تماشای کلام الهی در دل طبیعت

در مسیر جاده سنندج به مریوان روستایی به نام «نگل» قرار دارد که به‌دلیل وجود قرآن تاریخی که در دل خود جای داده است، سال‌هاست میعادگاه عاشقان اهل دل است. هرچند سارقان بارها برای سرقت آن دورخیز داشته اند، اما هر بار ناکام مانده‌اند و این قرآن دیدنی همچنان در این روستای زیبا وجود دارد .

پدید آمدن این روستا و البته قرآن تاریخی‌اش هم حکایت جالبی دارد. به گفته اهالی قدیمی این روستا، داستان از جایی شروع می‌شود که حدود هزار سال پیش، یک روز چوپانی برای چراندن گوسفندانش از مسیر این روستا که البته آن زمان خالی از سکنه بوده است، عبور می‌کند؛ دیدن گُلی بسیار زیبا او را وسوسه می‌کند که آن را بچیند. وقتی چوپان گل را از دل خاک بیرون می‌آورد، چاله‌ای پدید می‌آید که در آن صندوقچه‌ای پدیدار می شود؛ چوپان که به تنهایی نمی‌تواند صندوقچه را از دل خاک بیرون آورد، مردم را باخبر می‌کند. مردم روستا نیز صندوقچه را بیرون می‌آورند که در آن قرآن بزرگی را می‌یابند و گویا بر پوست آهو نوشته شده است؛ اهالی این امر را به فال نیک گرفته و در همان مکان مسجدی می‌سازند و روستای نگل را نیز که چند کیلومتر دورتر از مکان امروزی آن قرار داشته به این محل جدید انتقال می‌دهند.

اعتقاد بر این است که چون این قرآن در اثر توجه چوپان به گُلی زیبا، کشف شده است، این محل به «نوگل» معروف شده که به مرور زمان به «نگل» شهرت یافته است؛ همچنین برای «نگل» معناهای دیگری نیز یافت شده که ازجمله آن می‌توان به معنای زمین سنگی و سنگلاخ اشاره کرد؛ همچنین ممکن است تغییر یافته‌ کلمه‌ «نیل» به معنی شعله‌ آتش باشد که نشان از ترویج آیین زرتشت در این منطقه دارد.

قطع این قرآن رحلی بزرگ، جلد آن از جنس چرم، رنگ آن قهوه‌ای تیره و کاغذ صفحات آن ضخیم بوده که به‌دلیل تشابهی که به پوست دارد ‌بین مردم به «پوست آهو» شهرت یافته است. قرآن نگل به خط کوفی نوشته شده و دارای نقطه و اعراب است؛ از زیبایی‌های این قرآن مطلا بودن سرسوره‌ها و شماره‌های آیات و همچنین مزین بودن به نقوش گیاهی است.