نگاه هفته
کمی منصف باشیم
هدفگذاری مسئولان رسانه ملی برای توسعه شبکههای رادیویی و تلویزیونی را نمیتوان با هیچ منطقی منافی روزآمدی، تحول، رقابت، طراوت و پویایی و فراگیری قلمداد کرد و نکات مثبت این رویکرد را نادیده گرفت.
وقتی گفته میشود بسیاری از شبکههای تازه تاسیس رسانه ملی، آنقدر در جذب مخاطب (آن هم طی یک فاصله زمانی کوتاه) توفیق داشتهاند که گاه حتی از شبکههای سراسری نیز بیننده بیشتری را به خود اختصاص دادهاند، چگونه میتوان کلیت این رویکرد مبتنی بر توسعه کمی را نفی کرد و زیر سوال برد؟
در نقد کیفی، البته میتوان سخنها گفت و موارد مختلفی را یادآور شد، چنانکه در همین «قاب کوچک» بارها به این موضوع اشاره شده که چگونه میتوان و باید برای جذابیت مضاعف برنامههای رسانه ملی و تداوم توفیق در بلندمدت، تلاش کرد، اما گروهی اصولا در نقطه شروع با توسعه مشکل دارند و مثلا ترجیح میدهند کماکان تلویزیون مانند دهه 60 خورشیدی در دو شبکه خلاصه شود و کیفیتش تضمین شده باشد. بدیهی است اداره کیفی دو شبکه تلویزیونی و یکی دو شبکه رادیویی خیلی سادهتر از اداره دهها شبکه رادیویی و تلویزیونی و تلاش برای ارتقای کیفی همه شبکهها در فاصله کمی از تاسیس آنهاست، اما آیا با پاک کردن صورت مساله میتوان به حل آن رسید؟
***
دیروز آیفیلم، بازار، تماشا، نمایش و شما، امروز نسیم و فردا سروش؛ توسعه شبکههای مختلف رادیویی و تلویزیونی از یکسو در ایجاد موقعیتهای شغلی بویژه برای نسل جوان و متخصص ایرانی اثرگذار است و از سوی دیگر، میتواند بسیاری از کارشناسان مجرب تلویزیونی را که مدتها از کار دور بودهاند، به میدان بیاورد.
شبکههای جدید تلویزیونی که از آن میتوان بهعنوان یک نهضت و انقلاب دیجیتال در رسانه ملی یاد کرد، با وجود همه کمبودهای مالی و زمان اندک، در این سالها، از سرعت تولید و رشد جالب توجهی برخوردار بودهاند.
امروز مدیران رسانه ملی اوضاع را به سمت و سویی بردهاند که مخاطب با هر نوع سلیقه، رویکرد و شرایط سنی میتواند در کنار همه انتخابهای وسیع و گسترده، شبکه تلویزیونی ایرانی خود را براساس موضوع انتخاب کند و بر آن نمیتوان جز یک موفقیت بزرگ تاریخی اسم دیگری گذاشت. در این زمینه البته شاید گفته شود سرعت پیشرفت جهانی آنقدر بالاست که توسعه مدل ایرانی هیچگاه به آن نخواهد رسید. در این زمینه هم دوستان اگر عینک آفتابی را بردارند و از عینک مطالعه خود استفاده کنند، به این نتیجه میرسند که جدای از همه مسائل ریز و درشت تکنولوژیک و هجمهها و هجومها، رسانه وطنی با برخورداری از کدام رویکرد محتوایی درصدد رقابت با رسانههای جهانشمول است. آیا جز این است که محتوای مسمومی از بشقابها به داخل خانهها میرسد؟ برای مقابله با این جریان باید بشقاب را شست یا آن را شکست؟
***
شاید انصاف، رمز کلیدی باشد که برای توسعه کمی و کیفی سازمان صدا و سیما طراحی شده است. چیزی که متاسفانه خیلیها نمیخواهند یا نمیتوانند بویی از آن ببرند که اگر آن را داشته باشند و آنگاه در مقام مسئول یا ناظر یا منتقد بخواهند گزارش بدهند، همدلی، دلسوزی و همراهی بیشتر از سایر خصایل به چشم میآید.
علی افشار
گفت و گو
