بالانشین دل‌انگیز

هنوز به انتهای بزرگراه نرسیده خورشید از بالای ابرها به بیرون سرک می‌کشد و طبیعت با تغییر سریع خود رقص پاییز را به نمایش می‌گذارد. نرسیده به انتهای بلوار ارتش ماشین دوربرگردان را رد می‌کند، وارد خیابان سلمان فارسی اصلی‌ترین خیابان محله سوهانک می‌شود. همین طور که خیابان را به طرف شمال می‌رود، میدان کوچکی دیده می‌شود که یک انگشتر غول‌پیکر وسطش جا خوش کرده، اطراف خیابان زمین‌های وسیع خالی قرار دارد که بخش‌هایی از آنها را مجتمع‌ها، برج‌ها، شهرک‌های لاله، یاس، محلاتی و آتی‌ احاطه کرده‌اند، اما در بین همه آنها، ساختمان عریض و طویل کمیته امداد امام خمینی(ره) ـ با تمام حرف‌ها و حدیث‌هایی که در مورد عدم تطابقش با ماهیت کمیته وجود دارد ـ بیشتر از همه به چشم می‌آید. به انتهای خیابان سلمان فارسی که می‌رسی، روستای قدیمی سوهانک چهره نشان می‌دهد. درست روی تپه‌هایی که حالا بیشتر بخش‌های آن خیابان‌کشی شده ودر شیب‌های تند آن ویلا‌ها وبرج‌ها قد کشیده‌اند. محله‌ای که قدمتش به زمان قاجاریه برمی‌گردد و بخش‌های تاریخی آن عبارتند از آسیاب، آب‌انبار و حمامی که زمان ساختش به دوران قبل از اسلام می‌رسیده، اما الان متاسفانه تخریب شده است.

در بین تمام نوسازی‌های محله، هنوز گذشته روستا را بین خانه‌های قدیمی با تیرک‌های چوبی و درب‌های کهنه قدیمی و دیوارچینی‌های کاهگلی و حصارهای چوبی باغ‌ها می‌توان دید. از بخش‌های قدیمی‌تر سوهانک باید به مسجد جامع محله اشاره کرد، بنای مسجد به نیم قرن قبل برمی‌گردد، اما دو درخت چنار قدیمی و معروف آن قدمتشان به بیش از
900 سال می‌رسد. این دو درخت در حیاط کوچک مسجد محصور در بین میله‌های سبزرنگ، هویت تاریخی برای این محله ساخته‌اند. دیدار شکوه و عظمت این دو درخت کهنسال حتما شما را شگفت‌زده می‌کند. یکی دیگر از بخش‌های معروف سوهانک تکیه قدیمی آن است که در دهه 40 ساخته شده، حسینیه‌ای که گنبد بزرگ و نقره‌ای آن در میان محله به خوبی دیده می‌شود و هر ساله در مراسم عزاداری عاشورا خیل عظیم مردم از محله‌های اطراف به اینجا می‌آیند تا از نزدیک شاهد تعزیه و عزاداری در این تکیه باشند.

خانم عزتی که از ساکنان قدیمی محله سوهانک است، می‌گوید: «سوهانک باغ‌های زیادی داشت، اصلا همه جایش مزارع گندم و باغ بود، زردآلو‌های آن معروف بود، اینجا تا چشم کار می‌کرد تپه و دشت بود، آن زمان که ما آمدیم اینجا فقط یک جاده لشکرک بود. دره پولاد و باغ حدیقه و باغ حمزه خراب شدند واز بیدستان حالا فقط نامی باقی مانده است. در میان بقیه باغ‌ها هم به‌جز چند باغ ازجمله باغ جهان، چیزی نمانده. بعد از انقلاب اکثر زمین‌ها وقف شد، اما نمی‌دانیم چه شد که همین زمین‌های وقفی تبدیل به مجتمع یا برج شدند.»

هر چه به طرف بالای محله بروی شیب خیابان تندتر می‌شود و سکوت محله عمیق‌تر، آنقدر که می‌توانی صدای نفس‌هایت را به همراه نوای دلنشین پرندگان آوازه‌خوان و صدای جدال کلاغ‌ها بشنوی. در انتهای محله مسکونی سوهانک آنجا که شیب تند تپه اجازه ساخت و ساز نداده است، خیابان به دوراهی «تنگه» می‌رسد و در انتهای مسیری که به سمت بالا می‌رود دشت بکر وسیعی ظاهر می‌شود، بعد از عبور از آن به دره زیبای سوهانک می‌رسی که در تمام فصل‌ها زیبا و دیدنی است. جای بکری که هوای پاکش هر بیننده‌ای را به وجد می‌آورد و از بالای بلندی‌های آن چشم‌اندازی زیبا از تهران را می‌بینید. حتی محلی‌ها می‌گویند اگر چشم بدوانید شاید بتوانید دیواره سد لتیان را هم ببیند. پارک جنگلی هم بخش دیگری از طبیعت بکر سوهانک را شکل می‌دهد. این محله از همسایگان محلات دارآباد و ازگل در منطقه شمیرانات است و اگر آن را روی نقشه جست‌وجو کنید، درست انتهای شمال شرق تهران آن را می‌یابید. اگر روزی به قصد هواخوری و دیدار از پارک جنگلی و دره و طبیعت زیبا و بکر سوهانک به این محل آمدید یادتان باشد که ساک پیک‌نیک‌تان را فراموش نکنید چون اینجا مانند سایر تفرجگاه‌های تهران دارای غذاخوری و مراکز خرید متعدد نیست. به‌جز یکی دو باغ که در آنها غذاخوری هست جای دیگری در آن برای خرید یافت نمی‌شود. شاید همین امر باعث بکر بودن طبیعت این منطقه شده است. این محله اگرچه با غرب و جنوب تهران بسیار فاصله دارد، اما متروقائم ـ آزادگان این فاصله را بسیار کم کرده و شما به‌راحتی می‌توانید با این خط مترو از جنوبی‌ترین نقطه تهران خودتان را به میدان قائم برسانید و از آنجا ماشین‌های خطی در عرض 5 دقیقه شما را به سوهانک می‌رسانند، البته اگر بخواهید با ماشین خودتان به این محله بیایید بزرگراه همت، بابایی و نهایتا بلوار ارتش شما را به این محله می‌رسانند.

اکرم بیگی