخ‌نشینان امارات با عبور خط لوله گاز ایران از آب‌های حاکمیتی این کشور به سمت عمان مخالف هستند، به طوری که این مخالفت، طرح صادرات گاز ایران به عمان را در بن‌بست قرار داده است.

در همین زمینه، علیرضا کاملی مدیرعامل شرکت ملی صادرات گاز ایران در جمع خبرنگاران در پاسخ این سوال که آیا ممکن است روند صادرات گاز ایران به عمان نیز مانند خط لوله صلح به دلیل مشکلات سیاسی طولانی شود اعلام کرده بود دریافت مجوز برای عبور خط لوله گاز از آب‌های سرزمینی یک کشور زمانبر است که امیدواریم به‌زودی عمان این مجوزها را دریافت کند تا پروژه با سرعت به کار خود ادامه دهد. وی تاکید کرده بود، عبور یک خط لوله از قلمرو سرزمینی یک کشور نیاز به دریافت مجوز دارد و این موضوع فقط شامل امارات یا عمان نمی‌شود بلکه برای دیگر کشورها نیز صدق می‌کند.به گفته این مقام مسئول، اگر کشوری بخواهد حتی از آب‌های ایران استفاده کند،‌ باید مجوز لازم را دریافت کند که این موضوع یک امر بدیهی است و نباید نگران شرایط موجود باشیم.

شرایط صادرات گاز ایران به عمان

براساس توافقی که اواخر سال 2013 میان دو کشور ایران و عمان صورت گرفت، مقرر شد برای 15 سال روزانه 28 میلیون مترمکعب گاز ایران از طریق یک خط لوله دریایی از بستر خلیج فارس به عمان صادر شود.

این طرح، مهم‌ترین طرح صادرات گاز ایران به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس است که در صورت اجرایی شدن، گاز ایران را به بندر صحار در جنوب تنگه هرمز منتقل کرده و در پایانه‌های عمان به ال.ان.جی (گاز طبیعی مایع شده) تبدیل می‌شود. بخشی از آن داخل خاک عمان مصرف می‌شود و بخشی نیز از این طریق به بازارهای صادراتی هدف که عمدتا اروپایی است، صادر خواهد شد.

گرچه احداث این خط لوله دریایی که طولانی‌ترین خط لوله دریایی صادرات گاز در جهان به شمار می‌رود مشکلات سیاسی عدیده‌ای را به همراه داشت، اما تاکنون چند‌ شرکت خارجی از کشور کره جنوبی برای تامین منابع مالی و اجرای آن‌ اعلام آمادگی کرده‌اند.

مدیرعامل شرکت ملی صادرات گاز ایران معتقد است، بجز کره‌ای‌ها هفت شرکت اروپایی برای حضور در پروژه صادرات گاز ایران و عمان اعلام آمادگی کرده‌اند، اما تا زمانی که نتایج مطالعات در زمینه این خط لوله منتشر نشود، نمی‌توان با شرکت‌های خارجی برای حضور در این پروژه مذاکره جدی کرد. لازم به ذکر است، یکی از توافقات صورت‌گرفته بین ایران و عمان، احداث این خط لوله توسط یک پیمانکار مشترک و مورد وثوق است که ظاهرا هر دو طرف درباره پیمانکار کره‌ای به تفاهم رسیده‌اند.

قیمت

عمان پس از عراق، دومین کشور عربی به شمار می‌رود که برای واردات گاز از ایران اظهار تمایل و تفاهم اولیه را با کشورمان امضا کرده است.

در جریان سفر سلطان قابوس، پادشاه عمان و هیات همراه به تهران ـ که هفته اول شهریور‌ ‌92 انجام شد ـ یادداشت تفاهمی میان وزرای نفت دو کشور برای صادرات گاز ایران به عمان‌ به امضا رسید.

کشور عمان، طی سالیان متمادی متقاضی خرید و واردات گاز از ایران بوده، اولین مذاکرات جدی بین دو کشور در این زمینه، سال 2005 میلادی آغاز شد تا این که به تفاهم‌نامه اخیر انجامید و بر اساس آن تفاهم‌نامه قرار است سالانه 10 تا 20 میلیارد مترمکعب گاز به عمان صادر کند.

صادرات گاز ایران به عمان برای 25 سال برنامه‌ریزی‌شده و ارزش گاز صادراتی در این مدت با توجه به قیمت‌های روز 60 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود که البته هنوز هیچ منبع رسمی در این باره صحبت نکرده و مشخص نیست در آخر روی چه قیمتی به توافق رسیده‌اند، اما نکته بسیار حائز اهمیت در صادرات گاز ایران به عمان، ورود ایران برای اولین بار به بازار خرده‌فروشی گاز است. یکی از ویژگی‌های دیگر قرارداد صادرات گاز ایران به عمان این است که ایران قصد دارد از این طریق وارد بازار خرده‌فروشی گاز شود و ضمن تامین گاز عمان، بخشی از گاز ارسالی را مجددا به صورت ال.ان.جی به سایر بازارها صادر کند.

تخمین زده می‌شود‌ 50 درصد از کل گاز صادراتی به عمان به صورت ال.ان.جی به ژاپن، کره جنوبی و هند صادر شود که این موضوع موجب شده، عمان تخفیفات قابل توجهی از صادرات گاز ایران به دست آورد که همان طور که گفته شد، هنوز منابع رسمی آن را تأیید یا تکذیب نکرده‌اند.

بنابراین باید گفت، ایران قصد دارد از بنادر صادرات گاز عمان به منظور تولید ال.ان.جی استفاده کند که ممکن است حتی صادرات گاز ایران به عمان افزایش یابد زیرا عملا بخشی از مسیر صادراتی ایران از خاک عمان می‌گذرد که این موضوع تا زمانی ادامه می‌یابد که ایران بتواند کارخانه‌های تولید ال.ان.جی خود را احداث کند.