در انتظار تصمیم مجلس نگاهی به طرح لغو خدمات اجباری پزشکان در مجلس

چند هفته پیش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در اعتراض به مدت زمان گذراندن طرح برای دریافت پروانه تاسیس مطب تحصن کردند.

کد خبر: ۶۷۸۸۱

البته مخالفت با این موضوع بحث تازهای نیست و بسیاری از پزشکان از مدتها قبل به مدت زمان طرح پزشکان و مناطقی که برای گذراندن آن از سوی وزارت بهداشت و درمان در نظر گرفته میشود، اعتراض داشتند.
بسیاری از پزشکان بر این عقیدهاند، که اجبار آنها برای گذراندن طرح آن هم در مناطقی که حتی افراد بومی هم حاضر به ماندن نیستند با حقوقی پایین ظلم در حق پزشکان است.
اما روی دیگر سکه مردم محرومی هستند که در مناطق محروم و دور افتاده زندگی میکنند و فقط به این خاطر که توانایی زندگی در شهرهای بزرگ را ندارند از بسیاری امکانات و خدمات محروم هستند.
این موضوع ابعاد گستردهای یافته تا جایی که نمایندگان مجلس با ارائه طرحی خواستار لغو آن شدهاند. به این بهانه نگاهی به پیشینه این طرح و نظرات مخالفان و موافقان آن داریم.

نیاز اولیه

پس از پیروزی انقلاب اسلامی موضوع کمبود پزشک، توزیع ناعادلانه پزشکان در سطح کشور «بین استانها و مراکز استانها با دیگر شهرهای هر استان» و محرومیت شدید مردم مناطق روستایی و بخشهای محروم و دور دست در خصوص دسترسی نداشتن به پزشک نمود بسیار چشمگیری داشت.
در این زمان توزیع عادلانهتر امکانات و منابع تأمین خدمات بهداشتی و درمانی در سطح کشور و جلوگیری از تمرکز پزشکان در شهرهای بزرگ و مناطق مرفه، بشدت مطرح شد.
در این شرایط اولین لایحه قانونی خدمت نیروی انسانی پزشکی و پیراپزشکی در سال 1358 توسط شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در قالب تصویب لایحه قانونی اصلاح خدمتگزاری پزشکان (مصوب مرداد 1318) و قانون اصلاح استخدام پزشکان (مصوب اردیبهشت 1328) مطرح شد.
در فاصله سالهای 1358 تا 1375 ضوابط، مقررات و شرایط خدمت الزامی خارج از مرکز پزشکان و پیراپزشکان بارها و بارها در قالب لوایح و طرحهای قانونی مورد بازبینی و تجدید نظر قرار گرفت تا به صورت امروز درآمد.

آماری قابل توجه

بر اساس آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت در فاصله سالهای 1360تا 1379 در اجرای قوانین مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان نزدیک به 121 هزار نفر در چارچوب ضوابط و مقررات مرتبط در سطح کشور خدمات قانونی را ارائه کردهاند و بیش از 19260 نفر در پایان سال 1380، در حال انجام خدمت قانونی خود بودهاند و جمعا9 ظرفیتی بیش از 140200 نفر در پایان سال 1380 در خدمت جامعه قرار گرفتهاند.
نگاهی به آرایش نیروهایی که مشغول گذراندن طرح خود هستند نشان میدهد که در پایان سال 1380 پیراپزشکانی که خدمت قانونی را به پایان رسانده یا در حال خدمت بودهاند، با 107962 نفر (77 درصد) بیشترین سهم را در میان نیروی انسانی مشمول داشتهاند.
پس از این گروه پزشکان عمومی با 19013 نفر (حدود 13.6 درصد) ، پزشکان متخصص با 6491 نفر (4.6 درصد)، دندانپزشکان با 4053 نفر (2.9 درصد) و داروسازان با 2723 نفر (1.9 درصد) به ترتیب در ردههای بعدی قرار دارند.
به بیان دیگر در هر سال به طور متوسط نزدیک به 6700 نفر از نیروی انسانی پزشکی و پیراپزشکی کشور در سطوح و رشتههای تخصصی و گروهی پزشکی، در اجرای قوانین، در خدمت مناطق و جمعیت محروم و نیازمند کشور قرار گرفتهاند که بررسی و ارزیابی اثر و ارزش اجتماعی و اقتصادی و تدارک و تجهیز عملیاتی چنین ظرفیتی از خدمترسانی برای تامین سلامت مردم، قابل ملاحظه و ارزشمند است.

طرح ، اتلاف وقت است

برخی طرح نیروی انسانی را اتلاف وقت میدانند. اگر با انصاف به قضیه نگاه کنیم نباید به طرح به عنوان اتلاف وقت یا فرصت تلف شده استعداد و توانمندی کارکردی و کارایی پزشکان تلقی شود زیرا طی این زمان پزشکان با انجام کار تخصصی به تجارب و مهارتهای خود میافزایند.
از سوی دیگر رویکرد و ارزش اجتماعی حضور و خدمات پزشکان، با همه مسائل، مشکلات، نارساییها و ناکارایی مدیریتی و عملکردی این قسمت، اثربخشتر از آن است که بتوان از این رویکرد به منزله اتلاف استعدادها یاد کرد.
شاید تنها بتوان گفت طی این مدت پزشکان خصوصا در مناطق محروم و روستاها از حق و حقوق واقعی خود محروم میمانند که این قضیه را میتوان جبران کرد.
دکتر هویدا، رئیس انجمن پزشکان عمومی در این خصوص میگوید: جامعه پزشکی کشور به هیچ وجه مخالف گذراندن طرح و خدمت در مناطق محروم نیست؛ چون هدف از رو آوردن به پزشکی، صرفا خدمت به مردم است.
ولی اجبار در گذراندن مدت طرح نیروی انسانی در مناطق دورافتاده، بدون در نظر گرفتن امکانات برای پزشکان جوان، از انگیزه این اشخاص برای ادامه کار و فعالیت در زمینه طبابت بشدت میکاهد.
وی یادآوری میکند: هزینه گزافی که صرف تحصیل و تربیت یک دانشجوی پزشکی میشود، بار مالی زیادی برای جامعه به همراه دارد که در صورت انصراف این افراد از پزشکی، کاملا از بین میرود.

آیا به اجرای طرح نیاز است

وقوع جنگ تحمیلی ، سازماندهی و توسعه خدمات بهداشتی و درمانی در چارچوب طرح گسترش شبکه مراقبتهای اولیه بهداشتی کشور، حضور بیش از 3000 پزشک خارجی و کارکرد نامطلوب آنان و توسعه روزافزون ایجاد و استقرار مراکز بهداشتی و درمانی شهری و روستایی و امکانات درمان بستری، از جمله عوامل و موجبات تحکیم مبانی قانونی حضور و خدمت پزشکان و پیراپزشکان مشمول و ادامه این روش محسوب میشود که بیتردید در شرایط زمانی خود از توجیه اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی کافی و اصولی برخوردار بوده است.
در حال حاضر، با گذشت بیش از 22 سال و گذر از مراحل و شرایط بحران سالهای 1359 به بعد که وضعیت و مسائل در بسیاری از زمینهها دگرگون شده است ، بسیاری معتقدند که دیگر نیازی به اجرای طرح نیست.

بیکاری پزشکان و طرح

با توجه به سیاستها و جهتگیریهای قانونی برای اصلاح ساختار اداری و مدیریتی بخش عمومی، کاهش میزان و حدود و شمول تصدیگری دولت که با هدف کوچکسازی تشکیلات سازمانی، عدم گسترش تشکیلات دولت، اصلاح و بهینهسازی ترکیب نیروی انسانی، کاهش تدریجی تعداد شاغلان که در دستور کار اجرایی دولت قرار دارد، محدود شدن زمینه اشتغال و فرصتهای شغلی، و بروز پدیده بیکاری در میان دانشآموختگان و فارغالتحصیلان دانشگاهی، پدیدهای قابل انتظار بود و هست.
از تعداد پزشکان و پیراپزشکان بیکار، اطلاع دقیق و قابلاعتمادی در دسترس نیست، با این وصف بنا به نظر و بیان مسوولان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان نظام پزشکی در مباحث مربوط به بیکاری فارغالتحصیلان رشتههای پزشکی، میتوان گفت بین 60000 تا 70000 تن از پزشکان و پیراپزشکان با مشکل بیکاری صرف روبهرو هستند.
لغو طرح نیروی انسانی با توجه به ظرفیتهای موجود تاثیر قابلتوجهی بر این موضوع نخواهد داشت و در نهایت میتواند تنها یک بار جمعیتی در حدود 4000 پزشک را به استخدام خود درآورد.
این موضوع صرفنظر از فراهم بودن شرایط و امکانات عملی و اجرایی آن، با توجه به نبود شناخت از میزان انگیزه، تمایل و آمادگی پزشکان بیکار یا فارغالتحصیلان جدید رشتههای پزشکی برای استخدام درازمدت «در وجه رسمی و پیمانی» در مناطق محروم روستایی و شهری مورد نیاز، تردید در پایداری و دوام استقرار آنان در محل سازمانی و پست شغلی خود جای تردید دارد و نمیتوان از ایجاد اشتغال به عنوان انگیزه اصلی لغو طرح نام برد.

تبعیض و استثمار

دکتر بیژن شهبازخانی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس معتقد است گذراندن طرح توسط پزشکان به نوعی استثمار آنهاست؛ چراکه هیچ گونه امکاناتی در اختیار آن دسته از پزشکان که در مناطق محروم مشغول گذراندن طرح هستند، قرار نمی گیرد.
او میگوید: پزشکی که مجبور است در یک منطقه دورافتاده آن هم با ماهی 120 تا 150 هزار تومان حقوق خدمت کند، چطور میتواند از گذراندن طرح استقبال کند.
اگر امکانات ویژهای در اختیار این افراد قرار میگرفت، در این صورت میتوانستیم ادعا کنیم که دوران طرح پزشکان دوران سازنده و خوبی است.
وی تصریح میکند: دریافتی این پزشکان حتی به اندازه هزینه ایاب و ذهابشان هم نیست. این قانون باید بازنگری شود وگرنه در آینده مشکلات عدیدهای را به وجود خواهد آورد.
دکتر مسعود پزشکیان، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درخصوص این که چرا بین دانشجویان دانشگاههای تحت نظر وزارت علوم و وزارت بهداشت تبعیض وجود دارد و دانشجویان وزارت بهداشت با مدت تحصیل بیشتر باید خدمت طرح نیروی انسانی را نیز انجام دهند میگوید: این تبعیض را قبول داریم اما باید توجه داشت یک روستا می تواند بدون مهندس ساختمان باشد ولی مطمئنا به پزشک و ماما نیاز دارد، به همین دلیل دانشجویان ما باید ایثار کنند.
وی در خصوص اینکه چرا دولت این ایثار را به شکل درستی پاسخ نمیدهد تا منجر به سرخوردگی دانشجویان رشتههای علوم پزشکی از تحصیل در رشته تحصیلی خود نشود، افزود: با توجه به ناکافی بودن مزایای افراد مشمول طرح نیروی انسانی، باید قانون پرداخت به این افراد اصلاح شود.
وزیر بهداشت با تاکید بر نیاز به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در مناطق محروم کشور گفت: از سویی در مناطق محروم عدهای نیاز به دریافت خدمات دارند و از سوی دیگر عدهای از فارغالتحصیلان وجود دارند که نمیخواهند به این مناطق بروند.
ما برای حل این مشکل از دولت و مجلس خواستهایم که قوانینی تصویب شود تا انگیزههای فارغالتحصیلان برای رفتن به این مناطق افزایش یابد.
وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: کم بودن حقوق دلیل مناسبی برای فرار از خدمت نیست؛ زیرا همه ایرانی هستیم و باید از علم و مهارت خود به یکدیگر بهره برسانیم.
دکتر پزشکیان در مورد امکان حذف خدمت طرح نیروی انسانی وزارت بهداشت و یا تغییرات در قوانین آن گفت: پیشنهادهایی ارائه شده است تا افرادی که طرح خود را در مناطق محروم میگذرانند از شرایط مناسبتری برخوردار شوند، ولی نمیتوان طرح نیروی انسانی را حذف کرد.

تکرار داستان

داستان لغو طرح نیروی انسانی حکایت تازهای نیست. درست یک سال و نیم پیش در شهریور سال 1382در دوره ششم مجلس دکتر پیرموذن، اعلام کرد که فراکسیون پزشکان مجلس ششم، طرحی را برای معافیت فارغالتحصیلان پزشکی از خدمت خارج از مرکز، تقدیم هیات رئیسه مجلس کردند. وی اظهار کرد که این طرح در آستانه شهریور ماه و سالروز تولد ابن سینا و روز پزشک، تقدیم مجلس شد و هیات رئیسه مجلس نیز آن را اعلام وصول کرد.
دکتر پیرموذن تصویب و اجرای این قانون را موجب بازگرداندن نشاط به جامعه پزشکی کشور دانست.
دکتر سراجالدین وحیدی مهرجردی، رئیس وقت کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در اواخر کار مجلس ششم در این خصوص گفت: طرح نیروی انسانی از جمله طرحهای باقیمانده برای مجلس هفتم است.
وی افزود: با توجه به این که این طرح مربوط به سالهای گذشته است و بعد از آن شاهد فارغالتحصیل شدن تعداد زیادی بودهایم و افراد باید برای گذراندن طرح خود مدت طولانی در نوبت بمانند، بنابراین لازم دانستیم که در طرح نیروی انسانی تجدیدنظر کنیم و این مساله را چندین بار در کمیسیون مطرح کنیم.
وی با اشاره به این که مسوولان وزارت بهداشت و درمان نیز بارها با حضور در کمیسیون به این مساله پاسخ دادهاند، خاطرنشان کرد: این طرح هنوز به سرانجام نرسیده است و سعی میکنیم در مدت باقیمانده مجلس ششم به آن بپردازیم، ولی احتمالا ادامه بررسی آن به مجلس هفتم موکول میشود.
به هر صورت همان طور که پیشبینی میشد این طرح در مجلس ششم به سرانجامی نرسید. حال پس از یک وقفه طولانی این طرح بار دیگر به شکل ماده واحدهای تقدیم مجلس شد.
ماده واحده: از تاریخ تصویب این قانون کلیه تعهدات اجباری پزشکان لغو میگردد و دولت میتواند با فراهم کردن امکانات پزشکی و تسهیلات ویژه در مناطق فاقد پزشک و یا نیازمند، پزشکان مورد نیاز خود را به استخدام درآورد.
در مقدمه توجیهی طرح مذکور آمده است به دلیل نبود امکانات پزشکی در مناطق محروم به جای ایجاد تسهیلات و واگذاری امکانات بیشتر و حقوق و مزایای بالاتر برای جذب پزشکان، به اجبار یک پزشک را راهی یک منطقه میکنند.
این اجبار موجب بیانگیزه شدن پزشک و ایجاد مشکلات جدی برای مناطق محروم میشود.
دکتر امیدوار رضایی، رئیس کمیسیون بهداشت مجلس میگوید: به موجب طرح پیشنهادی، خدمت اجباری پزشکان در نقاط محروم حذف میشود و با ایجاد امکانات و تسهیلات ویژه برای مناطق محروم، پزشکان در رفتن به این مناطق مختار میشوند.
وی با بیان این که تنها صنفی که خدمت اجباری دارد پزشکان هستند، تصریح میکند: این اجبار، خلاف اصول 28، 33 و 43 قانون اساسی مبنی بر آزادی شغل است که باید این تبعیض و اجبار حذف شود.

اتفاقنظر وجود ندارد

درخصوص ضرورت و اجرای طرح یا لغو آن حتی در جامعه پزشکی نیز اتفاقنظر وجود ندارد. دکتر زفرقندی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران معتقد است: طرح نیروی انسانی قطعا به تجدیدنظر نیاز دارد و باید برای تامین نیروی انسانی شهرستانها و مناطق دورافتاده طرح متغیری تنظیم شود.
وی میگوید: طرح نیروی انسانی در حال اجرا در کشور، در زمانهای دور و در دوران بحرانی طراحی و تصویب شده است و هماکنون کارایی لازم را ندارد.
رئیس سابق سازمان نظام پزشکی میافزاید: از طرفی با اجرای نظام ارجاع بسیاری از نیازهای نیروی انسانی شهرستانهای دوردست مرتفع میشود که خودبهخود ایجاب میکند شرایط موجود مورد بازبینی قرار گیرد.
دکتر محمدرضا پنجه شاهین، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز نظر دیگری دارد. او با اشاره به ضرورت وجود طرح نیروی انسانی برای پزشکان و پیراپزشکان میگوید: تا زمانی که بازار کار و عرضه و تقاضا به حالت تعادلی نرسیده باشد که پزشکان در هر منطقهای به صورت آزاد استخدام و مشغول به کار شوند، اجرای طرح برای تامین کادر درمان مناطق محروم الزامی است.
وی معتقد است: این به عدالت نزدیکتر است، کسانی که از بودجه مملکت استفاده و از تحصیل رایگان برخوردار شدند بخشی از عمر خود را برای خدمت به افراد نیازمند صرف کنند، شاید میتوان از طرح نیروی انسانی به عنوان بهترین و قابلاجراترین راهها برای ادای این دین نام برد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز تنها ایراد وارده به این طرح را حقوق پرداختی پایین عنوان میکند و یادآور میشود: به دلیل ایرادات وارده به این طرح، بازنگری آن برای ایجاد انگیزه بیشتر و فراهم کردن امکانات رفاهی بیشتر برای ارائه خدمات مطلوبتر ضروری به نظر میرسد تا بدین ترتیب پزشکان رغبت بیشتری به طرح نشان میدهند.
دکتر جعفر اصلانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) نیز اعتقاد دارد طرحی که مبنای آن استفاده از یک نیروی متخصص و تحصیلکرده باشد با طرحی که مبنای آن اجبار باشد، کاملا متفاوت است و میتواند مشکلساز باشد و پاسخگوی نیاز کشور نباشد.
وی با بیان این که این طرح در شرایط اضطرار و بحران بخوبی پاسخگو بود، میگوید: در شرایط کنونی که کشور وضعیت بحران را پشتسر گذاشته است باید به سوی طرحهایی رفت که براساس نیاز و شرایط موجود پایهریزی شده است تا پزشک داوطلبانه برای ارائه خدمت به مناطق محروم برود.
وی با اشاره به ضرورت بازنگری طرح نیروی انسانی گروه پزشکی و پیراپزشکی در کشور، خاطرنشان میکند: البته این معنای عدم تعهد پزشک نیست، بلکه شرایط و جاذبههای لازم باید مهیا شود تا پزشک برای ارائه خدمت به مناطق محروم عزیمت کند.
دکتر جمشیدی، قائممقام معاونت سلامت وزارت بهداشت معتقد است: بازنگری در طرح نیروی انسانی بدون داشتن طرح جایگزین، تنها مردم مناطق آسیب پذیر را دچار مشکل میکند.
وی با بیان این که باید با بازنگری در این طرح مشکل مردم را حل کنیم، میافزاید: در حال حاضر تنها امید مردم مناطق محروم پزشکی است که به مناطق میرود.
در صورتی که بتوانیم با طرحی پزشکان را جذب مناطق محروم کنیم، مساله نیست؛ ولی اگر طرحی در این خصوص نداشته باشیم جز این که پزشکان را از روستا خارج میکنیم نتیجهای نخواهیم گرفت.
دکتر ایرج فاضل، رئیس فرهنگستان علوم پزشکی معتقد است: قانون طرح خدمت پزشکان به بازنگری و تجدیدنظر کلی نیاز دارد.
وی میگوید: در حال حاضر با وجود سرمایهگذاری عظیم در تقویت نیروی انسانی و تغییرات زمانی، طرح مذکور کهنه و غیرضروری به نظر میرسد.
رئیس فرهنگستان علوم پزشکی خاطرنشان میکند: طرح خدمت پزشکان در اوایل انقلاب به دلیل کمبود نیروی انسانی لازم و ضروری به نظر میآمد.
او میافزاید: براساس این طرح سیستم بهداشت و درمان کشور قادر به جذب پزشکان نیست و از طرف دیگر پزشکان قادر به کار در مراکز دیگر هم نیستند، بنابراین تعداد زیادی از پزشکان مستاصل میمانند.
دکتر فاضل با تاکید بر این که معایب این طرح بیشتر از محاسن آن است، ابراز امیدواری میکند که هر چه زودتر این طرح در مجلس شورای اسلامی به شکلی که مفید حال جامعه باشد، تغییر پیدا کند.
دکتر محمدعلی صدیقی گیلانی، معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز اعتقاد دارد: تغییر شرایط بازنگری در قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان ضروری است.
وی میگوید: با توجه به این که دانشجویان وزارت علوم طرح نیروی انسانی ندارند، در شرایط جدید نمیشود از فارغالتحصیلان گروه پزشکی که مدت زیادی را صرف درس خواندن کردهاند توقع داشت که در نقاط محروم خدمت کنند و در مقابل دستمزدی دریافت نکنند.
دکتر گیلانی میافزاید: زمانی این طرح تصویب شد که واقعا کشور به آن نیاز داشت و لازم بود که به نقاط مختلف کشور نیروهای متخصص فرستاده شوند اما با برطرف شدن و تغییرات شرایط جامعه امروزه لازم است این طرح بار دیگر مورد بازبینی قرار گیرد.
وی اظهار میکند: حفظ برنامه اعزام نیرو به نقاط محروم کشور و همچنین جلب رضایت دانشجویان کار ظریفی است که احتیاج به صرف وقت و دقت دارد و امیدواریم نهادهای مسوول به آن توجه ویژه داشته باشند.

مجلس موافق حذف دوره طرح

چند روز قبل انوشیروان محسنی بندپی، نایبرئیس کمیسیون بهداشت اعلام کرد: کمیسیون بهداشت مجلس با حذف دوره طرح پزشکان موافق است.
وی میگوید : این قانون از سالها پیش با توجه به ضرورتهای زمان تصویب شده و همچنان ادامه یافته است.
او ادامه میدهد: هنوز با توجه به افزایش حقوق و مزایای خدمت جامعه پزشکی در مناطق محروم ، انگیزه رفتن کادر پزشکی به این مناطق فراهم نیست؛ به همین علت با توجه به پیچیدگیهای قانون طرح، مجلس در شرایط فعلی نمیتواند قانون طرح خدمات پزشکان را بدون زمینهسازیهای لازم حذف کند.
وی میافزاید: البته با توجه به تصویب قانون تامین نیروی انسانی وزارت بهداشت و افزایش سالانه 6 هزار نیروی جدید به این وزارتخانه و نیز تلاش برای افزایش انگیزههای مالی کارکنان در دانشگاههای علوم پزشکی، بخشی از مشکل برطرف شده است اما هنوز کادر پزشکی برای خدمت در مناطق محروم با حقوق و مزایای اعلام شده تمایلی نشان نمیدهد.
محسنی اضافه میکند: بحث دیگری که تصویب آن در مجلس به حل مشکل طرح پزشکان کمک میکند، تصویب لایحه خدمات مدیریت کشوری است که بتازگی از سوی دولت به مجلس آمده و در دستور کار است و در صورت تصویب این لایحه، ضریب خدمت در مناطق محروم افزایش مییابد و با بیشتر شدن انگیزه پزشکان، نیازی به اعزام اجباری آنان در قالب قانون طرح نیست.
اما نظرات دکتر محسنی بیانگر نظر تمامی نمایندگان نیست. فخرالدین حیدری عضو دیگر کمیسیون بهداشت و درمان در این خصوص میگوید: قبل از اینکه به لغو طرح پزشکان بیندیشیم باید راهکار اساسی برای رفع این مشکل پیدا کنیم.
وی میافزاید: حذف این طرح مساوی است با در نظر نگرفتن مناطق محرومی که نیاز به خدمات پزشکی دارند.
وی تصریح میکند: ما نمیتوانیم این طرح را لغو کنیم بلکه باید شرایط اجرای آن را به گونهای تغییر دهیم تا پزشکان برای گذراندن آن تمایل نشان دهند.حیدری ضمن ابراز مخالفت خود با لغو طرح پزشکان میگوید: این طرح نباید لغو شود؛ چرا که در این صورت ما در منطقهای با ازدحام پزشک و در جایی دیگر با کمبود پزشک مواجه خواهیم شد.
وی خاطر نشان میکند: طرحی که کمیسیون بهداشت و درمان برای لغو طرح پزشکان پیشنهاد داده است نیاز به کار کارشناسی دارد، ما باید تمام جوانب را در نظر بگیریم.
مطمئنا اگر طرح لغو شود دیگر هیچ پزشکی حاضر نخواهد شد به مناطق محروم برود.

چه باید کرد

واقعیت این است که اجرای طرح نیروی انسانی در کشور، نه تنها در شرایط و زمان خود، بلکه در حال حاضر نیز موجب دسترسی مردم و ارتقای سطح سلامت (بویژه در مناطق روستایی و شهری دوردست و محروم) میشود و منافع اجتماعی و اقتصادی حاصل از آن همهجانبه و ارزشمند است.
از سوی دیگر موقعیت و شرایط و استقرار مراکز بهداشتی و درمانی در روستاها، بخشهای محروم و دوردست و شهرهای کوچک به گونهای است که با وصف فراوانی پزشکان، تعداد پزشکان در جستجوی کار و بیکار، میزان و روند سالیانه فارغالتحصیلان پزشکی، امکان تأمین نیروی انسانی پزشکی مورد نیاز همه این مراکز از طریق، پذیرش و استخدام آنان در چارچوب مقررات استخدام رسمی و پیمانی درازمدت، ضعیف است و تکمیل ظرفیتهای خالی در غیاب پزشکان طرحی میسر به نظر نمیرسد.
در این شرایط با لغو طرح پزشکان باز هم این مردم هستند که در این میان آسیب میبینند؛ مردمی که در مناطق محروم زندگی میکنند، از خدمات بهداشتی و درمانی فقط به این گناه که توان زندگی در شهرهای بزرگ را ندارند، همچنان محروم میمانند. لغو یکباره طرح پزشکان شاید تیر خلاصی باشد بر پیکره بهداشت و درمان روستاییان؛ چرا که با لغو این طرح دیگر هیچ پزشکی حاضر نمیشود، با دریافت ماهی 150 هزار تومان حقوق در یکی از دورافتاده ترین روستاهای کشور خدمت رسانی کند.
اما اصلاح قوانین طرح به نظر اجتنابناپذیر مینماید. دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص ایران در این خصوص میگوید: لغو طرح پزشکان مشکل را حل نمیکند، بلکه باعث به وجود آمدن مشکلات جدیدی می شود.
در واقع وزارت بهداشت باید شرایطی را برای به کار گیری پزشکان در مناطق محروم در نظر بگیرد تا پزشکان به طور داوطلبانه برای گذراندن طرح در این مناطق اقدام کنند.
وی میافزاید: اگر حقوق بالایی برای این پزشکان در نظر گرفته شود و آنها بدانند که در این مدت میتوانند برای آینده خود از نظر مادی پس اندازی داشته باشند، مطمئنا داوطلب گذراندن طرح در مناطق محروم و دور افتاده میشوند اما بهطور حتم این کار نیز چاره اساسی نیست.
بسیاری از کارشناسان معتقدند با توجه به شرایط کشور برای خدمت رسانی مطلوب به مناطق محروم تنها یک راه حل منطقی وجود دارد.
باید انگیزههای لازم را برای خدمت این افراد برای مدت محدود در مناطق محروم ایجاد کرد.
تجربه موفق بسیاری از کشورها در این زمینه استفاده از متخصصان به صورت اقماری است.
این تجربه در ایران نیز در شرکت نفت بخوبی جواب داده است اما همگان راه حل نهایی را برقراری نظام ارجاع میدانند.
اگر طرح نظام ارجاع در کشور اجرایی شود آنگاه میتوان بی آنکه دغدغه خالی ماندن مراکز درمانی را داشت، طرح را لغو کرد.
در این شرایط با به کارگیری نظام پرداخت مناسب میتوان مطمئن بود که پزشکان نه تنها مشکل اشتغال نخواهند داشت، بلکه با رغبت حاضر به کار در مناطق محروم خواهند بود.