به‌ زیرمیزی‌بگیرها اجازه طبابت نمی‌دهیم

این جملات شاید بهترین شرح حال برای زیرمیزی‌هایی باشد که سال‌های سال است برخی پزشکان به بهانه‌های مختلف دریافت می‌کنند و آب هم از آب تکان نمی‌خورد.

حالا با گذشت حدود شش ماه از اجرای طرح تحول سلامت، وزارت بهداشت می‌خواهد برای اجرای این طرح کلان، این بار در مقابل دریافت‌های غیرمتعارف پزشکان متخلف بایستد و با پدیده زیرمیزی برخورد کند.

دیروز هم وزیر بهداشت با پزشکان زیرمیزی‌بگیر اتمام حجت کرد و به ایسنا گفت: با احدی رودربایستی نداریم؛ شک نکنید کسانی که خارج از تعرفه‌ها دریافتی داشته باشند، اجازه طبابت نخواهند داشت.

حسن قاضی‌زاده‌هاشمی، دریافت‌های غیرمتعارف را مصداق گرفتن رشوه دانست و تاکید کرد: در حوزه دولتی و دانشگاهی به سخت‌ترین شکل ممکن با تخلفات و دریافت‌های خارج از تعرفه برخورد می‌شود و هر نوع دریافت خارج از تعرفه را رشوه می‌دانم.

قرار است وزارت بهداشت از پانزدهم آبان و برای اجرای گام سوم طرح تحول سلامت، با هرگونه دریافت غیرمتعارف پزشکان متخلف در مراکز دولتی و خصوصی برخورد کند.

برای این کار وزارت بهداشت از همه سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با حوزه‌های سلامت نیز کمک گرفته است و در صورتی که این نظارت‌ها تا پایان سال محقق شود و از حجم زیرمیزی‌ها کاسته شود، شاید بتوان این اقدام را مهم‌ترین دستاورد طرح تحول سلامت به حساب آورد.

اجرای کتاب تعرفه‌ها

همیشه توجیه اغلب پزشکان زیرمیزی‌بگیر این بوده است که تعرفه‌های پزشکی متناسب با خدمات پزشکی نیست و در واقع، تعرفه‌های پزشکی همگام با تورم در جامعه افزایش پیدا نمی‌کند.

به استناد همین حرف، برخی پزشکان زیرمیزی‌بگیر خود را مجاز می‌دیدند که خارج از تعرفه‌های قانونی، مبلغی را هم به صورت زیرمیزی از بیمار دریافت کنند.

مثلا اگر هزینه قانونی و متعارف یک عمل جراحی، دو میلیون تومان تمام می‌شد، پزشک زیرمیزی‌بگیر فقط در شرایطی حاضر به انجام عمل جراحی می‌شد که بیمار علاوه بر دو میلیون تومان تعرفه قانونی، یک میلیون تومان هم به عنوان زیرمیزی به پزشک پرداخت می‌کرد.

یکی از عمده دلایل این اتفاق هم به این برمی‌گشت که قیمت خدمات پزشکی مختلف در کتاب قدیمی ارزشگذاری خدمات سلامت، به‌روزرسانی نمی‌شد و همین کار، بهانه دست پزشکان متخلف می‌داد تا با تعرفه‌های تعیین شده از سوی خودشان، زیرمیزی از بیماران دریافت کنند.

پیشتر نیز محمد آقاجانی، معاون درمان وزیر بهداشت درباره مشکلاتی که کتاب قدیمی ایجاد کرده بود، به ایسنا یادآور شد: از سال 1364 که اولین نسخه از این کتاب در کشور اجرایی شده بود، در این زمینه بازنگری عمده‌ای اتفاق نیفتاده بود و سه مرتبه در سال‌های 84، 88 و 89 برای اجرایی شدن این کار عظیم تصمیماتی اخذ شده بود و مسئولان تلاش‌های فراوانی در این خصوص انجام دادند، ولی توفیقاتی در این خصوص حاصل نشد.

به گفته این مقام مسئول، کتاب قدیمی ارزش‌های نسبی خدمات سلامت همچنان به شکل گذشته با نسبت‌هایی عادلانه اتخاذ نشده بود و با حدود 2000 خدمت جدید سه دهه از اجرای کتاب می‌گذشت و بی‌نظمی مالی و تعرفه‌ای گسترده در نظام سلامت ایجاد شده بود.

اما حالا برای اجرای گام سوم طرح تحول سلامت، کتاب جدید تعرفه‌گذاری نسبی خدمات سلامت تدوین شده است.آن‌گونه که آقاجانی خبر داده است، 1700 تعرفه در این کتاب در نظر گرفته شده و 300 خدمت جدید تحت‌پوشش بیمه قرار گرفته است و 70 ـ 60 درصد بیمارستان‌های خصوصی و دولتی نیز این کتاب را در سیستم‌های اتوماسیون خود نصب کرده‌اند و بزودی بقیه بیمارستان‌ها خدماتشان را براساس این کتاب اجرایی خواهند کرد.

در این کتاب جدید، براساس گفته‌های رئیس سازمان نظام پزشکی، تعرفه‌های پزشکی بین 120 تا 300 درصد افزایش پیدا کرده است. این افزایش چند برابری تعرفه‌های پزشکی به این معناست که درآمد پزشکان نیز افزایش پیدا خواهد کرد و دیگر پزشک نمی‌تواند به این بهانه که تعرفه‌های پزشکی پایین است، زیرمیزی از بیمار دریافت کند.

قرار نیست بار این افزایش تعرفه و بار افزایش حقوق پزشکان از بیماران گرفته شود، بلکه این وظیفه به بیمه‌ها محول شده است، ولی در کل مردم انتظار دارند حالا که درآمد پزشکان و تعرفه‌های خدمات آنان افزایش پیدا کرده است، پزشکان نیز هوای بیماران را داشته باشند و خودشان، پزشکان متخلف را شناسایی و معرفی کنند.

دکتر ایرج فاضل، وزیر سابق بهداشت نیز در گفت‌وگو با جام‌جم به همین موضوع اشاره می‌کند و می‌گوید: نظارت در کشور ما در همه حوزه‌ها نسبی است و نظارت صددرصد نداریم، اما اگر دولت می‌خواهد با پدیده زیرمیزی برخورد کند، باید برای انجام این اقدام مثبت، از انجمن‌های علمی در حوزه پزشکی هم کمک بگیرد.به اعتقاد فاضل، اجرای طرح برخورد با پزشکان زیرمیزی‌بگیر نیازمند همکاری با سایر ارگان‌های مرتبط با حوزه سلامت است و در صورتی که این طرح ادامه داشته باشد و بر آن نظارت جدی شود، می‌توان امیدوار بود که زیرمیزی در کشور کاهش داشته باشد.البته وزیر بهداشت فعلی نیز بر لزوم همکاری گسترده نهادهای مختلف برای اجرای درست تعرفه‌های کتاب جدید تاکید دارد و به مهر می‌گوید: سازمان نظام پزشکی، انجمن‌ها و گروه‌های پزشکی، ملزم به مدیریت نحوه اجرای کتاب تعرفه‌ها هستند. در مورد نحوه اجرای کتاب تعرفه‌ها هم آماده پذیرش هرگونه انتقادات و پیشنهادات هستیم. البته زمان می‌برد تا به نقطه مطلوب برسیم، ولی مسیری که طی می‌کنیم درست است و وزارت بهداشت در این راستا به عهدی که دارد وفادار است. ضمن این که سازمان نظام پزشکی، قوه قضاییه، سازمان امور مالیاتی و سازمان تعزیرات نیز مدافع اجرای مصوبه کتاب تعرفه‌ها خواهند بود.

سازمان نظام پزشکی نیز حمایت قاطع خود را از اجرای کتاب جدید تعرفه‌ها اعلام کرده است و رئیس این سازمان نیز به ایسنا گفته است: از پانزدهم آبان هرگونه پرداخت وجه در مطب‌ها بابت بستری در بیمارستان ممنوع و غیرقانونی است. همچنین تمام پرداخت‌ها به موسسات خصوصی باید در حسابداری بیمارستان صورت گرفته و رسید ممهور به مهر بیمارستان به بیمار ارائه شود. بیمه‌ها در این زمینه باید با ما همکاری داشته باشند.

علیرضا زالی با اشاره به نظارت جدی بر بیمارستان‌های خصوصی از پانزدهم آبان، تصریح کرده است که هدف از اجرای کتاب جدید تعرفه‌ها، صیانت از خدمات پزشکی، شفاف‌سازی، انضباط مالی و کاهش پرداخت از جیب مردم است و به همین دلیل، پیوست نظارت بر تعرفه‌ها، پیوستی شفاف و عملیاتی است که برای همین منظور نیز دبیران اجرای نظارت بر تعرفه‌ها در استان‌ها مشخص شده‌اند و در مجموع زیرساخت‌ها و فرآیندهای لازم برای اجرای پیوست نظارتی فراهم شده است.حال با توجه به همکاری کم‌سابقه وزارت بهداشت، انجمن‌های علمی، سازمان نظام پزشکی و قوه قضاییه، انتظار می‌رود که این همکاری گسترده موجب شود که در نهایت، پدیده زیرمیزی تا پایان امسال به موارد انگشت‌شمار، کاهش پیدا کند.