ناکامی یا کامیابی در والیبال ایران

صربستان، آرژانتین، ژاپن (قهرمان قاره کهن) چین، آمریکا و ترکیه (میزبان) نمونه‌هایی بارزند و تازه تیم‌هایی مثل لهستان که این سال‌ها قلب والیبال دنیا به شمار می‌آیند یا کوبا، بلغارستان و آلمان موفق به راهیابی به جمع 20 تیم حاضر در آنکارا نشده بودند بنابراین باید عملکرد تیم ایران را مثبت تلقی کرد و بدون توجیه کاری و استناد به برخی داده‌ها که تیم کنونی را با 80 درصد موفقیت فنی از تیمی که سال 2007 مدال برنز مسابقات جهانی مراکش را به ارمغان آورده سرتر معرفی کرده است باید پذیرفت ما هنوز از بسیاری کشورها در زمینه امور پایه‌ای عقب هستیم و کم‌توجهی و سمبل‌کاری در برپایی مسابقات رده سنی پایین را که بهترین بستر برای کشف و شکوفایی استعداد‌ها به حساب می‌آیند از طریق پرورش گلخانه‌ای و اردوهای بلندمدت و پرهزینه جبران می‌کنیم، در صورتی که والیبال‌بازان شهیر از کوچکی و از طریق مینی‌والیبال و توجهات بنیادی بزرگ شده‌اند. آیا در والیبال ایران، ورزشی به نام مینی‌والیبال محلی از اعراب دارد؟ آیا برای ایجاد انگیزه و الگوسازی مسابقات نوجوانان کشور آن‌گونه که مرسوم است ـ نه در برزیل و روسیه و لهستان ـ که مانند چین و ژاپن برگزار می‌کنیم؟

پاسخ روشن و منفی است ولی فراموش نکنیم هر نتیجه‌ای که در رده نوجوانان و جوانان می‌گیریم محصول مستقیم برنامه‌ریزی فدراسیون کنونی است و اگرچه به دلیل کسب عناوین قاره‌ای و رتبه‌های جهانی چهار پله صعود کرده‌ایم اما از یاد نبریم در گذشته‌ای نه چندان دور ما در صدر جدول رده‌بندی بودیم.

ظرفیت‌های مورد اتکا

تیم جوانان ایران در ترکیه 7 پیروزی و یک شکست داشت و با یک باخت و 26 ست برده و 5 ست از دست داده پنجم شد. این در حالی بود که روسیه با یک باخت به ایتالیا کاپ قهرمانی گرفت، برزیل با سه شکست دوم شد و ایتالیا با چهار شکست در سکوی سوم ایستاد. شیوه جدول مسابقات که در قسمت نوجوانان نیز اعمال شده بود یعنی جدول نزدیک به نزدیک و بعد دور به دور، به ضرر کشورهایی مثل ایران شد ولی در عوض این امکان را به تیم‌هایی همانند برزیل و ایتالیا داد تا از گروه‌های مرگ دور مقدماتی، خود را بالا بکشند و به حق خود برسند و اگر ما از این لحاظ متضرر می‌شویم باید از طریق آسیا اقدام کنیم و اجازه ندهیم حق تیم ما پایمال شود. وقتی ترکیه با یک میزبانی متوسط از فدراسیون جهانی امتیاز می‌گیرد ما با این همه فعالیت چرا بیکار و نظاره‌گر باشیم؟

درباره تیم اعزامی به آنکارا اعتقاد کادر فنی بر این اصل است که حداقل پنج، شش بازیکن در حد و اندازه تیم ملی را پرورش داده است. ما نیز با مربیان تیم هم‌عقیده‌ایم که دو پاسور بسیار بااستعداد و سرشار از هنر ذاتی ـ مصطفی باقری و حمید حمودی ـ چشم‌ها را خیره کرده‌اند. این دو جوان اگر تحت آموزش تخصصی‌تر قرار بگیرند نگرانی‌های موجود در زمینه تعلیم جانشینان شایسته برای سعید معروف برطرف خواهد شد و توصیه می‌کنیم از تجارب ارزنده امیر حسینی، پاسور پیشین تیم ملی و رهنمود‌های مستقیم خولیو ولاسکو بهره بگیرند.

در این تیم البته میلاد عبادی پور، قدرتی دریافت کننده از پایتخت والیبال ایران ـ ارومیه ـ و جواد حسین‌آبادی قطر پاسور اراکی و محمد فلاح و امیر علی محمد فتحعلی سرعتی زن​ها و آرش تقوی نوستاره‌هایی هستند که در آسمان والیبال ایران سوسو می‌زنند. این جوانان اگر از نظر سن تقویمی درست باشند باید بشدت مورد مراقبت‌های فنی قرار بگیرند؛ کاری که در تمام دنیا نسبت به آینده‌سازان واقعی‌شان انجام می‌دهند.

دکتر فرهاد نفرزاده، پزشک عمومی و مربی بین‌المللی و سکاندار هدایت جوانان در آوردگاه ترکیه، می‌گوید: من سالم‌ترین تیم رده جوانان را در اختیار گرفته بودم و کارشناسان، پیشرفت فنی بازیکنان را بخوبی دیده‌اند و ناظران فدراسیون جهانی مستقر در آنکارا بارها از ایران و برزیل به عنوان شایسته‌ترین‌ها برای قهرمانی نام برده بودند.

وی در مورد دلایل بازگشت صابر جواهری کاپیتان جوانان از ترکیه می‌گوید: وی شش ماه از طریق قانونی سن خود را کم کرد و پاسپورت گرفت اما یکی دو نفر از آقایان که در مسابقات جوانان آسیا کنار تیم بودند و بنا به دلایلی که خیلی‌ها می‌دانند کنار گذاشته شدند، با ارسال کپی پاسپورت قبلی جواهری به فدراسیون جهانی و خبرگزاری‌ها دست به جوسازی زدند و ما هم برای این‌که خدای ناکرده به موقعیت والیبال کشورمان لطمه وارد نیاید او را بدون این‌که بازی کند برگرداندیم، حال آن‌که اگر مشکلی داریم یا قصد سالم‌سازی کرده‌ایم باید مسائل را در داخل حل کنیم و اجازه ندهیم کار به مجامع خارجی بکشد.

پدیده‌های واقعی

در جریان هفدهمین دوره مسابقات جوانان جهان در ترکیه 8790 امتیاز رد و بدل شد که 6778 آبشار و 1425 دفاع و 587 سرویس به ثبت رسید، ولی جایزه امتیازآورترین بازیکن به آلن سوزا از برزیل تعلق گرفت. سهم وی از دریای بیکران امتیازها 158 بود، سوزا و ویکتور پل تیف، چپ‌دست خوش‌پرش روسیه اعجوبه‌های این دوره بودند. ویکتور که در رقابت‌های نوجوانان در مکزیک بهترین شناخته شده بود محصول سازندگی باشگاه‌های معتبری همچون زنیت کازان و دینامو مسکو است. وی و پانکوف اعجوبه جدید پاسوری از شش سالگی تحت آموزش قرار گرفته‌اند و وقتی دامغانی یکی از مربیان تیم نوجوانان ایران به وی پیشنهاد داد در لیگ ایران بازی کند سر مربی تیم روسیه قیمت او را 250 هزار یورو تعیین کرد.

روس‌ها و برزیلی‌ها مزد کار بنیادی خود را می‌گیرند یا ایتالیا که با وجود مشکل کمبود بازیکن، یکی از پیشروان مینی والیبال در دنیا به شمار می‌آید در صورتی که ما تازه در هفده، هجده سالگی می‌خواهیم به جوانان‌مان الفبای والیبال بیاموزیم، اگر می‌خواهیم به جرقه دل نبندیم و دامنه‌دار در عرصه جهانی حضور داشته باشیم به جای صرف هزینه‌های گزاف و کمرشکن، باید کار اصولی را پی بگیریم.

و اما نکته‌ای دیگر برای یادآوری این‌که ترک‌ها در ازای میزبانی مسابقات مردان زیر 21 سال سه بازیکن خود را به عنوان بهترین به کمیته کنترل تحمیل کــــردند که حق هیچ کدام نبود، اما از تیم‌های ایران و فرانسه که بالاتر از ترکیه ایستاده بودند بازیکنی انتخاب نشد. راستی این همه سال میزبانی گرفتیم و هزینه‌ها کردیم در مقابل چقدر در دستگاه فدراسیون بین‌المللی نفوذ پیدا کردیم؟

رده‌بندی تیم‌های جوانان جهان در ترکـیه: 1ـ روسیه 2ـ برزیل 3ـ ایتالیا ـ 4ـ فرانسه 5ـ ایران 6ـ ترکیه 7ـ آرژانتین 8ـ هند 9ـ صربستان 10ـ ژاپن 11ـ آمریکا 12ـ کـــــانادا 13ـ تونس 14ـ مصر 15ـ چین 16ـ مکزیک 17ـ استونی 18ـ مراکش 19ـ ونزوئلا 20ـ رواندا.

جمشید حمیدی ‌/ جام‌جم