اردوغان روی خط تنش
آنچه که اینک در آنکارا میگذرد و از نظر بسیاری از تحلیلگران سیاست انفعالی و تنشزا محسوب میشود، نتیجه مستقیم و غیرمستقیم مجموعه خطاهایی است که به طور متناوب دولت آنکارا و به طور مشخص شخص اردوغان طی پنج سال اخیر مرتکب شده است.
اردوغان و حزب عدالت و توسعه یک سلسله خطاهای راهبردی در منطقه انجام دادهاند که ترکیه را در مسیر نامطلوبی قرار داده است؛ چنانچه هر اقدام دولت کوششی برای رفع اشتباهات قبلی و یا سرپوش گذاشتن بر زیانهایی است که در اثر این اشتباهات به منافع ملی ترکیه آسیب وارد میکند.
چنانچه به پنج سال پیش بازگردیم شاهد موفقیتهای چشمگیر اقتصادی و سیاسی حزب عدالت و توسعه طی یک دهه خواهیم بود؛ موفقیتهایی که ترکیه را وارد جرگه کشورهای نیمه صنعتی کرده و توانمندیهای بسیاری را در عرصه اقتصادی و تجاری برای این کشور به وجود آورده بود.
این درحالی بود که ترکیه در عرصه سیاسی نیز به عنوان یک حزب پیشتاز همه رقبای خود را در عرصه داخلی پشت سر گذاشته و به طور بیسابقهای به سمت استحکام پایههای حزب عدالت و توسعه پیش میرفت.
اما زمانی که ترکیه بر اثر یک سلسله فضاسازی دیگر اعضای ناتو وارد مداخله نظامی و سیاسی در سوریه شد، رشد و ترقی یکباره به سمت رونق و توانمندی سیاسی تغییر جهت داد و در واقع اضمحلال توانمندیهای سیاسی و افول قدرت سیاسی حزب عدالت و توسعه کلید خورد.
ترکیه در این مسیر وارد عرصه خطاکاریهایی شد که سیاست تنشزدایی این کشور را به سیاست تنشزا و پر خسارت تبدیل کرد، به گونهای که تمام مناسبات سیاسی و اقتصادی این کشور تحتتاثیر مداخله غیرقانونی در سوریه قرار گرفت و حزب عدالت و توسعه به ابزاری در دست کشورهای غربی و نفتخیز عربی تبدیل شد، سیاست خارجی ترکیه در این مرحله به طور بیسابقهای دچار افت و خیز شدید و زیانبخش شد و به موازات آن بخشهای تجاری و اقتصادی این کشور وارد رکود شدند.
روابط آنکارا با بسیاری از کشورهای عربی منطقه و شمال آفریقا و همچنین دیگر کشورهای آسیا به دلیل ورود این کشور به عرصه همسویی بیشتر با کشورهای عضو ناتو به روابطی پرتنش و بیثبات تبدیل گردیده است که تمام آثار مثبت دوران ده ساله حاکمیت حزب عدالت و توسعه را از میان برده است. روابط خفتبار ریاض- آنکارا و دوحه-آنکارا منحصر و محدود شده است و تیرگی روابط ترکیه با روسیه به خودی خود نشاندهنده زیانهایی است که آنکارا از دریچه مداخله در سوریه متحمل شده است و این کشور را نهتنها از نظر اقتصادی و سیاسی بلکه از نظر امنیتی نیز دچار مشکلات فراوان نموده است.
لذا ترکیه امروز به بازیگر تنشزایی تبدیل شده که حوزههای اقتصادی، سیاسی و امنیتی پیرامونش در دریای سیاه و مدیترانه و بهویژه در بخشهای جنوبیاش به خطرسازترین مناطق برای منافع این کشور تبدیل شده است.
ورود نیروهای نظامی ترکیه به عراق و اعتراض شدید بغداد به آنکارا نشان می دهد دولت اردوغان و تئوریسین سیاست خارجی وی یعنی داوود اوغلو به جای کاهش تنش به صفر، بر روی خط تنش حرکت می کنند.
گفت و گو
