در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
داوودی و فتح بازارهای جهانی!
در جشنواره گلهای داوودی ، 800 نوع اصلاح شده از این گل در معرض دید بازدیدکنندگان قرار
گرفت. صادرات گل و گیاه اهمیت قابل توجهی در افزایش درآمدهای صادرات غیرنفتی دارد.
باتوجه به رویکرد دنیای صنعتی به طبیعت و آشتی با آن و توجه جدی مردم این کشورها به گل و گیاه ، همچنین گسترش روز افزون بازارهای هدف، ضرورت توجه جدی بر تحقیق و پژوهش در این بخش احساس می شود.
نباید فراموش کرد که در سرزمین ما، ایران با داشتن آفتاب و درخشان ، خاک مرغوب و آب و هوای متنوع کوهستانی ، کویری و ساحلی و از همه مهمتر سابقه تاریخی در پرورش و تولید گل و گیاه می تواند با قدرت به این بازار رقابت جهانی بپیوندد.
ایران با داشتن تنوع بسیار مناسب آب و هوایی ، انرژی و نیروی کار ارزان و مناسب ، میزان نور کافی ، فراوانی ضایعات سلولزی و نزدیکی به بازارهای مصرف ، کشور بسیار مستعدی برای تولید گل و گیاهان زینتی محسوب می شود.
تفاوت گرم ترین و سردترین نقطه در کشور بیش از 40 درجه سانتی گراد است. در حقیقت همواره در کشور امکان تولید مهیاست.
مناطق گرم و مربوط جنوب، معتدله و مرطوب شمال وگرم و خشک ، کوهستانی و... در کشور وجود دارد و این اقالیم امکان تولید گونه های مختلف گیاهان زینتی را در هر زمان از سال با صرف کمترین هزینه امکان پذیر کرده است.
به عنوان نمونه در فصل سرد که بازارهای دنیا تشنه محصول است ، مناطق جنوبی ایران ، آب و هوایی بسیار مناسب برای تولید گلهای شاخه بریده مریم و گلایول دارد.
هم اکنون در 25 استان کشور تولید گل و گیاهان زینتی انجام می گیرد که در این میان استان های تهران ، مرکزی ، مازندران ، خوزستان و هرمزگان از مهمترین مراکز تولید و عرضه هستند.
از مهمترین گلهای شاخه بریده تولیدی ایران می توان به رز، داوودی ، مریم ، گلایول ، میخک ، لیلیوم ، آسترومریا، آنتوریوم ، استرلتیزیا، ژربرا و نرگس اشاره کرد.
گلی که بازارهای جهانی را فتح می کند
داوودی با 160 گونه از خانواده کمپوزیته است که به لحاظ تنوع بالای شکل و رنگ به عنوان یکی از مهمترین گلهای شاخه بریده و گلدانی در سطح جهان محسوب می شود.
بازارهای اروپا، ژاپن در چین شدیدا خواستار واردات این گل هستند. در دهه 70 میلادی داوودی در صدر توجه جهانیان بوده است و هم اکنون نیز براساس آمار سال 2003 میلادی در بین گلهای شاخه بریده ، با299 میلیون یورو صادرات پس از گل شاخه بریده از مقام دوم و در بین گلهای آپارتمانی با 30 میلیون یورو صادرات مقام ششم گیاهان گلدانی هلند را به خود اختصاص داده است.
علاوه بر هلند، در اکثر کشورهای جهان بویژه اروپا و شرق آسیا بخصوص چین و ژاپن که این گل ، گل ملی آنهاست ، بسیار مورد توجه است.
ایجاد این توانایی که این گل را می توان در تمام فصول سال از طریق کنترل نور و حرارت. بسادگی گل داد به بازار عرضه کرد، محبوبیت داوودی را افزایش داده است.
در کشور ما نیز با وجود تایید کارشناسان خارجی مبنی بر شرایط مساعد برای فتح بازارهای داوودی جهان ، پرورش داوودی هنوز به انداز کافی جدی گرفته نشده است و این گل فقط در فصل پاییز به عنوان گل بریده و باغچه ای در مناطقی همچون محلات ، دماوند، ورامین و کرج تولید می شود.
این در حالی است که تنها عامل محدود کننده نبود ارقام جدید و عدم تولید در سراسر سال بوده است. در مجموع، درحال حاضر با وجود سطح زیر کشت 150 هکتار برای داوودی شاخه بریده و تولید حدود 160 میلیون شاخه گل داوودی ، تنها مقدار کمی از این گل به خارج از کشور صادر می شود.
جشنواره ای پر از داوودی
ایران از منابع غنی ژنتیکی بسیاری از گیاهان زینتی برخوردار است و شرایط مساعدی برای اصلاح نژاد و معرفی ارقام جدید گیاهان زینتی به بازارهای جهانی دارد.
خوشبختانه با راه اندازی مرکز ملی تحقیقات گل و گیاهان زینتی از سال 1375 در محلات که با هدف رفع موانع تولید و توسعه صادرات گیاهان زینتی صورت گرفت ، اصلاح نژاد انواع گلها از جمله داوودی ، لیلیوم ، مریم ، رز، اطلسی و گلایل با شیوه های دورگ گیری و شیوه های نوین بیوتکنولوژی ، توسط کارشناسان این مرکز آغاز شده است.
در این خصوص ، بخشی از دستاوردهای این مرکز در چهاردهمین جشنواره گلهای داوودی اصلاح شده مرکز ملی تحقیقات گل و گیاهان زینتی محلات از 15 مهر تا 5 آبان 1384 در محل این مرکز برگزار شد و در معرض دید کارشناسان و دست اندرکاران صنعت گل و گیاه قرار گرفت.
بازدیدکنندگان این جشنواره توانستند از 800 نوع داوودی اصلاح شده ، در رنگها و اشکال مختلف بازدید کنند.
به گفته مهندس محمدرضا شفیعی ، رئیس ایستگاه ملی تحقیقات گل و گیاهان زینتی محلات این جشنواره با اهدافی همچون ارائه آخرین یافته های تحقیقاتی و توانمندی علمی گل و گیاه کشور، ارائه بخشی از توانمندی های کشور بویژه منطقه محلات در پرورش و تولید گل و گیاهان زینتی ارتقای فرهنگ پرورش تولید، نگهداری و مصرف گل و گیاهان زینتی برگزار شده است.
تبیین اهداف و اهمیت تحقیقات کاربردی کشاورزی و یافته های تحقیقاتی ، بسترسازی فرهنگی و اجتماعی برای خصوصی سازی تحقیقات کاربردی گل و گیاهان زینتی و انتقال یافته از دیگر اهداف این جشنواره هستند.
شرایط کشور ما برای تبدیل شدن به قطب تولید و صادرات داوودی جهان با توسعه و تکمیل جشنواره های این چنینی که در مرکز ملی تحقیقات گل و گیاه برگزار شد در کنار ایجاد نمایشگاه ها و جشنواره های جهانی در کشور دور از ذهن نخواهد بود.
800 نوع جدید داوودی که در این جشنواره به نمایش گذاشته شدند، حاصل اجرای طرح تحقیقاتی دورگ گیری یعنی تلاقی والدین پدری و مادری با رنگها، شکلهای مختلف، انتقال گرده از والد پدری به مادگی والد مادری در شرایط ایزوله هستند که از سوی مهندس شفیعی از سال 1376 به مدت 7 سال تولید شده اند.
به گفته شفیعی ، از سال 76 این طرح با 8 رقم اولیه شروع شده و اکنون به این تعداد رسیده است که به احتمال بسیار زیاد اکثر این انواع برای اولین بار در سطح جهان ایجاد شده اند.
شفیعی در ادامه می گوید: البته پس از بررسی از سوی کارشناسان UPOV و مقایسه آنها با ارقام جهانی این ادعا صددرصد قابل اثبات خواهد بود.
پروتکل UPOV که وظیفه حفظ حقوق به نژادگران و تضمین تداوم نوآوری و اصلاح را به عهده دارد و مقر اصلی آن در ژنو است و تاکنون حدود 60 کشور جهان عضو این پروتکل هستند. اما متاسفانه ایران هنوز به عضویت آن درنیامده است.
پس از ثبت ارقام به عنوان رقمهای جدید در این پروتکل برای مدت مشخصی ، اگر رقم جدید به هر تعداد و در هر کشوری تکثیر شود، حقوقی به کشور مبدا تعلق می گیرد.
شفیعی می افزاید: هر ساله 25 صفت مهم ارقام اصلاح شده که از لحاظ بازارپسندی اهمیت زیاد دارند از جمله پرپری ، درشتی گل ، ارتفاع گل ، طول عمرگل ، تراکم گل ، رنگ گلبرگ و... مورد اندازه گیری واقع می شود. براساس این ارزیابی ، ارقام ممتاز درجه 1 و درجه 2 مشخص می شود که به عنوان مثال در سال 1383 از بین 700 نوع جدید حدود 130 نوع به عنوان گرده ممتاز گروه بندی شدند که با توجه به برتری های صفات مختلف کیفی بر سایر ارقام از لحاظ بازارپسندی برتری کامل داشتند.
این ارقام مورد توجه پرورش دهندگان گل نیز قرار گرفته است و خواستار آنها هستند; ولی متاسفانه به علت نبود امکان ثبت داخلی و جهانی این ارقام در موسسه ثبت و گواهی بذر یا پروتکل UPOC، تاکنون امکان در اختیار بخش تولید قرار دادن آنها فراهم نشده است.
شفیعی هدفمند شدن برنامه های اصلاح نژادی را باعث گسترده شدن دایره انتخاب می داند و می افزاید: با کمک اصلاح ارقام به دست آمده طی یک تا 2 سال اخیر، همچنین ارقامی که در آینده ایجاد می شود، مطمئنا از کیفیت بهتری برخوردار خواهند بود که در نهایت با ارزیابی لازم دسته بندی می شوند و به این ترتیب ، ارقام کمتر مطلوب بتدریج از برنامه حذف خواهند شد.
رقابت در بازار جهانی گل و گیاه
سطح زیر کشت گلخانه ای گل و گیاهان زینتی در سراسر جهان بالغ بر 180 هکتار است که شامل تولید گلخانه ای انواع محصولات کشاورزی است.
ژاپن ، هلند و امریکا تولیدکنندگان عمده گل و گیاه جهان هستند و 80 کشور جهان در فهرست صادرکنندگان گل و گیاه قرار دارند.
ارزش صادرات جهانی گل و گیاه در سال 2000 حدود 8 میلیارد دلار برآورد شده از نظر صادرات گل ، هلند با بیش از 50 درصد صادرات جهانی در صدر دیگر کشورها قرار دارد.
ارزش صادرات گل و گیاه هلند سالانه حدود 4 میلیارد دلار است و بعد از آن کلمبیا با حدود 600 میلیون دلار صادرات در مقام دوم قرار دارد.
اما توجه به این نکته جالب است که نیمی از صادرات گل و گیاه از کشور کوچکی به نام هلند و پس از آن از کشور کوچک دیگری در جهان سوم انجام می شود.
مسلما کشور ما، سرزمین گل و گیاه که صد هزارگونه گیاه بومی در آن شناخته شده است ، زمینه تولید گل و گیاه و توسعه و صادرات آن را دارد.
صادرات گل و گیاه ، اهمیت قابل توجهی در درآمدهای صادرات غیرنفتی و ایجاد اشتغال دارد. در حال حاضر کشورهای اروپایی ، عربی و نیز کشور ژاپن گل و گیاه زیادی را به کشور وارد می کند.
در این میان ژاپن که از صدها سال پیش گل آرایی در آن رواج داشته است ، یکی از مهمترین بازار مصرف کنندگان گل و گیاه است ، به طوری که هر ساله بالغ بر 5 میلیارد شاخه گل در این کشور به فروش می رسد.
بهاره صفوی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
