متغیرهای موثر در افزایش قیمت نفت

سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک به رغم تاکید بر این نکته که افزایش بهای نفت در ماههای پایانی سال 1383 ناشی از عوامل غیربنیادی بوده و متاثر از تغییر محسوس در عرضه و تقاضا نبوده است ، به منظور نشان دادن حسن نیت خود در حمایت همزمان از منافع کشورهای تولیدکننده و مصرف کننده نفت در اجلاس 26 اسفندماه خود در اصفهان اقدام به افزایش 500 هزار بشکه ای سقف تولید کرد.

کد خبر: ۶۲۲۵۸

افزایش سقف تولید اوپک در کنار مازاد تولید برخی کشورهای عضو موجب شد عرضه واقعی نفت از سوی اوپک در حال حاضر به بیش از 29میلیون بشکه در روز برسد. با این حال ، افزایش بهای نفت در چند روز اخیر و رسیدن آن به حدود بشکه ای 58دلار موجب شده است تا بار دیگر اوپک به منظور افزایش مجدد سقف تولید ، تحت فشار قرار گیرد، به طوری که شیخ احمد فهدالصباح ، رئیس اوپک در روزهای اخیر تماس هایی را با برخی کشورهای عضو اوپک برقرار کرده است تا نظر آنان را در مورد افزایش 500هزار بشکه ای سقف تولید جویا شود. در چنین شرایطی ، بسیاری از صاحبنظران معتقدند اگر چه بخشی از افزایش قیمت نفت ناشی از رشد تقاضای نفت از سوی کشورهایی چون چین ، هند و امریکاست ، ولی این افزایش تا حد زیادی معلول فزونی یافتن بورس بازی در بازار جهانی نفت و تغییر در استاندارد فرآورده های نفتی در کشورهای غربی بویژه امریکاست . واقعیت این است که برخی کشورهای مصرف کننده در حالی استاندارد فرآورده های نفتی خود را افزایش داده اند که توان پالایشگاهی برای تولید چنین فرآورده هایی نه در کشورهای تولیدکننده و نه مصرف کننده وجود ندارد. همین امر موجب افزایش قیمت فرآورده های نفتی و به تبع آن نفت خام شده است . نکته دیگر این که در چنین شرایطی نباید تنها عامل بالارفتن بهای نفت را اوپک دانست و این سازمان را وادار به افزایش سقف تولید کرد، بلکه می توان با متقاعد کردن کشورهای مصرف کننده بویژه در اروپا و امریکا به کاهش مالیات بر نفت خام و فرآورده های نفتی حاصل از آن فشارهای قیمتی را تا حد زیادی کاهش داد. بررسی ها نشان می دهد درآمد مالیات نفت کشورهایی چون امریکا بیشتر از درآمد حاصل از صادرات نفت کشورهای صادرکننده نفت است . نکته مهم دیگر این که در این قیمت نفت خام نیویورک است که به حدود 58دلار رسیده است و قیمت نفت اوپک معمولا حدود 10دلار کمتر از آن است . در حال حاضر بهای نفت اوپک حدود 49 تا 50دلار برای هر بشکه است که در صورت احتساب کاهش 30 درصدی ارزش دلار طی سالهای اخیر و نیز نرخ تورم جهانی نه تنها نسبت به 2دهه پیش افزایشی برای قیمت نفت اوپک محسوب نمی شود بلکه ارزش واقعی درآمدهای اوپک کاهش نیز یافته است . از این رو بسیاری از کارشناسان معتقدند همانگونه که قیمت کالاهای صنعتی عرضه شده از سوی کشورهای غربی طی سالهای اخیر به نسبت تورم افزایش یافته ، افزایش محدوده قیمتی اوپک نیز به بالاتر از 40دلار در هر بشکه ضرورتی است که باید هر چه سریعتر در دستور کار اوپک قرار گیرد تا توان این سازمان برای تثبیت بهای نفت در بازارهای جهانی همچنان تداوم یابد. آخرین نکته در این زمینه این که نباید انتظار داشت نتیجه افزایش 500هزار بشکه ای تولید اوپک در همین یکی دو هفته اخیر نمایان شود. طبعا این تصمیم در ماههای آتی آثار نمایانی در مهار روند افزایش بهای نفت خواهد داشت و اعضای اوپک باید با خویشتن داری به بررسی واقعیات حاکم بر عرضه و تقاضای جهانی نفت بپردازند و از هرگونه تصمیم غیرجمعی خودداری کنند.