کوهنوردان مرد و زن ایران در راه اورست

وقتی سال 1377 کوهنوردان کشورمان بر بلندای قله 8848 متری اورست ، پیروزمندانه گام نهادند، روزی تاریخی در ورزش ایران رقم خورد. رسیدن به بام جهان کمتر از راهیابی تیم فوتبال به جام جهانی و دریافت مدال المپیک یک ورزشکار نیست.
کد خبر: ۶۲۱۱۰

پیش از آن گروه های اعزامی ایران به هیمالیا، موفق به صعود به چند قله بالای 8هزار متر شده بودند، اما ایستادن بر اورست ، ارزش دیگری داشت.
حالا پس از گذشت چند سال بار دیگر نمایندگان کوهنوردی ایران به نپال رفته اند تا یک بار دیگر برای فتح اورست ، در هیمالیا، پیش بروند. این بار تیم کوهنوردی بانوان هم به نپال اعزام شده است تا به عنوان اولین زنان کوهنورد مسلمان به قله اورست برسد.
براساس برنامه ریزی های انجام شده ، کوهنوردان کشورمان نیمه دوم اردیبهشت به قله اورست گام خواهند گذاشت. صعود به قله اورست از دیرباز هدف کوهنوردان ورزیده جهان بود، اما تلاشهای جدی برای فتح آن از دهه سوم قرن بیستم آغاز شد.
در نیمه دوم آن دهه 2کوهنورد به نام ایروین و مالوری ، با امیدواری زیادی کار صعود خود را آغاز کردند و پس از هفته ها تلاش خود را به ارتفاع بالای 8500 متری رساندند. همه چیز برای صعود پیروزمندانه مهیا بود.
آنها نیمه شب از آخرین کمپ خود، صعود به سوی قله را آغاز کردند. صبحگاه هوا طوفانی شد و کوهنوردانی که در کمپ مانده بودند، نگران وضع آنها شدند. وقتی هوا کمی تغییر یافت و نزدیکی های قله نمایان شد، آنها 2نقطه سیاه را دیدند. آن دو نقطه مالوری و ایروین بودند.
معلوم نبود آنها به قله رسیده اند یا نه. سپس انتظاری طولانی آغاز شد. اما انتظاری بی پایان بود. مالوری و ایروین دیگر بازنگشتند و معلوم نشد آیا بر قله گام نهاده بودند یا نه. هنوز کسی راز این صعود را نمی داند.


نخستین فاتحان اورست
در دهه های 1930 و 1940 چند گروه کوهنوردی تلاش خود را برای فتح اورست آغاز کردند که همه آنها ناکام شدند. در دهه 1950، اراده انسان بر صخره و یخ و برف پیروز شد. 2کوهنورد به نام هیداری و تنزینگ ، با انگیزه و آمادگی بالا، در مسیر قله پیش رفتند.
هیداری اهل نیوزیلند بود و تنزینگ ، شرپایی هندی الاصل بود که بعدها تبعه کشور نپال شد. این 2نفر پس از خارج شدن از آخرین کمپ گام به گام بالا رفتند تا به قله ای موسوم به قله جنوبی رسیدند.
ابتدا فکر می کردند بر اورست گام نهاده اند، اما وقتی آنجا رسیدند تازه فهمیدند باز باید ارتفاع بگیرند، زیرا قله در سمت غرب آنها واقع شده بود. هیداری و تنزینگ با وجود سرما و بوران شدید مقاومت کردند و راه بازگشت پیش نگرفتند.
آنها به قله رسیدند. نزدیکی های ظهر بود. جشن پیروزی آغاز شد، اما خبر آن 3روز بعد به نیوزیلند رسید، زیرا در آن زمان امکانات ارتباطات و مخابرات پیشرفته نبود.


اورست کجاست؛
اورست ، بلندترین قله رشته کوههای هیمالیاست. این قله در مرز نپال و چین واقع شده است. جبهه جنوبی آن رو به نپال و جبهه شمالی اش رو به چین است.
نپالی ها به اورست ، ساگارماتا می گویند و تبتی ها نام چومولانگما را بر آن نهاده اند. اورست در هیمالیای نپال و تبت قرار گرفته است. بهترین زمان صعود به اورست ماههای آوریل و می (نیمه دوم فروردین ، اردیبهشت و اوایل خرداد) است.
زیرا پس از آن باران های موسمی شدید آغاز می شود که در این شرایط کار صعود بسیار طاقت فرسا است. کسانی که قصد صعود به اورست را دارند، به کاتماندو مرکز نپال می روند و از آنجا عازم روستای نامچه بازار می شوند که آخرین آبادی منطقه در مسیر اورست است. نامچه بازار، روستایی کوهستانی و پلکانی است که می توان کمی آن را مشابه ماسوله دانست.
در نامچه بازار انواع وسایل و لوازم کوهنوردی پیشرفته به وفور یافت می شوند. کوهنوردانی که از اورست برمی گردند، وسایل خود را با بهای بسیار پایین به فروشندگان نامچه بازاری عرضه می کنند و آنها از این طریق زندگی خود را می گذرانند.
گروههای کوهنوردی که قصد صعود به اورست را دارند، باید مجوز صعود را از دولت نپال یا چین ، براساس مسیری که انتخاب می کنند، دریافت دارند.
سال 2000هر گروه کوهنوردی که 7عضو داشت ، می بایست 50هزار دلار برای کسب مجوز صعود پرداخت می کرد. از آنجا که اورست متقاضیان زیادی برای صعود دارد، گروههای کوهنوردی باید از قبل ثبت نام کنند و منتظر نوبت باشند. این گروهها گاهی سالها صبر می کنند تا نوبت آنها برسد.


انسان هایی با اراده آهنین
پس از صعود هیداری و تنزینگ ، راه رسیدن به اورست هموار شد و تا آغاز قرن بیست و یکم بیش از 600 کوهنورد در سالهای مختلف از مسیرهای گوناگون به قله رسیدند.
سن این کوهنوردان از 15سال تا 76سال بود. بیش از 100نفر هم جان خود را برای دستیابی به اورست از دست دادند که بیشتر آنها گرفتار بهمن و شرایط نامساعد جوی و سرما شدند. رکورددار صعود به اورست شرپایی به نام آنگ ریتا است که 10بار بر بام دنیا قدم گذاشته است.
اولین زنی که اورست را فتح کرد، خانم جونوتا به ئی از ژاپن بود که سال 1975به این کار بزرگ توفیق یافت. معلولان نیز به اورست رسیده اند.
اولین معلول پیروز در این راه ، تام ویتاکر نام دارد که مردی آهنین اراده و شگفت انگیز بود. او یک پایش مصنوعی بود. سال 1989 تا ارتفاع 8000 متری بالا رفت ، اما نتوانست به صعودش ادامه دهد. 6سال بعد یعنی در سال 1995تلاشی تازه را آغاز کرد. این بار تا ارتفاع 8700 متری موفق به صعود شد، ولی تغییر شرایط جوی و خستگی مفرط و سرمای وحشتناک ، او را وادار به بازگشت کرد.
ویتاکر ناامید نشد و عزمی دوباره و آهنین پیدا کرد تا روزی به هدف بزرگش برسد. او سال 1998 حرکت سوم خود را آغاز کرد. شکستهای قبلی ، قدرتش را دو چندان کرد و بالاخره موفق به صعود شد و با قرار گرفتن بر بام جهان ، ثابت کرد خواستن توانستن است.


صعودهای ماجراجویانه
وقتی راه اورست هموار شد، کوهنوردان بزرگ و ماجراجو، به صعود معمولی رضایت نمی دادند و می خواستند کارهای خارق العاده و تازه ای را انجام دهند. به همین دلیل کار صعود از مسیرهای دشوار و دیواره ای هم آغاز شد.
در این میان کوهنوردی کوچک اندام اما پراستقامت و خستگی ناپذیر به نام راینهولد مسنر صعودی عجیب به اورست را آغاز کرد که پزشکان پیش بینی کردند او جان خود را از دست خواهد داد. مسنر همراه یک کوهنورد دیگر تصمیم گرفت بدون استفاده از کپسول اکسیژن ، به اورست صعود کند. آنها توصیه های پزشکان را نادیده گرفتند.
تا ارتفاع 8000 متری خود پیش رفتند، اما پس از آن رقیق شدن هوا کار تنفس را دشوار کرد. مسنر مصمم بود به قله برسد.
او به دوستش گفت: هرگز حرف از بازگشت نزن. یا به قله می رسیم یا می میریم. وقتی به ارتفاع 8600متری رسیدند، کارشان بسیار دشوار شده بود. هر گام که برمی داشتند، به زمین می افتادند.
اما دوباره بلند می شدند و کمی بالاتر می رفتند، بالاخره با تحمل سختی و مشقت فراوان ، قله سرسخت و مغرور را فتح کردند و نام خود را به عنوان اولین کسانی که بدون کپسول و ماسک اکسیژن به قله رسیدند، در تاریخ کوهنوردی جهان ثبت کردند. مسنر ایتالیایی اولین کوهنوردی است که موفق به فتح همه 14قله بالای 8000متر جهان شده است.


کوهنوردان ایران بر بام جهان
کوهنوردان ایران در سالهای دور به طور پراکنده ، سفرهایی را به منطقه هیمالیا برای رسیدن به برخی قله های آن آغاز کرده بودند.
از جمله زنده یاد جلال رابوکی ، که با گروهی ژاپنی تا 50متری قله مانانسلو بالا رفت ، اما به علت تغییر شرایط جوی مجبور به بازگشت شدند. فکر جدی صعود به اورست در دهه 1370هجری شمسی قوت گرفت.
از آنجا که هزینه صعود و کسب مجوز رفتن به اورست زیاد است ، گروههای کوهنوردی کشورمان عملا توان برنامه ریزی برای این کار را نداشتند.
به همین علت ، راهها همه به فدراسیون کوهنوردی ختم شد و این فدراسیون مقدمات صعود کوهنوردان ورزیده را در قالب تیم ملی به اورست فراهم کرد. کوهنوردان کشورمان پس از چند مرحله آزمون انتخاب شدند. در بهار سال 1377آنها با برنامه ریزی دقیق و بابهره گیری از همه امکانات خود را به نامچه بازار و کمپ اصلی رساندند.
سپس 4کوهنورد به نام نجاریان ، اولنج ، چشمه قصابانی و اوراز که آماده تر از بقیه بودند برنامه صعود را با موفقیت به انجام رساندند و بر بلندترین نقطه کره زمین قدم گذاشتند. از جمع آن 4کوهنورد پیروز، حالا محمد اوراز میان ما نیست و جایش در هیمالیا خالی است.
او در راه صعود به قله گاشربروم در هیمالیای پاکستان ، گرفتار بهمن شد و جانش را از دست داد. در تیم مردان آقای چشمه قصابانی یکی از 4 فاتح اورست عضویت دارد و حضور او انگیزه و روحیه بقیه کوهنوردان را بالا می برد.
کوهنوردان کشومان روز 26 اسفند 1382 به نپال عزیمت کردند و حالا به کمپ اصلی رسیده اند و خود را برای صعود به کمپهای بعدی آماده می کنند.

جهانگیر چراتی
charati@jamejamonline.ir

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها