برداشت دوم

جرایم خرد و سرمایه اجتماعی

انسان زاییده شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جامعه خود است. در واقع بسترهای زایش جرم‌های خرد به‌طور قطع در شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه ما نهفته است. به طوری‌که فرد در بسیاری موارد، وقتی در تعارض با باورهای خود قرار می‌گیرد، دست به این کار می‌زند. به اعتقاد من، یکی از بسترهایی که فرد را به سمت ارتکاب جرایم خرد سوق می‌دهد، شرایط اقتصادی است.

کد خبر: ۷۱۰۳۹۶

براساس تحقیقاتی که صورت گرفته، ‌اکنون مهم‌ترین مشکل مردم، مشکل اقتصادی است و دغدغه فرد این است که چطور نیازهای مالی‌اش را برطرف کند؛ چون درآمد افراد جوابگوی نیازهایشان نیست.

دلیل ارتکاب جرایمی مانند جیب بری، دله دزدی، خفت گیری، زورگیری، سرقت از منازل، دزدیدن لوازم یدکی خودرو و... مسائل اقتصادی است. درکنار دلایل اقتصادی باید شرایط فرهنگی و اجتماعی را هم مورد توجه قرار داد. چرا که این عوامل در کشیده شدن فرد به سمت ارتکاب جرم خرد، تاثیرگذار است. جامعه ما یک جامعه خشن و عصبی است، اما این‌که در چنین جامعه‌ای چه عواملی موجب می‌شود فرد به سمت ارتکاب جرم خرد پیش برود، موضوع قابل بررسی است و دلایل متفاوتی نقش بازی می‌کند. یکی از نمونه‌ها انواع بازی‌های مجازی است که بسیار راحت در اختیار مردم قرار می‌گیرد و نیاز کاذب ایجاد می‌کند. در چنین شرایطی ممکن است فرد نتواند نیاز کاذبش را جواب بدهد و در تقابل با گروه‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی قرار بگیرد و دست به سرقت و جیب‌بری بزند یا زورگیری کند.

شکاف طبقاتی موجود در جامعه سبب افزایش جرم خرد می‌شود. بجز مشکلات اقتصادی، آسیب‌های اجتماعی هم به ارتکاب جرم خرد دامن می‌زند. به‌طور مثال یک فرد معتاد شرایط روانی خوبی ندارد، چارچوبی فکری برایش باقی نمانده که بر اساس آن عمل کند و بتواند پاسخگوی نیازهایش باشد. در چنین شرایطی او به فکر ارتکاب بزه می‌افتد. البته همه افراد جامعه با وجود مشکلات اقتصادی به سمت ارتکاب جرم خرد نمی‌روند. درباره چرایی این مساله باید دید عده‌ای که باوجود مشکلات اقتصادی به سمت جرم کشیده نمی‌شوند، چه نوع جهان‌بینی‌ دارند، زندگی را برای خودشان چگونه تعریف و در چه بستری رشد کرده‌اند؟

در ارتباط با پیامدهای جرم‌های خرد در جامعه و افزایش یا کاهش آن باید گفت مهم‌ترین مشکلی که بر اثر افزایش جرم‌های خرد در جامعه بروز می‌کند، کاهش احساس امنیت اجتماعی و روانی مردم است. به‌عنوان مثال وقتی در خیابان مشغول راه رفتن هستید، هرلحظه احساس می‌کنید الان کسی تلفن همراهتان را می‌دزدد.

در مقابل افزایش امنیت اجتماعی و روانی، کاهش جرم‌های خرد را به‌دنبال دارد. نتایج تحقیقاتی که در زمینه سرمایه اجتماعی چند سال پیش صورت گرفته، نشان می‌دهد سرمایه اجتماعی در جامعه رو به کاهش است. اگر آمار جرم خرد بالا برود، کاهش و فرسایش امنیت روانی ـ خانوادگی و فردی را به دنبال دارد و همین مساله به کاهش و فرسایش سرمایه اجتماعی در اجتماع منجر می‌شود و اعتماد میان مردم پایین می‌آید. یک نمونه از این موضوع همین اطلاعیه‌هایی است که در اتوبوس‌ها یا استخرها می‌زنند و هشدار می‌دهند مراقب کیف و تلفن‌ همراهتان باشید. اینها منابع مستند و نشان‌دهنده این نکته است که سرمایه اجتماعی در جامعه ما پایین است.