هویت‌بخشی به انیمیشن‌های ایرانی

صنعت انیمیشن دنیای تازه‌ای برای کودکان ساخته است؛ دنیایی که حد و مرز ندارد و هر چیزی در آن شدنی است. دنیای انیمیشن هم قصه‌های کهن را به تصویر می‌کشد و هم داستان‌هایی از آینده روایت می‌کند. دنیای جادویی انیمیشن، صنعت بزرگی در دنیا ایجاد کرده که بیراه نیست اگر نامش را بگذاریم تجارت رویا.

کد خبر: ۶۱۶۴۳۶

فیلم‌های انیمیشنی در ذهن و جان کودکان تاثیر می‌گذارند و این تاثیرگذاری صرفا به قصه‌ها و روایت‌ها ختم نمی‌شود. انیمیشن از تصاویر متحرک ساخته می‌شود و تصاویر می‌تواند به کمک نقش، فرم‌، رنگ‌ و طرح‌ بر مخاطب تاثیر بگذارد. طرح‌ و رنگ ذهن کودکان را به بازی می‌گیرد، احساسات و اطلاعات مختلفی به مخاطبان خود منتقل می‌‌کند و به مرور زمان و بر اثر تکرار به نماد بدل می‌شود. بنابراین یک اثر انیمیشنی جدا از قصه و روایت، صرفا به کمک طرح‌ها و رنگ‌ها و تصویرش می‌تواند پیام داشته باشد و در صنعت انیمیشن نقش ویژه‌ای ایفا کند.

یکی از مهم‌ترین و جدی‌ترین تاثیر تصاویر انیمیشنی بر ذهن کودکان به نمادپردازی به کمک تکرار موتیف‌ها یا نقش‌مایه‌ها ارتباط پیدا می‌کند. نمادها و نقش‌مایه‌ها باعث می‌شود مخاطب دریابد یک اثر انیمیشنی متعلق به کدام دسته از تولیدکنندگان انیمیشن در دنیاست. به عنوان نمونه انیمیشن‌های والت‌دیزنی از فرم‌ها و نقش‌مایه‌هایی بهره می‌گیرد که مخاطب حتی بدون داشتن اطلاعات کافی درباره کمپانی تولیدکننده، آنها را در یک مجموعه جای می‌دهد و انیمیشن‌های هنری، تولیدات اروپای شرقی و البته انیمیشن‌های ژاپنی نیز به همین ترتیب طراحی و تولید می‌شود.

اگرچه کشور ما در زمینه تولید انیمیشن چه در بخش تجاری و چه در بخش هنری هنوز به جایگاه با ثبات و قابل ذکری دست پیدا نکرده، اما نقش‌مایه‌های ایرانی به دلیل قدمت و هویت خاصشان این امکان را به انیمیشن‌سازان ایرانی می‌دهد که آثاری هویتمند بسازند و با بهره‌گیری از نقش‌مایه‌ها و موتیف‌های ایرانی، این فرصت را فراهم کنند که هر مخاطبی از هر جایی بتواند هویت اثر را شناسایی و یک دسته‌بندی خاص برای آثار ایرانی در ذهن خود تعریف کند.

خوشبختانه در سال‌های اخیر به کمک هنر تصویرسازی و بهره‌گیری از آن در طراحی انیمیشن‌های ایرانی این اتفاق بارها رخ داده و در برخی از تولیدات کشورمان مانند شکرستان، پهلوانان، ماجراهای کدخدا، دانشمندان بزرگ و برخی آثار دیگر شاهد استفاده از نقش‌مایه‌های ایرانی هستیم. این آثار برای مخاطب ایرانی فضایی تازه دارد چون نه‌تنها به لحاظ بصری شباهتی به انیمیشن‌های تولید شده در هیچ گوشه‌ای از دنیا ندارد بلکه فضایی متفاوت برای نمایش نقش‌مایه‌های شناخته شده ایرانی محسوب می‌شود.

استفاده از نقش‌مایه‌ها، طرح‌ها، رنگ‌ها و فرم‌های شناخته شده در فرهنگ بصری مردم کشورمان کمک می‌کند تا انیمیشن ایرانی رنگ و بوی بومی به خود بگیرد و هویت مستقل و خاص خودش را داشته باشد. بی‌شک همین ویژگی‌ به انیمیشن‌های ایرانی کمک خواهد کرد تا با برانگیختن حس کنجکاوی توجه مخاطبان خارجی را نیز به تولیدات ایرانی جلب کند و جایگاه خاص خودش را در میان تولیدات انیمیشنی دنیا به دست بیاورد.