ستاره‌های ناموفق در اجرای لهجه

اجرای لهجه در ظاهر امری ساده به نظر می‌رسد؛ ولی وقتی وارد میدان عمل می‌شوی می‌بینی کلی جزئیات و ظرایف دارد. ستاره‌های بسیاری داشته‌ایم که در فیلم‌ها و سریال‌های مختلف از اجرای درست لهجه‌ها ناتوان بوده‌اند و بعد‌ها خودشان نیز به این شکست اعتراف کرده‌اند.

گاهی آش آن‌قدر شور شده که کارگردان نیز زبان به اعتراف گشوده و توضیح داده این لهجه آن چیزی که ما می‌خواستیم نیست. به‌عنوان بارزترین و معروف ترین نمونه از این دست ماجرا می‌توانیم فیلم «دعوت» ابراهیم حاتمی‌کیا را مثال بزنیم. اگر یادتان باشد اپیزود دوم درباره زن و شوهری روستایی بود، با بازی سحر جعفری جوزانی و محمد‌رضا فروتن که به‌دلیل فقر، قصد سقط جنین داشتند و زنی ثروتمند که حسرت بچه را با خود داشت (ثریا قاسمی) مانع این کار می‌شد.

این زوج قرار بود با لهجه شیرین «لری» صحبت کنند، اما لهجه سحر جعفری جوزانی چیزی شبیه گویشش در سریال طنز نقطه چین شد و لهجه فروتن نیز شباهتی به لهجه لری نداشت! حاتمی‌کیا بعد‌ها توضیح داد که سر میز تدوین متوجه این موضوع شده و خواسته این اپیزود را دوبله کند. محمدرضا فروتن راضی شده، اما سحر جعفری جوزانی تلفن هایش را جواب نداده است. در نتیجه کار به همان شکلی که بود روانه اکران شد و کلیت اپیزود از موضوع لهجه آسیب دید.

در سریال «در مسیر زاینده رود» بهنوش طباطبایی که یک شخصیت اصفهانی بود، دیالوگ‌هایش را با مکث ادا می‌کرد. او بعد از پخش سریال در شبکه «زنده رود» از مردم اصفهان بابت ضعف لهجه‌اش عذرخواهی کرد و گفت: من برای درست اداکردن لهجه اصفهانی هم از مشاور لهجه سریال، آقای ضیایی کمک می‌گرفتم و هم همسرم که اصفهانی است به من راهنمایی می‌کرد و جاهایی حتی خودم متوجه می‌شدم لهجه را درست ادا‌نکرده‌ام؛ اما به دلیل کمبود وقت فرصت اصلاح کار نبود.

افسانه پاکرو، بازیگر نوجوان این سریال نیز چنین وضعی داشت. او گفت دیالوگ‌های اصفهانی را حفظ می‌کرده و حواسش بوده که مثلا از را با کسره روی الف تلفظ کند. در همین زمینه می‌توان به لهجه کرمانشاهی «رامین راستاد» در سریال «دارا‌و‌ندار» ساخته مسعود ده نمکی اشاره کرد. او برای اولین بار با لهجه کرمانشاهی صحبت کرد که البته زیاد موفق نبود. شهره لرستانی که نقش خواهر راستاد را بازی می‌کرد نیز وضع بهتری نداشت. این مطلب را با اشاره به لهجه کامران تفتی در سریال «شهر‌دقیانوس» به پایان می‌بریم. جالب است بدانید که یکی از مسئولان شهر زمان ضبط سریال به این بازیگر تذکر داده و گفته بود: این لهجه‌ای که تو داری صحبت می‌کنی با لهجه جیرفت خیلی فاصله دارد.