فرنگی کارها به دنبال تداوم موفقیت

شاید آنها که کم‌سن و سال‌تر باشند ندانند، اما قدمت رقابت‌های جهانی کشتی فرنگی 47 سال بیشتر از رقابت‌های جهانی کشتی آزاد است. نخستین دوره این رشته سال 1904 در دو کشور اتریش و مجارستان برگزار شد. پس از آن تا سال 1922 میلادی، ده بار دیگر اروپایی‌ها رقابت‌های جهانی کشتی فرنگی را برگزار کردند، اما پس از یک وقفه بیست و هشت ساله، از 1950 این رقابت‌ها با شکل و شمایل کنونی‌اش به میزبانی استکهلم در سوئد برگزار شد.

کشتی‌فرنگی ایران نخستین‌بار 11 سال بعد از رقابت‌های جهانی استکهلم رنگ مدال جهانی را دید. درست در همان سالی که آزادکاران با کسب پنج مدال طلا، یک نقره و دو برنز در یوکوهامای ژاپن قهرمان جهان شدند؛ سال 1961. علیرضا قلیچ‌خانی در دسته 62 کیلوگرم روی سکوی سوم ایستاد.

با وجود درخشش آزادکاران در رقابت‌های جهانی، فرنگی‌کاران تا سال 2005 به همین تک مدال‌های جهانی‌شان دلخوش بودند. نخستین مدال طلای تاریخ کشتی فرنگی ایران در رقابت‌های جهانی سال 1969 در ماردل‌پلاتای آرژانتین با پیروزی فیروز علیزاده مقابل حریف رومانیایی‌اش در فینال وزن 52 کیلوگرم به‌دست آمد. پس از آن 32 سال انتظار کشیدیم تا حسن رنگرز در رقابت‌های جهانی، دومین طلایی تاریخ کشتی فرنگی ایران لقب بگیرد.

بین سال‌های 1961 تا 2004، جز این دو مدال فقط هفت مدال دیگر نصیب فرنگی‌کاران کشورمان شد؛ برنز: ایرج خورشیدی‌فرد (1966)، نقره: رحیم علی‌آبادی (1969)، برنز: رحیم علی‌آبادی (1973)، برنز: مراد علی شیرانی (1977)، نقره: محمد بنا (1983)، نقره: رضا سیم‌خواه (1991) و نقره: حسن رنگرز (2002).

اما با ظهور پدیده‌ای جدید به نام حمید سوریان، از سال 2005 شرایط برای کشتی فرنگی ایران هم تغییر کرد. سوریان پنج سال متوالی قهرمان جهان شد تا به قدرت بلامنازع وزن 55 کیلوگرم کشتی فرنگی جهان تبدیل شود.

تیم ملی کشتی ‌فرنگی ایران با این فوق‌ستاره، درخشان‌ترین عملکرد را در رقابت‌های جهانی 2009 دانمارک رقم زد و برای نخستین بار نایب قهرمان جهان شد. تا قبل از آن عنوان چهارمی سال 2007 بهترین عنوان کشتی ‌فرنگی ایران به شمار می‌رفت، اما در 2009 با یک طلای سوریان و سه برنزی که بر سینه فرشاد علیزاده، امیر علی اکبری و حبیب‌الله اخلاقی نشست، بهترین کارنامه برای تیم ملی کشتی فرنگی ایران رقم خورد. کشتی فرنگی ایران، سال 2011 نیز برای دومین بار روی سکوی جهانی رفت؛ البته این بار بدون حمید سوریان. در رقابت‌های جهانی استانبول برای نخستین بار تیم ملی کشتی فرنگی کشورمان با درخشش امید نوروزی، سعید عبدولی و بشیر باباجانزاده صاحب دو نشان طلا و یک برنز شد تا به لحاظ مدالی بهترین عملکرد را در طول تاریخ حضور خود در این رقابت‌ها داشته باشد. در مجموع از سال 1961 تا 2011 فرنگی‌کاران کشورمان ده طلا، پنج نقره و 12 برنز در رقابت‌های جهانی کشتی فرنگی به دست آورده‌اند تا در بوداپست مجارستان به‌دنبال مدال‌های شماره 27، 28، 29 و حتی 30 خود در این آوردگاه باشند.

آزادکاران و رویای پنجمین قهرمانی

نخستین دوره مسابقات کشتی آزاد قهرمانی جهان سال 1951 در هلسینکی فنلاند برگزار شد. نخستین حضور کشتی ایران در رقابت‌های جهانی هم به همان سال برمی‌گردد؛ همین‌طور نخستین مدالی که آزادکاران کشورمان در این آوردگاه به دست آوردند. این مدال را محمود ملاقاسمی در دسته 52 کیلوگرم به دست آورد. او تا فینال پیش رفت اما مغلوب حریف ترک خود شد تا رنگ نخستین مدال تاریخ کشتی آزاد ایران نقره‌ای باشد. همین سرنوشت در رقابت‌های جهانی 1951 برای غلامرضا تختی رقم خورد. او هم در وزن 79 کیلوگرم فینال را به یک کشتی‌گیر ترک باخت تا نقره‌ای شود. مهدی یعقوبی و عبدالله مجتبوی، دیگر مدال‌آوران تیم اعزامی به هلسینکی بودند تا ایران با دو نقره، دو برنز و 25 امتیاز تیمی بعد از ترکیه، سوئد و فنلاند در رده چهارم جهان بایستد.

سه سال بعد در دومین دوره رقابت‌های جهانی کشتی آزاد، کاروان ایران برای نخستین بار رنگ مدال طلای جهانی را دید. بعد از آن‌که غلامرضا تختی و ناصر گیوه‌چی در المپیک 1952 هلسینکی تا آستانه کسب مدال طلا پیش رفتند، اما در فینال مغلوب حریفانی از شوروی و ترکیه شدند، جهانبخت توفیق این طلسم را شکست و در وزن 67 کیلوگرم رقابت‌های جهانی 1954 توکیو، به عنوان نخستین کشتی‌گیر ایرانی بر سکوی قهرمانی جهان ایستاد. در همان رقابت‌ها، عباس زندی هم در وزن 79 کیلوگرم طلایی شد تا تیم ایران با کسب 24 امتیاز برای نخستین بار روی سکوی سوم جهان بایستد.

تیم ملی کشتی آزاد ایران، این عنوان سومی را در سال‌های 1957 و 1959 هم تکرار کرد تا این‌که در پنجمین دوره رقابت‌ها برای نخستین‌بار قهرمان جهان شد. این قهرمانی که در سال 1961 و در رقابت‌های جهانی یوکوهاما به‌دست آمد، با توجه به کسب پنج مدال طلا، یک نقره و یک برنز، هنوز هم مقتدرانه‌ترین قهرمانی کشتی ایران در رقابت‌های جهانی به‌شمار می‌رود. ابراهیم سیف‌پور، محمدعلی صنعتکاران، امامعلی حبیبی، منصور ابراهیم‌زاده و غلامرضا تختی در اوزان 57، 67، 73، 79 و 87 کیلوگرم، مردان طلایی کشتی آزاد ایران در یوکوهاما بودند تا تیم کشورمان به لطف این درخشش خیره‌کننده با 44 امتیاز تیمی بالاتر از قدرت‌های بزرگی همچون شوروی و ترکیه روی سکوی قهرمانی بایستد.

پس از آن کشتی ایران سه بار دیگر هم سال‌های 1965، 1998 و 2002 قهرمان جهان شد که البته دو قهرمانی آخر در تهران به‌دست آمد. اگر 22 قهرمانی شوروی سابق را کنار بگذاریم، بعد از روسیه با 9 قهرمانی و ترکیه با پنج قهرمانی، تیم ملی کشتی آزاد ایران با چهار قهرمانی سومین تیم پرافتخار رقابت‌های جهانی به شمار می‌رود.

چهار عنوان قهرمانی جهان، چهار نایب‌قهرمانی و 13 عنوان سومی، همه دفعاتی است که به ایستادن کشتی آزاد ایران روی یکی از سکوهای سه‌گانه رقابت‌های جهانی منجر شده است. در مجموع از سال 1951 تا 2011 طی 43 دوره‌ای که از عمر رقابت‌های کشتی آزاد قهرمانی جهانی می‌گذرد، آزادکاران کشورمان با کسب 43 طلا، 41 نقره و 34 برنز، 118بار صاحب مدال جهانی شده‌اند. امیدواریم در رقابت‌های جهانی لهستان این تعداد از مرز 120 مدال عبور کند.

رضا پورعالی / گروه ورزش