نسرین محمدی ، روانشناس و پژوهشگر در این مورد میگوید: وقتی کسی عضوی از بدنش را از دست میدهد هویت او نزد خود و خانوادهاش تغییر میکند. او تسلط خود نسبت به محیط و کنترلش نسبت به اوضاع را تا حدی ازدست میدهد و گاه حتی هویت جنسیاش نیز در نظر خود و همسرش خدشهدار میشود. این مورد در میان زنانی که تحت عمل تخلیه سینه به خاطر سرطان قرار میگیرند مشاهده میشود.
این روانشناس میافزاید: نقص اعضای مهمی چون دست راست یا پا در مردان نیز هویت مردانه آنان را بهعنوان نانآور و ستون خانواده خدشهدار میکند و هرچقدر این نقص عضو در سن بالاتری رخ دهد کنار آمدن با آن سختتر خواهد بود ، زیرا سالمندان کمتر از دیگران آمادگی تغییرات و قدرت انطباق دارند.
محمدی بروز حالتهای غم و اندوه برای از دست دادن عضوی از بدن و کارکردهای آن، اضطراب، افسردگی و مشکلات جنسی را در بیماران شایع میداند و اعتقاد دارد باید برای بیمارانی که دچار نقص عضو میشوند مشاوره روانشناسی و خانواده درمانی صورت گیرد و خانواده این بیماران امکان استفاده از خدمات باز توانی بیمار را در منزل داشته باشند.
این روانشناس ترس و نگرانی از وضعیت جدید را طبیعی میداند و میافزاید: کسی که با قطع عضو مواجه میشود باید مراحلی شبیه به سوگواری را طی کند.
وی میافزاید: برای پیشگیری از شوک و افسردگی بیمار باید قبل و بعد از عمل وی از نظر روانی آماده شود و مشکلات قطع عضو و راهکارهای کمتر کردن عوارض آن برایش توضیح داده شود.
گاهی بیمار عضو قطع شده را تا مدتها بعد از عمل حس میکند و هرچه جایگزینی عضو مصنوعی و پروتز زودتر صورت گیرد توان انطباق این تصور با عضو مصنوعی جایگزین، بیشتر میشود.
محمدی میافزاید: بیمار باید برای عواقب کوتاهمدت و بلندمدت مبارزه و تلاش یا وادادن در مقابل مشکل آماده و آگاه باشد.
خانواده بیمار نیز باید با مشاوره روانشناس راهی پیشبگیرند که حساسیت بیمار نسبت به کم توان شدنش افزایش نیابد و راحتتر از دیگرانکمکبگیرد.
وی تاکید میکند: برای این بیماران گروهدرمانی با حضور دیگر بیمارانی که قطع عضو داشتهاند نیز بسیار مفید است. آموزش مدیریت اضطراب و گاه دارودرمانی به این بیماران کمک زیادی میکند.
بیمار میتواند در این گروهها حتی دوستان جدیدی متناسب با وضع جدید خود بیابد و دوباره دامنه ارتباطاتش را ترمیم و بازسازی کند و یک شبکه حمایتی روانی برای خود پدید آورد.
وی توصیه میکند به هر نحو ممکن بیمار را به افزایش تحرک تشویق کنید، زیرا این کار سبب افزایش اعتمادبهنفس بیمار خواهد شد.