چریک عرصه علم و جهاد

چمران متولد خرداد بود و سفر ابدی او نیز در همین ماه اتفاق افتاد؛ سفری که سال 1310 از تهران آغاز شد و تا 1360 در دهلاویه ادامه پیدا کرد. مرور دوران کودکی و تحصیل شهید چمران حکایت از سختکوشی‌اش در فراگیری علم دارد. او در همه دوران تحصیل شاگرد اول بود. سال 37 بود که با استفاده از بورس تحصیلی شاگردان ممتاز به آمریکا اعزام شد و در یکی از مهم‌ترین مراکز تحقیقاتی این کشور مشغول کار شد. شرایطی که برای او در آن موقع فراهم بود می‌توانست زندگی پر از آرامش و رفاه را برای او رقم بزند، اما چمران که اهل این حرف‌ها نبود.

او حتی قبل از اعزامش به آمریکا ساعت‌ها از هم‌صحبتی با برخی عالمان دینی مثل مرحوم آیت‌الله طالقانی و شهید آیت‌الله مطهری بهره برد. همراهی با برخی چهره‌های سیاسی نیز او را در صف کسانی قرار داده بود که علیه رژیم شاهنشاهی مبارزه می‌کردند. این روند در آمریکا هم ادامه پیدا کرد و چمران با همکاری برخی از دوستانش انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا را پایه‌گذاری کردند. سفر به مصر و اقامت دوساله او در این کشور و فراگیری دوره‌های چریکی و پارتیزانی، همکاری با امام موسی صدر و پی‌ریزی حرکت محرومان و شاخه مذهبی آن یعنی سازمان امل از جمله اقدامات او در دوران مهاجرت بود.

انقلاب که به پیروزی رسید چمران بعد از 21 سال دوری دوباره به کشور بازگشت و سعی کرد همه تجربیات علمی و مبارزاتی خود را وقف انقلاب کند. آن زمان نظام مسیر استقرار را طی می‌کرد و برخی از گروه‌ها سعی در فتنه‌انگیزی در مناطق مختلف کشور داشتند؛ از جمله در کردستان که شرایط تا حدودی بحرانی بود. شهید چمران با این‌که در آن زمان معاون نخست‌وزیر بود، اما برای فیصله دادن به مساله کردستان بسرعت خود را به منطقه بحرانی رساند. تلاش‌های او برای رهاسازی شهر پاوه از بحران همچنان در یادها و خاطره‌ها مانده است.

چمران با آغاز جنگ تحمیلی، ستاد جنگ‏های نامنظم را در اهواز تشکیل داد و در حوادثی چون شکستن محاصره سوسنگرد و فتح تپه‌های الله‌اکبر نقش مؤثری را ایفا کرد. او 31 خرداد سال 1360 در منطقه دهلاویه بر اثر اصابت ترکش خمپاره بشدت مجروح شد و بلافاصله به بیمارستان سوسنگرد انتقال یافت. اما هنگام اعزام از سوسنگرد به بیمارستان اهواز جان به جان آفرین تسلیم کرد.

فتاح غلامی

سیاسی