بازگشت دوران اسلامی به موزه ملی

به گزارش جام‌جم، همزمان با بازگشایی ساختمان سفید موزه دوران اسلامی در مجموعه موزه ملی، موزه پیش از تاریخ این مجموعه در طبقه دوم ساختمان آجری موزه ایران باستان نیز افتتاح شد تا سرانجام وعده مسئولان میراث فرهنگی محقق شود.

اسلام، دوران باشکوه تمدن

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور در مراسم بازگشایی موزه دوران اسلامی و افتتاح موزه پیش از تاریخ در مجموعه موزه ملی ایران با بیان این‌که گسترش موزه‌ها یکی از ضرورت‌ها و نیازهای اصلی کشور است، عنوان کرد: «ملتی که از گذشته خود شناخت دقیقی داشته باشد، می‌تواند حال خود را خوب بشناسد و برای آینده هم برنامه‌ریزی کند» به گفته او، موزه فقط مرکزی برای حفظ و نشان دادن اشیا نیست بلکه مرکزی است که حیات فرهنگی در آن جریان دارد.

جهانگیری با اشاره به این‌که سرمایه و منابع فیزیکی و مادی شرط لازم توسعه است اما شرط کافی آن سرمایه معنوی و فرهنگی است، گفت: ما بدون استفاده از سرمایه‌های فرهنگی نمی‌توانیم در مسیر توسعه گام برداریم. موزه‌ها بخشی از سرمایه فرهنگی ماست که ما را به عنوان ملت ایران دور هم جمع کرده است.

او با اظهار تاسف از غارت آثار تاریخی ایران در گذشته و بی‌توجهی به این موضوع، به استرداد اشیای تاریخی ایرانی طی یک سال گذشته به کشور و اهمیت حفظ و نگهداری میراث تاریخی اشاره کرد و افزود: جنایات داعش در سوریه و عراق و تخریب میراث تاریخی این کشورها توسط این گروه، دل هر انسانی را به درد می‌آورد زیرا عده‌ای جاهل این‌گونه با میراث یک ملت برخورد می‌کنند.

او ضمن ابراز خرسندی از بازگشایی موزه دوران اسلامی، این دوران را دوران باشکوه فرهنگ و تمدن ایران دانست و گفت: روح ایرانیان مسلمان و روح آزادگی و عدالت اسلامی با حکمت و میراث تمدنی آنها درهم آمیخت و آورده جدیدی برای ایران، اسلام و جهان به ارمغان آورد.

تلاش برای بازگرداندن الواح هخامنشی

مسعود سلطانی‌فر معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دیگر سخنران این مراسم، با اشاره به استرداد سه محموله اشیای تاریخی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دولت، از ادامه‌ تلاش برای بازگرداندن الواح دوره هخامنشی از دانشگاه شیکاگو در آمریکا خبر داد.

او در سخنانش به بازدیدش از موزه ارمیتاژ روسیه اشاره کرد که در طول سه روز هم موفق به دیدن تمام بخش‌های آن نشده بود. درحالی‌که به گفته رئیس سازمان میراث فر‌هنگی کشور، موزه ملی ایران فقط به یک سالن به متراژ 2500 متر محدود می‌شد و این در شان جمهوری اسلامی ایران نبود، که یک گردشگر خارجی فقط یک ساعت به بازدید از موزه‌اش اختصاص دهد.

سلطانی‌فر با ابراز خشنودی از بازگشایی موزه دوران اسلامی و موزه پیش از تاریخ، با وجود حدود 200 هزار شی تاریخی و هزاران سکه در گنجینه موزه ملی اشاره کرد و افزود: امیدواریم با افزودن طبقه زیرین موزه ایران باستان که در حال حاضر به‌عنوان انبار استفاده می‌شود، مجموعه موزه ملی را گسترش دهیم.

او وعده داد که این بخش در دهه فجر افتتاح شود و گفت: با ریاست کتابخانه ملی کشور تفاهم کردیم تا ساختمان قدیمی این کتابخانه را برای الحاق به مجموعه موزه ملی در آینده به سازمان میراث فرهنگی واگذار کنند.

با وضعیت ایده‌آل فاصله داریم

محمدحسین طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی نیز در این مراسم با اشاره به حضور آثار تمدن ایرانی ـ اسلامی در تمام موزه‌های دنیا، گفت: از حدود 80 هزار موزه جهان 500 موزه متعلق به ایران است که در این میان 250 موزه در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار دارد.

او با بیان این‌که با توجه به نسبت آمایش سرزمینی و تعداد موزه‌های کشور، فاصله ما با وضعیت ایده‌آل بسیار زیاد است، عنوان کرد: با این همه، موزه ملی به عنوان الگوی راهبری و موزه مادر برای ما اهمیت دوچندان دارد که امیدواریم با توسعه آن، این موزه معیاری برای موزه‌داری در کشور شود.

طالبیان با اشاره به مصوبه دولت هشتم مبنی بر واگذاری میدان مشق به موزه ملی برای گسترش فضای موزه‌ای، از تلاش سازمان میراث فرهنگی به تحقق این مصوبه در دولت کنونی خبر داد. او بازگشایی موزه دوران اسلامی و افتتاح طبقه دوم موزه ایران‌باستان به‌عنوان موزه پیش از تاریخ را گامی برای توسعه فضای موزه‌ای کشور خواند و گفت: موزه دوران اسلامی را در مساحتی حدود 4000 مترمربع در سه طبقه بازگشایی شده است که دارای 170 ویترین و بیش از 1500 شی است.

به گفته طالبیان، با افتتاح موزه پیش از تاریخ در طبقه دوم ساختمان موزه ایران باستان که حدود 90 ویترین دارد، 2570 متر به فضای این موزه اضافه شد.

موزه دوران اسلامی چه تغییری کرده است؟

موزه دوران اسلامی در سال 1375 با هدف نمایش آثار ایران پس از اسلام افتتاح شد؛ آن هم در ساختمانی که طراحی آن از کاخ ساسانی بیشابور الهام‌ گرفته بود. اما در سال 1385، پس از روی دادن یک سانحه آتش‌سوزی، ساختمان این موزه به منظور گسترش، تجهیز و بازنگری در چیدمان تعطیل شد. به گفته مسئولان سازمان میراث فرهنگی، موزه کنونی شامل شش تالار در دو طبقه است. با وجود این، شاید بسته شدن موزه به مدت یک دهه به منظور تعمیرات برای بازدیدکنندگان شگفت‌انگیز باشد. صرف زمانی ده ساله و هزینه‌ای ده میلیارد تومانی برای بازسازی موزه دوران اسلامی، شاید توقع خیلی‌ها را برآورده نکند، در حالی‌که با چنین هزینه‌ای و زمانی کمتر از آن می‌شد ساختمان دیگری برپا کرد. مسئولان فعلی سازمان میراث فرهنگی توپ را به زمین مسئولان گذشته این سازمان می‌اندازند. باید منتظر ماند و دید آیا کسی پاسخگوی هزینه‌های مالی و زمانی درخصوص ساختمان موزه دوران اسلامی مجموعه موزه ملی ایران خواهد بود؟

کمیل انتظاری

فرهنگ و هنر