مناظره داغ بر سر خودروی ملی

به گزارش خبرنگار ما، ایده ساخت خودروی ملی بعد از خروج پیکان در دولت دوم خاتمی شکل گرفت. در ابتدا، ایده سرمایه‌گذاری مشترک همراه با انتقال فناوری با شرکت رنو صورت گرفت، اما این بحث ناکام ماند و ایران خودرو و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران بحث تولید سمند را مطرح کردند. با وجود‌این، سمند هیچ‌گاه به یک خودروی تمام عیار ملی تبدیل نشد، بلکه آنچه در نهایت به عنوان خروجی کار بیرون آمد، اتاق سمند بود که موتور و گیربکس و دیگر قطعات اصلی پژو را یدک می‌کشید. اما ساخت سمند مزایایی هم داشت که یکی از مهم‌ترین آن ایجاد زنجیره تولید قطعات خودرو در ایران بود که قبل از آن به این قوت وجود نداشت. بعد از سمند، ایران خودرو «رانا» و سایپا «تیبا» را به عنوان خودروهای ملی بعدی معرفی کردند، اما این خودروها نیز هنوز به‌طور کامل نمی‌تواند ملی محسوب شود، زیرا بسیاری از قطعات اصلی آن در کشور قابل ساخت نیست. مهمانان برنامه مناظره‌ این هفته شبکه یک سیما، حمیدرضا تقوی‌نژاد، معاون استراتژی و برنامه‌ریزی ایران‌خودرو و مدیر سابق مهندسی ایران‌خودرو، علی خاکساری عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، داوود میرخانی‌رشتی مدیرعامل اسبق ایران‌خودرو، محمدرضا نجفی‌منش دبیر انجمن قطعه‌سازان خودرو و محمدحسن شجاعی‌فر رئیس دانشکده مهندسی خودرو بودند که در این مناظره ابعاد مختلف تولید خودروی ملی را بررسی کردند.

همچنین پرسش نظرسنجی این هفته برنامه مناظره عبارت بود از این ‌که خودروسازان کشور در همکاری‌های بین‌المللی پس از تحریم کدام راه را انتخاب کنند:

1 ـ تمدید همکاری با خودروسازان فرانسوی

2 ـ همکاری با دیگر خودروسازان معتبر بین‌المللی

در بخش اول این مناظره هر یک از مهمانان به این پرسش پاسخ دادند که آیا خودروی ملی داریم یا خیر و اگر نداریم چرا، و این‌ که آیا می‌توانیم خودروی ملی داشته باشیم یا خیر. بحث‌هایی که در بستر این پرسش‌ها شکل می‌گرفت تند و انتقادی بود و از واژه‌هایی چون خیانت نیز استفاده شد تا جایی که برخی مهمانان تهدید به ترک مناظره کردند.

اختیار خودروی ایرانی دست ایرانی باشد

در این مناظره حمیدرضا تقوی‌نژاد، معاون استراتژی ایران خودرو با اشاره به این‌ که در صنعت خودرو تمام نگاه‌ها باید ملی باشد، گفت: هرگونه تصمیم‌گیری درباره خودرو باید در دست شرکت‌های ایرانی باشد.وقتی یک خودرو را با یک شرکت ایرانی تحت‌لیسانس می‌کنیم،صادرات آن خودرو با اختیار شرکت ایرانی امکان‌پذیر نیست.

خاکساری: واژه «ملی» مقدس است

علی خاکساری‌رفسنجانی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی نیز با بیان این ‌که واژه‌های ملی یا اسلامی مقدس است، گفت: امروزه برای توجیه، از این پسوندها بسیار استفاده می‌شود در حالی که چنین استفاده‌هایی قطعا موجب لطمه به معنای این واژه‌ها می‌شود.وی افزود: متاسفانه در مورد خودروی ملی روندی را طی نکردیم که قابل قبول باشد زیرا هر چند ممکن است مدیران از کیفیت خودروهای داخلی راضی باشند، اما رضایت آنها به منزله رضایت مردم نیست.

محصولات بی‌کیفیت چینی را کپی نکنیم

محمدحسن شجاعی‌فر، رئیس دانشکده مهندسی خودرو نیز که به عنوان سومین مهمان در این مناظره به بیان نظرات خود پرداخت، گفت: هم‌اکنون فقط خودروی سمند به عنوان خودروی ملی به بازار معرفی می‌شود که در تولید آن خودرو نیز از قطعات و موتور خارجی استفاده می‌کنیم.

وی با اشاره به این‌ که لازم است تا مالکیت موتور ملی را در اختیار داشته باشیم، افزود: خودکفایی کامل در تولید موتور خودرو نداریم.وی با گلایه از این ‌که نباید به سمت استفاده از محصولات کهنه و بی‌کیفیت خودروسازان خارجی حرکت کنیم، اظهار کرد: نباید برای رفع معضلات خودروسازی کشور به سمت پژو و رنو حرکت کنیم؛ البته نباید از چاله به چاه بیفتیم و به کپی‌کاری محصولات چینی بپردازیم.

پژو به ایران خیانت نکرد

در ادامه این مناظره داوود میرخانی‌رشتی، مدیرعامل پیشین ایران‌خودرو به عنوان چهارمین مهمان که لحن صحبت و اظهارات تند وی بارها چالش ایجاد کرد، گفت: ‌اگر فضای کسب و کار در ایران به نحوی بود که خارجی‌ها جرأت می‌کردند در ایران سرمایه‌گذاری کنند، حتما وارد ایران می‌شدند.قرارداد با پژو را در سال 68 بنده بستم و فقط پژو حاضر شد با ایران قرارداد منعقد کند.وی با تاکید بر این ‌که پژو به ما خیانت نکرد، اگر ما نتوانستیم حق خود را بگیریم از ناتوانی خودمان است، بیان کرد: در زمانی که قرارداد پژو در سال 68 منعقد شد آقای شجاعی‌فر و تیم وی، غوغایی علیه بنده به دلیل قرارداد با پژو به راه انداخت، زیرا معتقد بودند که بنده خیانت کرده و این قرارداد همانند ترکمانچای است. اعتراض وی نسبت به قرارداد پژو باعث شد دو سال تولید پژو متوقف شود و با کارشکنی‌هایی که انجام دادند، دو میلیون پیکان با مصرف سوخت دو برابر و آلایندگی 40 برابر را تولید کردیم.

خودروی ملی نداریم

در ادامه مناظره، محمدرضا نجفی‌منش به عنوان نفر پنجم پشت تریبون رفت و با بیان این‌ که با نظر میرخانی‌رشتی موافقم و پرسش برنامه غلط است، گفت:‌ ما باید با خودروسازی همکاری کنیم که به نفع ما باشد، یعنی اگر همکاری با خودروساز فرانسوی به‌نفع ماست باید همکاری کنیم.عضو هیات مدیره انجمن سازندگان قطعات خودرو با اشاره به طرح پرسش نمایندگان مجلس از وزیر صنعت، معدن و تجارت در این خصوص که چرا پژو فرانسه به ایران می‌آید، اظهار کرد: طرح این پرسش نیز اشتباه است.نجفی‌منش تاکید کرد چیزی به‌ عنوان خودروی ملی در ایران نداریم.

بحث آزاد و دیدگاه‌های متفاوت

پس از پایان بخش اول، مناظره‌کنندگان وارد بخش دوم شدند و به بحث آزاد پیرامون موضوع خودروی ملی پرداختند.

علی خاکساری‌رفسنجانی در این بخش اظهار کرد: اگر امروز من می‌گویم طرح خودروی ملی از ابتدا اشتباه بوده در سابقه‌ام نیز هیچ‌گاه از این طرح حمایت نکرده‌ام؛ اما گروهی در زمان طرح این مساله به دنبال منافع شخصی‌شان بودند.

داوود میرخانی‌رشتی در واکنش به این اظهارات گفت: اجازه ندهید حرف‌های خارج از عرف زده شود. اگر ایشان می‌گویند منافع شخصی بوده باید سند ارائه دهند و اگر بحث به این رویه ادامه یابد، من جلسه را ترک می‌کنم.خاکساری در ادامه افزود: همین دوستان بودند که می‌گفتند اگر نرخ دلار واقعی شود همه تعرفه‌ها را بردارید قیمت خودرو کاهش می یابد​، اما قیمت دلار واقعی شد و قیمت خودرو هم افزایش یافت.

نجفی‌‌منش: دولت و مجلس تمام قددر برابر رنو ایستادند

در ادامه این برنامه تلویزیونی، محمدرضا نجفی‌منش، دبیر انجمن قطعه‌سازان ایران با اشاره به این‌که زمانی که رنو به ایران آمد مجلس تمام قد ایستاد تا این کار اجرا نشود، گفت: زمانی که این کار انجام شد مدیرعامل ایران‌خودرو را از کار بر کنار کردند.وی تاکید کرد: اعتقاد دارم با خودروسازی که دانش فنی به ما بدهد و منافع اقتصادی و ملی ایران را لحاظ کند با هر کشوری که باشد، کار می‌کنیم. وی با اشاره به این‌که علاوه بر تحریم‌های خارجی، تحریم‌های داخلی هم در صنعت وجود دارد، گفت: به طور مثال صدا و سیما همواره می‌گوید صنعت بی‌کیفیت خودرو و قطعه‌سازان اطلاعات غلط به مجلس و دولت می‌دهند. خاکساری در واکنش به صحبت‌های نجفی‌منش اظهار کرد: در کشورهایی ​که تویوتا را 8000 دلار می‌فروشند چه کسی سمند را 9000 دلار می‌خرد؟! خاکساری تاکید کرد: اطلاعات نادرست برای تهیه استراتژی‌ها به کمیسیون‌ها و دولت از سوی قطعه‌سازان داده می‌شود.

برای طراحی و مهندسی ال 90 چه کردید؟

همچنین شجاعی‌فرد ادامه داد: ما باید از 30 سال پیش صاحب خودروی ملی می‌شدیم. این‌که ما به خودروی ملی دست نیافتیم به دلیل نبود سیاستگذاری‌های مناسب است.

رئیس دانشکده مهندسی خودرو افزود: اکنون دو مرکز تحقیقات خودرو در ایران‌خودرو و سایپا داریم، اما این دو مرکز هیچ خاصیتی نداشته است. موشک و انرژی هسته‌ای داریم، بنابراین می‌توانیم خودروی ملی نیز داشته باشیم.

در ادامه میرخانی‌رشتی با بیان این‌که موشک و انرژی هسته‌ای قابل مقایسه با صنعت خودرو نیست، اظهار کرد: موشک و انرژی هسته‌ای قابل مقایسه با کالای مصرف نیست. زیرا هزینه بر آن وارد نیست.

خاکساری در واکنش به صحبت‌های دبیر انجمن خودروسازان ایران گفت: چرا مردم باید تاوان افزایش قیمت هر ساله خودرو را پرداخت کنند؟

وی افزود: شما گرانی تولید را در کشور بهانه کرده‌اید تا دیگران را مقصر جلوه داده و خود را مقصر ندانید!

خاکساری گفت: در هیچ کجای دنیا خودرو نقد فروخته نمی‌شود و ادله شما به هیچ عنوان محکمه‌پسند نیست.

میرخانی‌رشتی گفت: قرار بود در اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها تسهیلاتی به بخش تولید ارائه شود، اما متاسفانه ارائه نشد و ما شاهد افزایش قیمت‌ها بودیم. وی اضافه کرد: خودروساز برای خرید دانش فنی از شرکت‌های خودروساز خارجی باید پول پرداخت کند که پرداخت چنین مبالغی با توجه به رکود خودروسازان با مشکلاتی همراه است.

تقوی، معاون استراتژی و برنامه‌ریزی ایران‌خودرو نیز در ادامه مناظره با گلایه از صحبت‌های خاکساری گفت: دانشجویان شما صحبت‌های امروز مناظره را گوش می‌کنند. به گونه‌ای عمل نکنید که جایگاه استادی شما در آینده زیر سوال برده شود.

خاکساری پاسخ داد: بنده بعد از چهار سال آمده‌ام نظرات خود را در رابطه با سرنوشت خودروی ملی عنوان کنم. بهتر است شما به عنوان یک مقام مسئول پاسخگو باشید نه آن‌که نگران نظرات دانشجویان بنده باشید.

تقوی پاسخ داد: ارقام اعلامی شما به هیچ عنوان درست نیست. بنده در واکنش به انتقاداتی که می‌گویند ما صادرات نداشته‌ایم باید بگویم 200 هزار سمند از کشور صادر شده است.

خاکساری پرسید: شما سمند را با چه قیمتی به روسیه فروخته‌اید؟

تقوی در پاسخ افزود: قیمت خودرو را طرف‌های قرارداد مشخص می‌کنند که در اینجا بنده لزومی بر بیان آن نمی‌بینم.

سمند کار انگلیسی‌هاست

در ادامه شجاعی‌فرد تهدید کرد: نگذارید رو کنم که سمند در کدام شهر انگلستان و آلمان با دو دست چرخش درست شده است.

میرخانی رشتی نیز پاسخ داد: اگر در طراحی، مشاوره‌ای از شما بگیریم مشکلی دارد؟

اما شجاعی‌فرد گفت: حرف من این است که روی محصولی که طراحی دیگران است، نباید عنوان داخلی گذاشت.

پاسخ 5 مهمان مناظره به سوال نظرسنجی

در ادامه مهمانان این برنامه هر کدام به صورت مجزا به سوال نظرسنجی برنامه پاسخ دادند.

تقوی‌نژاد در این باره گفت: حاضریم حتی با پنج شرکت بین‌المللی به شکل موازی مذاکره کنیم.

خاکساری و شجاعی‌فرد نیز گزینه دوم یعنی همکاری با دیگر خودروسازان معتبر بین‌المللی را انتخاب کردند و میرخانی رشتی نیز بر منافع مردم و ملت تاکید کرد .

نجفی‌منش نیز افزود: سوال غلط است اما هر چه را منافع مردم باشد، می‌پذیرم.

خاکساری: آمار غسالخانه را هم اضافه کنید

در ادامه برنامه تقوی‌نژاد پاسخ به پرسش یکی از بینندگان مبنی بر این‌که با وجود سخنان وزیر صنعت، معدن و تجارت که گفت خودروی ملی عوام‌فریبی است استراتژی ایران خودرو چیست، افزود: بهتر است منظور آقای نعمت‌زاده را از خود ایشان بپرسید.

در ادامه مناظره خاکساری در پاسخ به پرسش یکی از بینندگان برنامه مبنی بر این‌که با توجه به اظهارات شما تکلیف یک میلیون نفر شاغل صنعت خودرو چه می‌شود، اظهار کرد: این‌که گفته می‌‌شود 500 هزار یا یک میلیون نفر در صنعت خودرو شاغل هستند، عوام‌فریبی است.

میرخانی رشتی در واکنش به سخنان خاکساری گفت: سمپاشی نکنید، از 20 هزار کشته تصادفات 8000 نفر مربوط به کسانی است که کمربند را نمی‌بندند و ضربه مغزی می‌شوند، 12‌هزار نفر بقیه نیز مربوط به موتورسواران است.

خاکساری نیز در پاسخ به سخنان میرخانی‌رشتی گفت: ‌بهتر است افرادی را که در غسالخانه کشته‌ها را می‌شویند به آمار اشتغال صنعت خودرو اضافه کنیم.

خودرو ملی تنها برند سر اسب است

خاکساری در ادامه با تاکید بر این که تعریف مشخصی از خودروی ملی نشده و وظیفه من هم نیست آن را تعریف کنم، افزود: شاید این موضوع برگرفته از نظریه هیتلر باشد. وقتی فولکس واگن که معنی آن خودروی مردم است به دستور هیتلر تولید شد حداقل هیتلر قدرت این را داشت که این خودرو همچنان با کیفیت تولید می‌شود. وی ادامه داد: ابتدا گفتند در خودروی ملی باید همه چیز را خودمان بسازیم ولی بعد گفتند ما برند داشته باشیم بهتر است و بر همین اساس سر اسب شد برند خودروی ملی. بنابراین از خودرو ملی تنها همین سر اسب مانده است.در این برنامه در پاسخ سوال نظرسنجی از میان شرکت‌کنند گان 77/89 درصد به همکاری به دیگر خودرو سازان و 10 درصد از بینندگان نیز به ادامه همکاری با خودروسازان فرانسوی رای دادند.